ەكونوميكا • 28 مامىر, 2020

مۇناي وندىرىسىندەگى جوسپاردىڭ جولى بولماي تۇر

360 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

بىلتىر ەلىمىزدە 90,5 ملن توننا مۇناي ءوندىرىلدى. بيىلعى مەجە 90 ملن توننا بولاتىن. الايدا «قارا التىن» باعاسىنىڭ قۇبىلعانى مەن الەمدىك ەكونوميكاداعى تۇراقسىزدىق جوسپاردى 4,5 پايىزعا قىسقارتۋعا ءماجبۇر ەتتى. بۇل تۋرالى ەنەرگەتيكا ءمينيسترى نۇرلان نوعاەۆ ەسەپ بەرۋ جيىنىندا ايتتى.

مۇناي وندىرىسىندەگى جوسپاردىڭ جولى بولماي تۇر

الەمگە تارالعان ىندەت ەنەرگيا رەسۋرستارىنا دا ايتارلىقتاي اسەر ەتۋدە. سول سەبەپتى جىلدىق جوسپارعا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلىپ جاتىر. ماسەلەن, وتكەن جىلى مۇناي جانە كوندەنسات ەكسپورتى 72,2 ملن تونناعا جەتكەن بولاتىن. ال بيىل بۇل كورسەتكىشتى قايتالاۋ مۇمكىن ەمەس.

– اتىراۋ وبلىسىنداعى  «تەڭىز» كەن ورنىندا  قۇنى 45,2 ملرد دوللار, سونىڭ ىشىندە قازاقستاننىڭ ۇلەسى 16 ملرد دوللاردى قۇرايتىن كەڭەيتۋ جوباسى جۇزەگە اسۋدا. 230-عا جۋىق وتاندىق سەرۆيستىك كومپانيا قۇرىلىس جۇمىستارىنا جۇمىلدىرىلدى. جوبا اياقتالعان سوڭ قوسىمشا 12 ملن توننا مۇناي وندىرۋگە بولادى. «قاشاعان» كەن ورنىندا 2022 جىلعا قاراي  تاۋلىگىنە 450 مىڭ  باررەلگە دەيىن مۇناي ءوندىرۋ جوسپارلانۋدا.  سول ءۇشىن  جاڭا گاز وڭدەۋ  زاۋىتىن سالۋ جوبالارىن ىسكە اسىرۋدامىز. قازىر مەر­دى­گەر كومپانيالارمەن جول كارتاسىن پىسىق­تاپ, تالقىلاپ جاتىرمىز, – دەدى ن.نوعاەۆ.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ ەسەبىنەن 144 مىڭنان استام قازاقستاندىق مامان قايتا دايارلاۋ­دان وتكەن. قازىر عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تاجىريبەلىك-كونسترۋكتورلىق جۇمىستاردى قارجىلاندىرۋ بويىنشا مىندەتتەمەلەر ازىرلەنۋدە.

بىلتىر جەر قويناۋىن پايدالا­نۋ­شى­لاردىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تاجىري­بەلىك-كونسترۋكتورلىق جۇمىستاردى قار­جى­ل­اندىرۋعا 9,9 ملرد تەڭگە بولىنگەن ەدى. بيىل قازاقستاندىق كادرلاردى وقىتۋعا 21 ملرد تەڭگە جۇمسالادى.

جيىن بارىسىندا قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى فۋنكتسيالار مەن وكى­لەتتىكتەر ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنە اۋىسقانى ايتىلدى. ەندى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى مۇناي جا­نە گاز سالاسىن دامىتۋ, ستراتەگيالىق باعىت­تاردى جۇزەگە اسىرۋ, ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى, اتوم ەنەرگەتيكاسى, جاڭارتىلعان ەنەرگيا كوزدەرىن پايدالانۋ سالالارىنا جاۋاپتى.

– قازاقستاندا كومىرسۋتەك شيكىزاتىن بارلاۋ مەن وندىرۋگە ارنالعان 235 كەلىسىم­شارت بار. سونىڭ ىشىندە: بارلاۋعا قاتىستى – 54, بىرلەسىپ بارلاۋ مەن ءوندىرۋ بويىنشا – 96, وندىرۋگە قاتىستى – 74, ءونىمدى ءبولۋ تۋرالى كەلىسىم بويىنشا  11 كەلىسىمشارت جاسالدى. ال ۋران وندىرىسىنە قاتىستى 25 كەلىسىمشارت ماقۇلداندى. گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىنا بولىنگەن ينۆەستيا كولەمى – 158,4 ملرد تەڭگە, – دەدى ن.نوعاەۆ.

مينيستر حابارلاعانداي, ونەركاسىپتىك تۇتىنۋشىلار مەن كاسىپكەرلەرگە قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن تاۋارلىق گازعا شەكتى كوتەرمە باعالاردىڭ وسۋىنە جول بەرمەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. وڭىرلەر ءۇشىن تاۋارلىق گازعا شەكتى كوتەرمە باعالاردى اعىمداعى دەڭگەيدە ساقتاۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. بۇل كىشى جانە ورتا بيزنەس, بيۋدجەتتىك ۇيىمدار ءۇشىن بولشەك ساۋدا باعالارىن تەجەۋگە اكەلەدى. سونداي-اق مۋلتيپليكاتيۆتى اسەر رەتىندە جىلۋ ەنەرگياسىن وندىرەتىن جانە ەلەكتر ەنەرگياسىن شىعاراتىن وتىن-ەنەرگەتيكالىق كەشەنى ءۇشىن تاريفتەردى تەجەۋگە ىقپال ەتپەك.

 

سوڭعى جاڭالىقتار