قازاقستان • 27 تامىز, 2020

اگرارلىق-ونەركاسىپتىك كەشەننىڭ الەۋەتى ارتۋدا

1011 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

2019 جىلدىڭ 2 قىركۇيەگىندە پارلامەنتتىڭ بىرلەسكەن وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالقىنا العاشقى جولداۋىن ارناعان ەدى. ءبىر جىل ىشىندە پرەزيدەنت جولداۋىندا ايتىلعان اگرارلىق-ونەركاسىپتىك كەشەننىڭ الەۋەتى قانشالىقتى ارتتى؟ اتقارىلعان جۇمىستار بارىسىنا شولۋ جاساپ كورەلىك.

اگرارلىق-ونەركاسىپتىك كەشەننىڭ الەۋەتى ارتۋدا

مەملەكەت باسشىسى جولداۋدا: "اۋىل شارۋاشىلىعى – ءبىزدىڭ نەگىزگى رەسۋرسىمىز, بىراق ونىڭ الەۋەتى تولىق پايدالانىلماي وتىر. ەل ىشىندە عانا ەمەس, شەتەلدە دە سۇرانىسقا يە ورگانيكالىق جانە ەكولوگيالىق تازا ءونىم ءوندىرۋ ءۇشىن زور مۇمكىندىكتەر بار. ءبىز سۋارمالى جەر كولەمىن كەزەڭ-كەزەڭمەن 2030 جىلعا قاراي 3 ملن گەكتارعا دەيىن ۇلعايتۋىمىز كەرەك. بۇل اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ كولەمىن 4,5 ەسە ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى", دەپ ناقتىلاپ ءوتتى.

اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتى بويىنشا, پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ بارىسىندا سۋارمالى جەرلەردىڭ كولەمىن ۇلعايتۋ جۇمىستارى جالعاسىن تاۋىپ كەلەدى. بۇگىندە سۋارمالى جەرلەردىڭ كولەمى 1 ملن 546 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى, سونىڭ ىشىندە 210,4 مىڭ گەكتار جەر جاڭبىرلاتىپ جانە تامشىلاتىپ سۋارۋ سەكىلدى ىلعال ۇنەمدەگىش تەحنولوگيالارمەن قامتىلعان, بۇل ونىمدىلىكتى بىرنەشە ەسە ارتتىرادى.

بۇدان وزگە, زاماناۋي سۋارۋ جۇيەلەرىن ەنگىزۋدى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىنە ينفراقۇرىلىم جۇرگىزۋ مەن سۋارۋ جۇيەلەرىن ساتىپ الۋعا جۇمساعان شىعىندارىنىڭ 50%-ى وتەلەدى. بۇدان باسقا, سىياقى مولشەرلەمەسى 10%-عا تومەندەتىلەتىنى تۋرالى ايتىلدى.

پرە­زيدەنتتىڭ وڭدەلگەن ءونىم ەكسپورتىن 2022 جىلعا قاراي 2,5 ەسە ۇلعايتۋ جونىن­دەگى تاپسىرماسى بويىنشا, اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋ­داعى ماڭىزدى مىندەتتىڭ ءبىرى – اۋىل شارۋا­شىلىعى شيكىزاتىن وڭدەۋ ۇلەسىن ارتتىرۋ جانە قوسىلعان قۇنى بارىنشا جوعارى ءونىمدى ءوندىرۋ.

ماسەلەن, "قازاگرو" حولدينگى بىلتىر جالپى سوما­سى 230,8 ملرد تەڭگەگە وسىمدىك شا­رۋا­­شىلىعى ونىمدەرىن وڭدەۋ, جىلىجاي, كوكونىس جانە استىق ساقتاۋ ورىن­­دارىن سالۋ, قارقىندى باقتار وتىرعى­زۋ سەكىلدى باعىتتار بويىنشا جاڭا وسىم­دىك شارۋاشىلىعى ونىم­دەرىن ءوندىرۋ مەن وڭدەۋ جوبالارىن قارجى­لان­دىردى. سونىمەن بىرگە مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىن جە­تىلدىرۋ اياسىندا وسىمدىك شارۋاشى­لى­عىنداعى بارلىق سۋبسيديالار "سۋبسيديا­لاۋدىڭ بىرىڭعاي قاعيدالارىنا" بىرىكتى­رىلىپ, وسىمدىك قورعاۋ قۇرالدارىن سۋبسيديا­لاۋ كەڭەيتىلدى. ەنگىزىلگەن باس­تى جاڭا­لىقتاردىڭ ءبىرى – سۋبسيديالاردى كۇنتىز­بەلىك جىل شەڭبەرىندە ەمەس, تۇقىم, تى­ڭايتقىش, پەستيتسيد ساتىپ العان كۇننەن باستاپ, 12 اي ىشىندە الۋعا بولاتىنى كوڭىل كونشىتەدى.

الەمدى دۇربەلەڭگە سالعان كوروناۆيرۋستىق پاندەميانىڭ سالدارىنان ەلدە ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى مەن اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ سەكتورى باستى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى بولعانىن كورسەتتى. قازىرگى تاڭدا كوپتەگەن ەل ىشكى نارىقتى تولىقتىرۋ مەن يمپورتتى الماستىرۋعا باسا نازار اۋداردى. اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋ ستراتەگياسىن قايتا جانداندىرۋدى قاراستىرىپ وتىر. سۇرانىستىڭ ارتقانىن ەسكەرە وتىرىپ, بيىل اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارى الاڭى 237,7 مىڭ گەكتارعا ۇلعايتىلىپ, 22,5 ملن گەك­تارعا جەتتى.

اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, تۇقىمداردى, پەستيتسيدتەر مەن تىڭايتقىشتاردى سۋبسيديالاۋعا 11,4 ملرد تەڭگە كولەمىندە قوسىمشا قارا­جات ءبولىندى. يمپورت الماستىرۋ شەڭ­بەرىندە باق وتىرعىزۋ جونىندەگى ينۆەستي­تسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ جانە جابىق توپىراق الاڭدارىن كەڭەيتۋ جۇمىستارى جال­عاستىرىلادى.

سۋارمالى جەرلەردىڭ كولەمى 60 مىڭ گەكتارعا ۇلعايماق. بۇعان قازىرگى زامان­اۋي سۋارۋ جۇيەلەرىن ساتىپ الۋعا ارنال­عان ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديالاۋ نور­ماتيۆتەرىن 1 گەكتارعا 500 مىڭ تەڭگەدەن 800 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتۋ شارالارى ىقپال ەتپەك.

بيىل مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوندىرۋ كولەمى: تىرىدەي سالماقتاعى ەت بو­يىنشا 1,9 ملن توننادان 2,1 ملن تونناعا دەيىن (7%); ءسۇت بويىنشا 5,8 ملن توننادان 5,9 ملن تونناعا دەيىن (2%); جۇمىرتقا بويىنشا 5,5 ملرد دانادان 5,6 ملرد داناعا دەيىن (1,6%) ۇلعاياتىن بولادى. جىل سوڭىنا دەيىن 88 مىڭ توننا قۇس ەتىن وندىرەتىن 8 قۇس فابريكاسى ىسكە قوسىلادى, بۇل يمپورت ۇلەسىن 44%-دان 39%-عا دەيىن قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

114 مىڭ توننا شيكى ءسۇت وندىرەتىن 25 ونەركاسىپتىك جانە 30 وتباسىلىق تاۋارلىق ءسۇت فەرماسىن سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. ءىرى قارا مال جانە ۇساق مال ساتىپ الۋعا شاعىن فەرمەرلىك قوجالىقتار قۇرۋ مەن دامىتۋدى قارجىلاندىرۋ باستالىپ كەتتى. ياعني ەت كلاستەرى ءۇشىن شيكىزات بازاسى دامىتىلادى.

ايتا كەتەيىك, بيىل وسىمدىك شارۋاشىلىعىنداعى مىندەتتى زاڭنامالىق ساقتاندىرۋدىڭ كۇشى جويىلدى. ورنىنا اگروونەركاسىپتىك كەشەندەگى ەرىكتى ساقتاندىرۋ جۇيەسى ىسكە قوسىلدى. اعىمداعى جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا ءتيىستى مينيسترلىك ەرىكتى ساقتاندىرۋ بو­يىنشا بارلىق زاڭعا تاۋەلدى اكتىلەردى قابىلدادى. وپەراتور رەتىندە اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى ساقتاندىرۋ ونىمدەرىن ىسكە قوستى. سول ارقىلى ساقتاندىرۋ سىياقىسىنىڭ 50%-ىن سۋبسيديالاۋ كوزدەلگەن.

 

قازاقستانداعى جانە الەمدەگى سوڭعى جاڭالىقتاردى ءبىرىنشى بولىپ وقۋ ءۇشىن Telegram جەلىسىندە بىزگە جازىلىڭىز.

سوڭعى جاڭالىقتار