كەشە ماجىلىستە «كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋدى جەتىلدىرۋ» تاقىرىبىندا ۇكىمەت ساعاتى ءوتىپ, وندا قارجى ءمينيسترى بولات جامىشەۆ بايانداما جاسادى. مينيستر ءوز سوزىندە 2013 جىلدىڭ سەگىز ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بيۋدجەتتىڭ كىرىسىنە 855,5 ملرد. تەڭگە كەدەندىك تولەمدەر مەن سالىقتار تۇسكەندىگىن ەرەكشە اتاپ كەتتى.
كەشە ماجىلىستە «كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋدى جەتىلدىرۋ» تاقىرىبىندا ۇكىمەت ساعاتى ءوتىپ, وندا قارجى ءمينيسترى بولات جامىشەۆ بايانداما جاسادى. مينيستر ءوز سوزىندە 2013 جىلدىڭ سەگىز ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بيۋدجەتتىڭ كىرىسىنە 855,5 ملرد. تەڭگە كەدەندىك تولەمدەر مەن سالىقتار تۇسكەندىگىن ەرەكشە اتاپ كەتتى.
ءمينيستردىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋدىڭ تيىمدىلىگىنە ىقپال ەتەتىن اسا كۇردەلى سىبايلاس جەمقورلىقتى, قيىن اكىمشىلەندىرىلەتىن ماسەلەلەر ايقىندالعان. كەدەن وداعى ءبىرتۇتاس كەدەن ءتاريفىنىڭ (بكت) بارلىق نومەنكلاتۋراسى 11 352 تاريفتىك جەلىدەن (تاۋار كودتارىنان) تۇرادى. 2013 جىلعى 1 قىركۇيەكتەن باستاپ بكت-دا 5 223 سەق تن تاۋار كىشى سۋبپوزيتسياسى (46,3%) بويىنشا وزگەرىستەر بولدى. قولدانىستاعى تاۋار نومەنكلاتۋراسىندا مۇناي ونىمدەرىنىڭ 91 ءتۇرى بار, ولاردىڭ تەك 52 تۇرىنە عانا ەكسپورتتىق باج سالىنادى. قانداي تاۋارعا مولشەرلەمە بەلگىلەنگەندىگىن سىرتتان ايقىنداۋ مۇمكىن ەمەس, دەگەن ب.جامىشەۆ 2015-2016 جىلدارعا ارنالعان قۇرىلىس جۇمىستارىنا ايتارلىقتاي كولەمدە قارجى كوزدەلگەندىگىن العا تارتتى. 2009-2012 جىلدار ارالىعىندا ەسىرتكىگە جانە ەسىرتكى بيزنەسىنە قارسى كۇرەس شەڭبەرىندە 12 810 600,5 مىڭ تەڭگە سوماسىنا كەدەندىك باقىلاۋدىڭ تەحنيكالىق قۇرالدارى ساتىپ الىنعانى ەرەكشە اتاپ ءوتىلدى.
2013 جىلى 9 بىرلىك رەنتگەنتەلەۆيزيالىق جابدىقتى ساتىپ الۋ جوسپارلانۋدا, دەگەن مينيستر 2014 جىلى كەدەندىك باقىلاۋدىڭ تەحنيكالىق قۇرالدارىن ساتىپ الۋعا 80 549 مىڭ تەڭگە سوماسىندا, سانيتارلىق-كارانتيندىك باقىلاۋ شەڭبەرىندە جابدىق ساتىپ الۋعا 121 500 مىڭ تەڭگەلىك شىعىستار قاراستىرىلىپ وتىرىلعاندىعىن العا تارتتى. كولىكتىك لوگيستيكالىق ورتالىق قۇرىلىسى بويىنشا الەۋەتتى جەتكىزۋشىلەر «EUROTRANSIT TERMINAL», «EAT» اق, «GTI» اق, «كتج» ۇك» اق, «فورپوست ينۆەستيتسي ي رازۆيتيا» جشس سياقتى كومپانيالار بولىپ تابىلادى. قازىرگى ۋاقىتقا كو سىرتقى شەكاراسىنداعى 17 اۆتوموبيل وتكىزۋ پۋنكتىندە 42 532 ترانزيتتىك دەكلاراتسيا رەسىمدەلگەن. كوميتەت ءبىر حجت كىتابى بويىنشا كەپىلدىك سوماسىن حالىقارالىق جۇك تاسىمالىن ارتتىرا وتىرىپ, جۇكتەردىڭ ساقتالۋ كەپىلدىگىنىڭ دەڭگەيىن ارتتىراتىن 100 000 ەۋرو مولشەرىندەگى «TIR+» ءترانزيتىنىڭ قوسىمشا كەپىلدىك ۆاۋچەرلەرىن پايدالانۋ ارقىلى 160 000 ەۋروعا دەيىن كوتەرۋ ماسەلەسىن پىسىقتادى. تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسىنىڭ قولدانۋ ۇدەرىسىن اۆتوماتتاندىرۋ ماقساتىندا 2011 جىلدىڭ باسىندا «تبسب» دەپ اتالاتىن «ەلەكتروندى كەدەن» اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسى كومپونەنتى ەنگىزىلدى, دەدى ب.جامىشەۆ.
ەلەكتروندى دەكلاراتسيالاۋ اقپاراتتىق جۇيەسىن قۇرۋ بويىنشا جۇمىستى قارجىلاندىرۋ حالىقارالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىمەن بىرلەسە قازاقستان كەدەن قىزمەتىن دامىتۋ جوباسى شەڭبەرىندە جۇزەگە اسىرىلادى. قازىرگى ۋاقىتتا «كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋ ماسەلەسى بويىنشا كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىنىڭ تۇجىرىمداماسى ازىرلەنىپتى. ەلەكتروندى دەكلاراتسيالاۋدى ەنگىزۋ بولىگىندە زاڭ جوباسىندا ەلەكتروندى دەكلاراتسيالاۋ كەزىندە ۇسىنىلاتىن قۇجاتتاردىڭ تىزبەسىن قىسقارتۋ, قۇجاتتاردىڭ ەلەكتروندى نىسانىن پايدالانۋ ماقساتىندا دەكلاراتسيالاۋ, كەدەن قىزمەتىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەسىندە دەكلارانت جانە لاۋازىمدى تۇلعالار جۇرگىزەتىن ارەكەتتەر جونىندەگى ۇعىمعا جانە نورماعا تۇزەتۋ ەنگىزۋ كوزدەلەدى.
قوسىمشا بايانداما جاساعان پالاتانىڭ قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى گۇلجان قاراقۇسوۆا كەدەن ورگاندارىندا ءالى دە «ءبىر تەرەزە» قاعيداتى ورىندالماي وتىرعاندىعىنا نازار اۋدارتتى. بيزنەس قاۋىمداستىعى وسى رەتتە كەدەندىك رەسىمدەۋدىڭ جەدەلدەتىلمەي وتىرعاندىعىنا شاعىمدانۋىن توقتاتا قويماعان. دەپۋتات سوندىقتان دا مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ تىزبەسىن كەڭەيتۋ قاجەتتىگىن قاراستىرۋدى العا تارتتى. باسقا ەلدەردىڭ كەدەندىك اقپاراتتىق جۇيەلەرىمەن ينتەگراتسيا ورناتقان دۇرىستىعىن ورتاعا سالدى. دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ «Doing Business 2013» رەيتينگى بويىنشا قازاقستان «حالىقارالىق ساۋدا» كومپونەنتى جونىنەن 185 ەلدىڭ ىشىندە 182-گە تۇراقتاپتى. اتالعان ۇيىم مالىمەتتەرى كورسەتكەندەي, قازاقستان تاۋارلاردى ەكسپورتتاۋ ءۇشىن 9 قۇجات جانە 81 كۇن قاجەت ەكەن. ال گرۋزيادا ەكسپورت ءۇشىن بار-جوعى 4 قۇجات جانە 9 كۇن جەتىپ جاتىر. يمپورت ءۇشىن ەلىمىزدە 12 قۇجات جانە 69 كۇن قاجەت بولسا, گرۋزيادا سول دەڭگەي ساقتالىپتى. بارلىعىن قوسقاندا, ياعني يمپورت پەن ەكسپورت ءۇشىن 83 رۇقسات بەرۋ قۇجاتى قاجەت ەكەن.
جالپى, وتىرىس بارىسىندا دەپۋتاتتار كوپتەگەن سۇراقتار قويىپ, وزدەرىنىڭ پىكىرلەرىن و
