ەكونوميكا • 12 تامىز، 2020

ACRA رەيتينگتىك اگەنتتىگى قازاق ەكونوميكاسىنىڭ ديناميكاسىنا باعا بەردى

31 رەت كورسەتىلدى

رەسەي رەيتينگتىك اگەنتتىگى ساراپشىلارىنىڭ پىكىرىنشە، زەرتتەۋ 2020 جىلدىڭ اياعىنا دەيىنگى مەرزىمدى قامتيدى. "ەكونوميكانىڭ ديناميكاسى قانداي بولسا، ۇلتتىڭ ۆاليۋتانىڭ جاعدايىنا دا سوعان تاۋەلدى بولادى. سول سەبەپتى ءبىز زەرتتەۋىمىزدى قازاق تەڭگەسىنىڭ جاعدايى جانە وعان اسەر ەتەتىن فاكتورلاردان باستادىق"، - دەيدى ساراپشىلار. 

سونىمەن، ساراپشىلار 2020 جىلى تەڭگە باعامى 400-420 دەڭگەيىنەن اسپايتىنىنا بەك سەنىمدى.

اگەنتتىك تەڭگەنىڭ اقش دوللارىنا قاتىستى تۇراقتىلىعىن 400-420 دەڭگەيىندە كونترتسيكلدىك فيسكالدىق ساياساتقا سۇيەنە وتىرىپ، بولجايدى. 2024 جىلعا دەيىن ينفلياتسياعا ەكى نەگىزگى فاكتور اسەر ەتەدى. بۇل - تۇتىنۋشىلىق سۇرانىستىڭ تومەندەۋى جانە تەڭگەنىڭ دەۆالۆاتسيالىق الەۋەتى، مۇناي باعاسى جانە رەسەي ءرۋبلىنىڭ باعامىنىڭ ديناميكاسى.

"ACRA سونىمەن قاتار، ۆاليۋتا باعامىنا قىسقا مەرزىمدى قىسىمنىڭ جوعارىلاۋىنا اكەلۋى مۇمكىن ۆاليۋتا نارىعىندا ەپيزودتىق قۇبىلمالىلىقتى مويىندايدى. ACRA مالىمەتتەرى بويىنشا، مۇنداي ستسەناري ەڭ الدىمەن وزگەرمەلى باعامعا كوشۋمەن بايلانىستى بولۋى مۇمكىن، بۇل تەڭگەنىڭ باعامىنىڭ اۋقىمىن كەڭەيتۋگە اكەلدى" دەيدى رەيتينگتىك اگەنتتىكتىڭ ەسەبىندە.

ACRA بولجامىنا سايكەس، قازاقستان ۇلتتىق ۆاليۋتاسىنىڭ اقش دوللارىنا شاققانداعى ورتاشا جىلدىق باعامى 2021 جىلى 410،6 تەڭگە، 2022 جىلى 412،9 تەڭگە، 2023 جىلى 420،9 تەڭگە جانە 2024 جىلى 429،5 تەڭگە بولادى.

"ۇلتتىق بانكتىڭ التىنۆاليۋتا رەزەرۆىندەگى التىننىڭ ۇلەسى  65،6%، ال ەركىن ايىرباستالاتىن ۆاليۋتانىڭ ۇلەسى - 34،4%. وتىمدىلىكتىڭ تومەندىگى جانە سالىستىرمالى شەكتەۋلى رەزەرۆتەردىڭ بولۋىنا بايلانىستى تەڭگەنىڭ ايىرباستاۋ باعامىنا ۇزاق ۋاقىت قىسىم جاساۋ اقشا-نەسيە ورگاندارىنىڭ التىن-ۆاليۋتا رەزەرۆتەرىن قولدانۋعا بەيىمدىلىگى نەمەسە بۇل ءۇشىن مۇمكىندىكتەرى از بولۋى مۇمكىن جاعدايعا اكەلۋى مۇمكىن"،  دەپ قورىتىندىلادى ACRA ساراپشىلارى.

قازاق ەكونوميكاسى مەن ونىڭ ء ىجو-نە اسەر ەتەتىن فاكتورلار تۋرالى رەتينگتىڭ  ەسەبى ءماز ەمەس. ساراپشىلار بازالىق ستسەناري بويىنشا ءجىو ناقتى ءوسىمى 2% -عا تومەندەيتىنىن ايتىپ وتىر. بۇل جولعى زەرتتەۋ 2024 جىلعا دەيىنگى مەرزىمدى قاميتدى.  ACRA رەيتينگتىك اگەنتتىگى قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ 2024 جىلعا دەيىنگى دامۋ بولجامىندا ەكونوميكا  دامۋىنىڭ ەكى ستسەناريى بار: باستاپقى جانە پەسسيميستىك.

ساراپشىلاردىڭ ەسەپتەۋلەرى قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ بيىلعى جىلى ەكى ەسە - سىرتقى جانە ىشكى كۇيزەلىسكە ۇشىراعاندىعىنا نەگىزدەلگەن. ءبىرىنشىسى مۇناي-گاز سالاسىنداعى جاعدايدىڭ ناشارلاۋىنا، ەكىنشىسى - كوروناۆيرۋستىق پاندەمياعا بايلانىستى كارانتيندىك شارالاردىڭ ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى بولدى. ACRA-نىڭ نەگىزگى ستسەناريى بويىنشا، بيىلعى جىلى ەل رەتسەسسياعا ۇشىراۋى مۇمكىن: ناقتى ءجىو-ءنىڭ ءوسۋ قارقىنى شامامەن -2%  بولادى.

"بازالىق ستسەناري بويىنشا ACRA ەل ماسشتابتى كارانتيندىك شارالاردان 2021–2222 جىلدارى باس تارتادى دەگەن بولجام جاسايدى جانە 2020 جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىندا ىشكى سۇرانىستىڭ قالپىنا كەلۋىن بولجايدى" دەلىنگەن اگەنتتىكتىڭ ەسەبىندە.

ACRA باعالاۋىنشا، Urals ماركالى مۇنايدىڭ باعاسى وسى جانە كەلەسى جىلى باررەلىنە 40-50 دوللاردان 2022 جىلدان 2024 جىلعا دەيىن باررەلىنە 55 دوللارعا دەيىن كوتەرىلەدى.

"ينفلياتسيا ديناميكاسىنا ەكى نەگىزگى فاكتور اسەر ەتەدى: اعىمداعى جىلى ەڭ وزەكتى بولىپ وتىرعان تۇتىنۋشىلىق سۇرانىستىڭ تومەندەۋى جانە مۇنايدىڭ كونيۋنكتۋراسى مەن رەسەي ۆاليۋتاسى باعامىنىڭ ديناميكاسىنا بايلانىستى تەڭگەنىڭ قۇنسىزدانۋى. ەكىنشى فاكتور اسىرەسە ۇزاق مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا ماڭىزدى"، - دەيدى ACRA ساراپشىلارى.

ACRA-نىڭ نەگىزگى ستسەناريىنە سايكەس، پاندەميا وسى جىلى ەكونوميكالىق بەلسەندىلىككە ايتارلىقتاي اسەر ەتەدى جانە از دارەجەدە كەلەسى جىلى. ودان ءارى كارانتين شارالارى شەكتەۋلى تۇردە بۇكىل ەلدە نەمەسە بەلگىلى ءبىر سالالاردا (حالىقارالىق اۋە قاتىناسىن شەكتەۋ، كوپشىلىك ءىس-شارالار مەن تۋريستىك كومپانيالاردىڭ جۇمىسىن جۇرگىزۋ) نەمەسە كەيبىر اۋدانداردا نەمەسە قالالاردا ەنگىزىلۋى مۇمكىن.

"ACRA شەكتەۋلەردى تولىعىمەن الىپ تاستاۋ مۇمكىندىگى تۋرالى ايتۋعا مۇمكىندىك "ەرەتىن كەڭ اۋقىمدى حالىقتى ۆاكتسيناتسيالاۋ 2021 جىلدان ەرتە باستالادى دەگەن بولجامنان تۋىندايدى.  دەمەك، ەكونوميكا تولىقتاي قالپىنا كەلتىرۋ تراەكتورياسىنا، ەڭ جاقسى جاعدايدا، 2021 جىلى عانا كىرە الادى"، - دەلىنگەن اگەنتتىكتىڭ ەسەبىندە.

ساراپشىلار قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ءوندىرۋشى سەكتوردان تىس سەكتورلارى 2021 جىلدان باستاپ قالپىنا كەلە باستايدى دەگەن سەنىمدە. 2021 جىلدان 2024 جىلعا دەيىن ەڭ جىلدام ءوسۋدى اۋىلشارۋاشىلىعى جانە وڭدەۋ ونەركاسىبىندەگى ACRA بولجايدى (جىلىنا 6 جانە 4،8%)

"شاعىن جانە ورتا بيزنەس ۇسىناتىن ساۋدا جانە قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا از قارقىندى قالپىنا كەلتىرۋ كۇتىلۋدە. شاعىن جانە ورتا بيزنەس سەگمەنتى تەرەڭ كۇيزەلىستەرگە ۇشىرادى، ايتارلىقتاي قارجىلىق بۋفەرگە يە، جانە وسى سەگمەنتتى قولداۋ باعدارلامالارىنىڭ تيىمدىلىگى سۇراقتار تۋدىرادى"، - دەلىنگەن ACRA مالىمەتىندە.

ACRA-نىڭ پەسسيميستىك ستسەناريى ەل تۇرعىندارىنىڭ كوپشىلىگى اۋرۋدان امان قالعانشا نەمەسە ۆاكتسيناتسيالانعانعا دەيىن يممۋنيتەتتى العانعا دەيىن اۋىر اكىمشىلىك شەكتەۋلەرگە ورالۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل جاعدايدا شەكتەۋلەر ۇزاق ۋاقىت بويى 2020-2021 جىلدارى قولدانىلادى جانە ەكونوميكانىڭ بارلىق سالالارىنا اسەر ەتەدى.   

"2022 جىلدان 2023 جىلعا دەيىنگى كەزەڭدە كەيبىر سەگمەنتتەر وزدەرىنىڭ ۇزاق مەرزىمدى دامۋ تەندەنتسيالارىنا باسقالارعا قاراعاندا تەزىرەك جەتەدى، بىراق كەيبىر سالالاردا اعىمداعى جىلعى كۇيزەلىستەردىڭ قالپىنا كەلۋىنە جول بەرمەيتىن قۇرىلىمدىق پروبلەمالار تۋىنداۋى مۇمكىن"، - دەيدى ساراپشىلار.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

تسيرك - الەم نازارىندا

قازاقستان • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار