الايدا سالدەن سوڭ شىعىس قازاقستان وبلىستىق دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسى اتالعان بەينەتاسپانىڭ ەلىمىزدىڭ سپورت كەشەندەرىنىڭ بىرىندە تۇسىرىلگەنىن, وڭىردەگى سپورت كەشەندەرى مەن قۇرىلىمدارىندا 27 ماۋسىمعا دەيىن سپورتشىلارعا ارنالعان جاتتىعۋ بارىسى جۇرگىزىلگەنىن, كارانتينگە بايلانىستى ونىڭ توقتاتىلعانىن, اتالعان جازبانىڭ وڭىرگە قاتىسى جوقتىعىن جەتكىزگەن حابارلامانى تاراتتى. مىنە, ءبىر تەرىس اقپاراتتىڭ ءوزى ادامنىڭ ساناسىن سان ساققا جۇگىرتىپ, ۇرەي تۋدىرادى. ال الەمدى ابىگەرگە سالعان ىندەت باستالعالى دۇربەلەڭگە تولى دۇنيە ءتىپتى دۇرلىگىپ كەتتى. اقپارات سەلدەي اعىپ, ادامزاتتىڭ كوڭىلىن الاي-تۇلەي ەتتى. دىلگىر ءبارىن بىلگىر قىلدى. قازىر وسى ىندەتتەن ەمدەلۋ جولىنىڭ الۋان ءتۇرلى جولىن نۇسقاعان بەينەجازبالار اركىمنىڭ ۇيالى تەلەفونىنان تابىلادى. ونىڭ قايسىسى راس, قايسىسى جالعان ەكەنىن ءبىلىپ بولمايدى. ءتىپتى كادەگە اسار اقپارات بولعاننىڭ وزىندە ءار ەلدىڭ كليماتى مەن ادام اعزاسىنىڭ ەرەكشەلىگى ۇمىت قالدى. جالقى دۇنيەنى جالپىعا تاڭۋعا بولمايدى عوي.
كەشە عانا اتاپ وتكەن ەلىمىزدەگى بۇقارالىق اقپارات قىزمەتكەرلەرىنىڭ مەرەكەسىندە ءجيى ايتىلعان جاڭا تەرمين – ينفودەميا. بۇل ەپيدەميا كەزىندە اقپاراتتىق كەڭىستىكتە ورىن العان ءارتۇرلى الىپقاشپاعا, ۇزىنقۇلاققا, سىبىس پەن سىپسىڭعا, ۇرەيدى ۇدەتۋگە ۇلەس قوسقان جالعان سوزگە جاپسىرىلعان جاڭا اتاۋ. «ينفودەميا» تەرمينى ەڭ العاش بيىلعى 2 اقپاندا دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ەسەبىندە قولدانىلدى. كوروناۆيرۋس پاندەمياسى كەزىندەگى تولقىن-تولقىن اقپاراتتىڭ تاسقىنى ارناسىنا سىيماي, لاقىلداپ اقتارىلعاندا شىنايىلىعىنان كوز جازىپ قالعانىمىزدى جاسىرمايمىز. البەتتە, قاراڭعىنىڭ كوزى جوق. «بۇلدىر بىلگەن بۇلدىرەر» دەپ بەكەر ايتپاسا كەرەك. قازىر جاھاننىڭ اۋىزى دۋالى, ءسوزى ءۋالى ساراپشىلارىنىڭ ءوزى پاندەميادان گورى ينفودەميانىڭ زاردابى زور ەكەنىن ايتىپ دابىل قاعۋدا. بۇگىنگى اقپاراتتىڭ سان ءتۇرلى كوزى بار ۋاقىتتىڭ وزىندە بىلگەنگە – توعىز, بىلمەگەنگە – توقسان توعىز بولارلىق احۋال قالىپتاسىپ وتىر. ءسىرا, الەۋمەتتىك جەلىنىڭ اسەرى. ويتكەنى ءار ادام اقپارات تاراتا الاتىن مۇمكىندىككە يە. ال ونىڭ راس-وتىرىگى تاسادا قالعان سوڭ, تاسىرقاعان تاعاسىز اتتاي جازىق جەردە سۇرىنەتىنىمىزدى تۇسىنۋگە دە بولار. بۇل كولەڭكەلى كورىنىستە باق تا اتسالىسپاي قالعان جوق. بايىبىنا بارماي بارماعىن شايناپ قالعان ارىپتەستەرىمىز دە بولدى.
«بىلمەگەن ۋ ىشەر» دەيدى. بۇگىنگى قالىپ – وسى. ايتپەسە وركەنيەتتى ەلدەردىڭ وزىندە وتىرىكتىڭ قۇيرىعى ءبىر-اق تۇتام ەكەنىن بىلمەي قالعان جوق پا؟! ايتالىق, ەۋروپا ەلدەرىندە 5G انتەنناسى قۇرىلعىسىن قيراتقاندار تۋرالى نە دەۋگە بولادى؟ بيلل گەيتس باستاعان الەمنىڭ الپاۋىتتارى كۇللى ادامزاتتى «چيپتەندىرەدى-مىس» دەگەن جەل ءسوز جەلدەي ەسكەنى سونشالىق, ونىڭ ءارتۇرلى نۇسقالارى پايدا بولدى. الدەكىمدەر Covid-19-عا قارسى تەست تاپسىرۋ كەزىندە «چيپ» سالاتىنىن ايتسا, تاعى ءبىرى ونى ەكپەمەن ەنگىزەتىنىن, ال باسقالارى ۆيرۋستىڭ شتامىن سالاتىنىن, ەندى ءبىر توپ ونى ۇشاقپەن شاشاتىنىن ايتىپ تاڭعالدىرعانى بار. ادامنىڭ قيالى مەن كۇدىگى وسىنشالىقتى ۇشقىر بولار ما...
اقپاراتتىق ەپيدەميانىڭ اياسىنداعى اڭىز-ءاپسانالار ادامداردىڭ اراسىندا كسەنوفوبيا مەن ءراسيزمدى تۋدىرادى. الارميزمگە بوي الدىرساق, ادامدىعىمىز قايدا؟ اقىل-ويدى ساندىققا سالىپ قويعانىمىز با؟ ءتىپتى ىندەتتى ىندەتە تاراتىپ وتىرعان ددۇ-نىڭ ءوزى دەگەن كىنا تاعىلدى, بۇل پايدا تابۋعا تاپتىرماس قۇرال-مىس. كونسپيرولوگياعا بوي الدىرعاندار Covid-19 ادامزاتتىڭ كوبەيۋىنە قارسى ويلاپ تابىلعان امال ياكي بيولوگيالىق سوعىستىڭ جاڭا قارۋى دەستى. مۇنداي اقپاراتتار ادامداردىڭ سانا-سەزىمىنە سىزات, سەنىمىنە سەلكەۋ تۇسىرەدى. قوعامداعى قولايلى ورنىن قويىرتپاق ءسوز ارقىلى جاساعىسى كەلەتىندەرگە جول بەرىلمەۋى قاجەت. بۇل رەتتە رەسمي دەرەك كوزى رەتىندە بارلىق اتقارۋشى ورگاندار مەن ۆەدومستۆولاردىڭ اقپاراتقا اشىق ءارى جەدەل ءۇن قاتۋى ماڭىزدى. قالاي بولعاندا دا ينفودەميادان زارداپ شەكپەۋ ءۇشىن كوممۋنيكاتسيانىڭ بارىنشا يكەمدى, ورالىمدى بولعانى اۋەلى قوعامعا پايدالى بولار ەدى. ماسەلەن, سوڭعى ايدا تۇماۋ ءورشىپ تۇر. مۇنىڭ كوروناۆيرۋسپەن قانشالىقتى بايلانىسى بارىن, قاۋىپتىلىگىن سارالاپ ايتار ءوزىمىزدىڭ «كوماروۆسكيلەرىمىز» شىقپاي تۇرعانى جانعا باتادى. وسى ىندەت جوق دەۋشىلەر دە بولدى, وسى كۇنى اۋىرىپ تۇرعانداردى كورىپ قانا كۇدىگى سەيىلگەندەر كارانتين شارالارىنىڭ ساقتالماۋىنا ۇلەس قوسقانىن اڭداماي قالدى.
قىسقاسى, قۋاتتى قوعام ءسوزى شىنايى ەلدە قۇرىلادى. جەل ءسوز بەن شىن ءسوزدىڭ اراسىن اجىراتا بىلگەن ابزال. اسىرەسە قازىرگىدەي قيىن دا كۇردەلى كەزەڭدە.
