قوعام • 26 مامىر، 2020

جاسوسپىرىمدەردىڭ ءتارتىبىن قاداعالاۋ مەن قۇقى­عىن قورعاۋ وزەكتى بولىپ تۇر

94 رەت كورسەتىلدى

بۇگىندە بۇرىن-سوڭدى كوز كورىپ، قۇلاق ەستىمەگەن سۇمدىقتى ءجيى ەستيتىن بولدىق. سول سياقتى جاس قۇراقتاي جەلكىلدەپ ءوسىپ كەلە جاتقان جاسوسپىرىمدەردىڭ ءتارتىبىن قاداعالاۋ مەن قۇقى­عىن قورعاۋ دا بۇگىنگى كۇن­نىڭ باستى ماسەلەسىنىڭ ءبىرى. قوعامدا ءبىر جاعىنان كامە­لەتكە تولماعانداردىڭ قۇقىق بۇزۋشىلىق جاعدايى الاڭ­داتسا، ەكىنشى جاعىنان ولار­دىڭ قۇقىعىنىڭ ءتيىستى دەڭ­گەيد­ە قورعالۋى دا ۇلكەن ماسە­لە. ايتپەسە قازىرگى كەزدە جاسوسپىرىمدەردىڭ بالاڭ عۇمى­رىنا بالتا سىلتەپ، تاعدىرىن تاۋقىمەتكە بايلاپ جاتقان وقيعالار ءجيى ورىن الۋدا.

ادەتتە مۇنداي ماسەلەلەر كوتەرىل­گەندە، اۋەلى ويىمىزعا مەملەكەتتىك ورگان­دار ورالادى. ولاردىڭ مىندەتى – جاس­وسپىرىمدەردىڭ قۇقىعىن قور­عاۋ، ءتۇرلى ماسەلەلەردى بولدىرماۋ. قۇقىق قورعاۋ مەكەمەلەرىمەن بىرگە اتالعان ماسەلەلەر تو­ڭى­رەگىندە ءتۇرلى دەڭ­گەي­دەگى اكىم­دىكتەردىڭ جانىنان ق­ۇرىل­عان كامەلەتكە تولماعاندار ىستەرى جا­نە ولاردىڭ قۇقىقتارىن قور­عاۋ جو­نىندەگى كوميسسيا دا جۇمىس ىستەيدى.

جۋىردا جامبىل وبلىسى اكى­مىنىڭ ورىنباسارى ەرجان جىل­قى­باەۆتىڭ قاتىسۋىمەن وبلىس اكىم­دىگى جانىنداعى اتالعان كو­ميس­سيا­نىڭ وتىرىسىندا بىر­قاتار ماسە­لەلەر قارالعان بولاتىن. وبلىستا وسى جىلدىڭ ءتورت ايىن­دا جاسوسپىرىمدەر ارا­سىنداعى قىل­مىس 49،2 پايىزعا تومەندەگەن. ەسەپ­تى كە­زەڭدە 17 ۇرلىق، 4 توناۋ، 3 بۇزا­قى­لىق، 2 دەنەگە جاراقات سالۋ جانە

1 اۆتوكولىك ۇرلاۋ، سونداي-اق 4 ءتۇر­لى سيپاتتاعى قىلمىستىق دەرەك تىر­كەلگەن. اتالعان قىل­مىستاردىڭ دەنى تاراز قالاسى، شۋ جانە قورداي اۋداندارىندا ورىن العان. ءبىر وكىنىشتىسى، قىلمىسقا مەكتەپ وقۋشىلارى، كوللەدج ستۋدەنتتەرى قاتىسقان. جامبىل وبلىستىق كامەلەتكە تولماعاندار ىستەرى جانە ولاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جونىندەگى كوميسسيانىڭ حاتشىسى باقىت جاقسىلىقوۆانىڭ ايتۋىنشا، جامبىل پوليتەحنيكالىق جوعارى كوللەدجىنىڭ ەكى ستۋدەنتى توبەلەسكەن. بىراق توبەلەستەن سوڭ الگى ەكى بالا ويىن كەزىندە قۇلاپ قالدىق دەگەن سىلتاۋ ايتقان. الايدا سول ەكى ستۋدەنتتىڭ ءبىرى وتكەن جىلى بولعان توناۋ فاكتىسى بويىنشا تاراز قالالىق پوليتسيا باسقارماسىندا ەسەپتە تۇر ەكەن. ال توبەلەسكەن بالا­لاردىڭ ەكىنشىسى 2019-2020 وقۋ جىلىنىڭ ءبىرىنشى سەمەسترىندە 126 ساباققا قاتىس­پاعان. بىراق تاراز قالالىق اكىمدىگى جانىنداعى كامەلەتكە تولماعاندار ىستەرى جانە ولار­دىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ كوميسسياسى بۇل تۋرالى ەشقان­داي اقپارات بەرمەگەن. ءتىپتى جاس­وسپىرىمدەردىڭ ارا­سىنداعى ءتارتىپ بۇزۋشىلىق ماسە­لەسى قالالىق كوميسسيا وتىرى­سىندا دا قارالماعان. ءسويتىپ ەكى بالا­نىڭ اراسىنداعى توبە­لەستى اتال­عان كوميسسيا جا­سىر­عان. سونى­مەن قاتار بۇل ەكى بالانىڭ دا تولىق ەمەس وتباسىن­دا تار­بيە­لەنىپ جاتقاندىعى انىق­تال­عان. جالپى، كامەلەتكە تول­ما­عانداردىڭ قۇقىعىن قور­عايتىن كوميس­سيا ورىن العان وسىن­داي نارسە­لەر­دى تەكسەرىپ، ءتيىستى ورىن­دارعا جول­دايتىن قۇرىلىم بولۋى كەرەك. بۇل ەكى بالانىڭ اراسىنداعى جاي كەلىس­پ­ەۋشىلىك، توبەلەس بولعانىمەن، مۇ­نىڭ ءوزى دە قىلمىسقا اپاراتىن جول ەكەنىن ۇمىتپاعان ءجون. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى، ءاربىر ءجاسوسپىرىم ءوز ومىرىنە ءوزى جاۋاپتى ەكەنىن بىلگەنى، تۇيسىنگەنى ابزال.

نەگىزىنەن جاسوسپىرىمدەردىڭ قۇقى­عىن قورعاۋ ماسەلەسىندە وبلىس ورتا­لى­عىنان بولەك، ءوڭىردىڭ بىرقاتار اۋدان­دارىندا دا كەمشىلىكتەر انىق­تالعان. جامبىل وبلىستىق كامە­لەتكە تولماعاندار ىستەرى جانە ولار­دىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جونىن­دەگى كوميسسيانىڭ حاتتاماسىمەن تالاس اۋدانىنىڭ اكىمى باقىت قازان­باسوۆ­قا بيىلعى 10 ناۋ­رىز كۇنى اۋدان­دىق اتالعان كوميسسيانىڭ كەمشى­لىكتەرى كور­سەتىلىپ، ۇسىنىم جول­دانعان ەكەن. بۇل ۇسىنىمدا تالاس اۋدان­دىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ دە جۇمىسى سىنعا الىنعان. اۋدان­داعى بىر­قاتار ءبىلىم وشاقتارىندا تار­بيە جانە قۇقىقتىق تاربيە جۇ­مىستارى السىرەگەن. سونداي-اق تامدى اۋى­لىن­­داعى قويگەلدى اتىنداعى ورتا مەك­­تەپتىڭ ەكى وقۋشىسى ءوز-وزىنە قول جۇمساۋعا ارەكەت ەتكەن. الاي­دا وبلىستىق كوميسسيانىڭ مالى­مەتىن­شە، اۋدان باسشىسى جاۋاپتى تۇلعالارعا ەشبىر شارا قولدانباعان. سول سياق­تى، قورداي اۋدانىندا دا جاسوس­پىرىمدەردىڭ قۇقىعىن قور­عاۋعا بايلانىستى ماسەلەلەر بار بولىپ شىقتى. وسى جىلعى 20 ساۋىردە قورداي اۋداندىق اۋرۋ­حاناسىنا 17 جاس­تاعى قىز­ ءوزىنىڭ جۇكتى بولىپ قال­­عانىن ەسكەرتكەن (7 اپتالىق جۇك­­تىلىك). سونداي-اق ول ءوزىن قور­داي اۋى­لىنىڭ تۇرعىنى زور­لاعانىن ايتىپ ارىزدانعان. سول كۇنى اتالعان دەرەك بويىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعالىپ، كۇدىكتى دە ۇستالادى. بىراق جاپا شەككەن قىزدى تەكسەرگەن اۋداندىق اۋرۋحانا دارىگەرى پوليتسياعا حا­بار بەرمەي، اۋدان ورتالىعى قورداي اۋىلىنداعى №3 ورتا مەك­تەپتىڭ ديرەكتورىنا حابارلاسادى. بۇل مەكتەپتىڭ ديرەكتورى دا بۇل وقيعانى ءتيىستى ورىندارعا جەتكىزبەي، الگى قىزدى كەشكى مەك­تەپكە اۋىستىرىپ جىبەرىپتى. بۇگىنگى تاڭدا اتالعان فاكتىلەر بويىنشا قىلمىستىق تەرگەۋ امالدارى جۇرگىزىلۋدە.

جاسوسپىرىمدەردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ – بۇگىنگى قوعامداعى كۇردە­لى ماسەلەنىڭ ءبىرى. دەگەنمەن ءتيىس­تى ورىندارعا مىندەت ارتىپ قوي­ماي، ءبىرىنشى كەزەكتە ءاربىر ادام ءوزىنىڭ قۇقىعىن قورعاي ءبىلۋى كەرەك دەر ەدىك. ەجەلدەن قا­نىمىزعا سىڭگەن ۇيات، يمان قاعيدالارىن وتباسىنان، ودان كەيىن مەكتەپ قابىرعاسىنان جەتە ءتۇيسىنىپ شىققان بالانىڭ ەرتەڭ ءوز-ءوزىن قورعاي الاتىن ازا­مات بولاتىنىنا سەنۋگە بولادى. جالپى، قوعامدا جاستىق البىرتتىقپەن قاتەلەسۋدىڭ، «وي­ناپ ءجۇرىپ وت باسۋدىڭ» ماسە­لەسى كۇن ساناپ كۇردەلەنىپ بارا جاتقانداي. ال ورىن العان بار­­لىق جاعدايدى دەر كەزىندە تەك­سەرىپ، ونى ءتيىستى ورىندارعا جەت­كىزۋ دە جاسوسپىرىمدەردىڭ قۇقىعىن قورعاۋعا كومەكتەسەتىن قادام. ورىن العان جاعدايدى جاسىرىپ، جابۋدىڭ سوڭىنىڭ جاقسىلىققا اپارمايتىنى تاعى انىق.

 

جامبىل وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار