بۇل قازىرگى زاماننىڭ تىلىمەن ايتساق, موتيۆاتسيا. ادامدى قارەكەتكە باستاۋ, تاعدىرىنا مويىنسۇنىپ قاراپ وتىرماۋعا شاقىراتىن دۇنيەلەر. كوڭىلگە الاڭ كىرگىزەتىنى, بۇگىندە ادامعا موتيۆاتسيا بەرۋشىلەردىڭ سانى مولايعان. ولار جاس پەن جاسامىسقا دا تولاسسىز اقپارات بەرۋدە. اتەيستىك تاربيە العان ادامدار ءدىني سەنىم بوستاندىعى بەرىلگەندە دىنگە بەت بۇردى. سول جولدا اداسقانى دا, حاقتىڭ جولىنا تۇسكەنى دە بار. قولايىنا جاققان ۋاعىزدىڭ ءتۇر-ءتۇرىن تىڭداپ جاتقان جۇرتشىلىقتا قيساپ جوق. يلانباساڭىز, Instagram, YouTube جەلىسىندەگى ۋاعىزشىلاردى قانشا ادام كورەتىنىن قاراپ شىعىڭىز. جەتپىس جىل ىشىندە قالانعان ىرگەتاسى وسال جۇرت «ونى كورسە ونى ساق, مۇنى كورسە مۇنى ساق» دەگەندەي, ايتەۋىر اۋزىندا اللاسى بار ادامدار عوي دەپ, بىلمەگەنىن بىلسەم دەگەن كوڭىلمەن پەيىلدەرىن بەرە ءتۇرلى ۋاعىزدى تىڭدايدى. ۋاعىزدىڭ دا ۋاعىزى, ايتۋشىنىڭ دا استارلى نيەتى بار ەكەن. قازاق «قۇدايدان قورىقپاعاننان قورىق» دەيدى. الايدا قۇدايدان قورقۋعا ۇندەۋ دەگەن پەندەنى مىنا دۇنيەدەگى سەنىڭ كورەتىنىڭنىڭ ءبۇتىنى – تاعدىردان, توزاققا ءتۇسىپ, وتىنا كۇيەسىڭ دەپ قورقىتا بەرۋگە اينالىپ بارا جاتقانداي كورىنەدى. امالىڭ اللاعا جاعار بولسىن. تىرلىك جاسا, ەڭبەك ەت, جولىن ىزدە كاسىپتىڭ, بىلىمگە, عىلىمعا ۇمتىل. ەلىڭنىڭ كادەسىنە جارا, قازىرگى ۋاقىتتا وتانىڭ ءۇشىن نە قاجەت, سونى ءبىلىپ جاساۋعا تىرىس, سوندا ەكى دۇنيەنىڭ نىعمەتىنە بولەنەسىڭ دەيتىندەرگە قاراعاندا توزاقتىڭ وتىمەن قورقىتۋشىلار كوبەيدى.
تەولوگ مۇحيددين يسا ۇلىنىڭ مىنا ءبىر ويى كوڭىل پەرنەسىن ءدوپ باسقان. ء«دىن ادامداردى قورقىتۋ ءۇشىن ەمەس, قايتا ومىرگە دەگەن ءۇمىتىن وياتۋ ءۇشىن, جان دۇنيەسىن جىلىلىققا بولەۋ ءۇشىن كەلەدى. «قاتتى-قاتتى سويلەسەڭ مۇسىلمان دىننەن شىعادى» دەگەن وسى. «ولەسىڭ, قۇريسىڭ, توزاققا ءتۇستىڭ سەن, ورتەنەسىڭ, جاناسىڭ, شايان شاعادى, جىلان شاعادى, ايداھار جۇتادى, وتتا لاۋلاپ جاناسىڭ, اللا سەنى ءۇيتىپ جىبەرەدى, ءبۇيتىپ جىبەرەدى» دەگەن تولعان ۋاعىزدار. سودان تىڭداپ وتىرىپ ويلايمىن: «سوندا اللا ادامداردى وسىلاي قورقىتۋ ءۇشىن, وتقا جاعۋ ءۇشىن, ازاپتاۋ ءۇشىن جاراتىپ پا؟ اللا سوندا زالىم با ەدى؟ استاپىراللا! سوندا اللانىڭ قانشا كۇناڭ بولسا دا كەشىرەمىن دەگەنىن, مەيىرىمى مەن راقىمى انانىڭ بالاسىنا دەگەن راقىمىنان, مەيىرىمىنەن الدەقايدا جوعارى ەكەندىگىن قايدا قوياسىڭ؟ ءاي, ۋاعىزشى مولدا! سەن مىڭ ۋاعىز ايتىپ, سول ۋاعىزىڭنان ءجۇز مىڭ ادام دىنگە كەلسە, بىراق ءبىر ادام ۇستاپ تۇرعان دىنىنەن بەزەتىن بولسا, اللانى زالىم سانايتىن بولسا وندا سەنىڭ اقىرەتىڭنىڭ قاراڭ بولۋىنا جەتىپ اسادى. بۇكىل جيعانىڭ دالاعا كەتەدى. پايعامبارلار ادامزاتتى شوشىتۋ ءۇشىن كەلگەن جوق. ءدىندى, اسىرەسە ۋاعىزدى عالىمدار ەمەس, ناعىز تاقۋالار جانە اقىرەتكە باسىن تىككەندەر ايتادى. ايتا المايسىڭ با, تىنىش ءجۇرۋ كەرەك, نەڭ بار اقىرەتىڭدى قورلاپ, ەلدى دىننەن بەزدىرىپ, اللادان بەزدىرىپ», دەيدى.
ءيا, امالىڭدى دۇرىستاماي, قارەكەتىڭدى يگىلىككە باعىتتاماي قۇدايعا كىنا ارتۋ دىننەن دە بەزدىرىپ بارا جاتقانداي ما؟
«مەنىڭ ءتاڭىرىم مەنى قۇلسىڭ دەمەگەن», ارابقۇل ەمەس, قازاق بولامىز, ول ءۇشىن تاڭىرگە بەت بۇرۋىمىز كەرەك دەپ ۇرانداۋشىلاردىڭ شىعۋىنا وسىنداي زياندى ۋاعىزداردىڭ اسەرى كوپ بولعان ءتارىزدى. الەۋمەتتىك جەلىدە جاريالانعان جازبالاردى وزگەرىسسىز نازارلارىڭىزعا ۇسىنۋدى ءجون سانادىم.
«قيىندىق وسىنى تاڭىرشىلىك داستۇرمەن جەرلەۋدى اشىق باستاۋدا, ەلگە جاريا ەتىپ ىستەۋدە بولىپ تۇر. قوستانايدا ءبىر كىسى ەكى ۇلىنا ايتىپ, ءوزىن سولاي جەرلەتكەن. ەندى ول جاقتا 70-80% ورىس, باسقا, تەك كوڭىل ايتۋعا بارعاندار, ولارعا ءبارىبىر بۋدديست بولساڭ دا. ال مەشىتى, يمامدار قاپتاعان جەردە بالاسىنا, تۋىسىنا ءتيىسىپ, ولگەن كۇننەن باستاپ, زيراتقا كىرگىزبەيمىز دەپ شۋىلدايدى م ۇلىمدەر», دەيدى.
قازاق قاشاننان «دۇمشە مولدا ءدىن بۇزار» دەپ قاۋىپ ەتەدى. زايىرلى مەملەكەت بولساق تا, وسكەلەڭ ۇرپاققا باعىتتالار ۋاعىزدى ءمۇفتياتتىڭ نازارعا الىپ, ساراپتاۋدان وتكىزگەنى ءجون سياقتى. ايتپەگەن كۇندە جۇگىمىز اۋىپ, جەتەمىز دەگەن ماقسات ارمان بولىپ, ورتا جولدا قالۋىمىز ابدەن مۇمكىن-اۋ.
