قوعام • 24 ءساۋىر، 2020

ولگەن مالعا وتەماقى بەرىلەدى

1947 رەت كورسەتىلدى

كەشە ءۇرجار اۋدانىنىڭ كوكتال اۋىلىندا ەكى اپتادان بەرى سيىرلاردىڭ بەلگىسىز ىندەتتەن قىرىلىپ جاتقانىن، ونىڭ سانى 200-دەن اسقانىن جازعان ەدىك. وسى جاعدايعا بايلانىستى اۋىلدا ارنايى كوميسسيا جۇمىس ىستەپ، بەيمالىم ىندەتتەن ولگەن ءىرى قارا سانىن انىقتاپ جاتقانىن دا حابارلاعانبىز. ءبىز كەشە كوكتالدا جۇمىس ىستەپ جاتقان كوميسسيا مۇشەلەرىمەن تەلەفون ارقىلى سويلەسىپ، ءمان-جايدى بىلگەنىمىزدە 10 ساۋىردەن باستاپ ولگەن مال سانى 253-ءتى قۇراعانىن جەتكىزدى. ونىڭ 123-ءى بۇزاۋ، 77-ءسى سيىر، 53-ءى تورپاق ەكەن.

«وزدەرىڭىز دە بايقاپ وتىرسىزدار، بۇزاۋلاردىڭ ءولىمى كوپ تىركەلگەن. ءتىپتى بۇزاۋلاردان سىلەكەي دە اقپايتىن كورىنەدى. كەشە ەنەسىن ەمىپ تۇرعان بۇزاۋ بۇگىن ءولىپ قالادى ەكەن. الايدا قازىر جاعداي ءبىرشاما تۇراقتالدى. 22 ساۋىردە ءبىر عانا مال ءولىمى تىركەلدى» دەيدى وب­لىستىق ۆەتەريناريا باسقارماسىنىڭ باسشىسى راميل ساعاندىقوۆ.

كوميسسيا وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا، 22 ساۋىردەن باستاپ اۋىلعا ۋاقىتشا شەكتەۋ ەنگىزىلىپتى. بەلگىسىز ىندەتتەن ولگەن ءىرى قارانىڭ بارلىعى ارنايى ورىنعا كومىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا اۋىل­دا مال دارىگەرلەرىنىڭ بريگاداسى جۇمىس ىستەپ، اۋىرعان مالداردى ەمدەپ جاتىر ەكەن. «ادامدار ءارى-بەرى جۇرمەس ءۇشىن اۋىلعا پوست قويىلدى. كەشەدەن باستاپ مالى ولگەن ۇيلەردىڭ اۋلالارى مەن قورا-قوپسىلارىنا دەزينفەك­تسيا جاسالىپ جاتىر. كوكتالدىڭ ماڭىن­داعى اۋىلداردىڭ مالىن ۆاكتسيناتسيالاۋ جۇمىستارى باستالدى»، دەيدى ء«ۇرجار-ۆەت» مەملەكەتتىك كوم­مۋنالدىق كاسىپورنىنىڭ ديرەكتورى اسەت ابايبەكوۆ.

اۋىل تۇرعىندارى بەلگىسىز ىندەت اۋسىل بولۋى مۇمكىن دەپ بولجايدى. ال مال دارىگەرلەرى بۇل ىندەت اۋسىل، پاستەرەللەز نەمەسە نودۋليارلىق دەرماتيت، ياعني وسى ۇشەۋىنىڭ ءبىرى بولۋى مۇمكىن دەپ وتىر.

«ناقتى دياگنوز زەرتحانا ناتيجەسى شىققان سوڭ بەلگىلى بولادى. اۋزىنان سىلەكەي اققاننىڭ ءبارىن اۋسىل دەۋگە بولمايدى. ءبىزدىڭ ءبىر بايقاعانىمىز، اۋىرىپ تۇرعان مالدىڭ تاماعى ءىسىنىپ كەتكەن. كەڭىردەكتەرىنىڭ ءىشى قىپ-قىزىل. قىزىپ تۇر. دەمالا المايدى. ولگەن ءىرى قارانىڭ وكپەلەرى قىپ-قىزىل بولىپ كۇيىپ كەتكەن. بۇل پاستەرەللەزدىڭ سيمپتومدارىنا كەلەتىن سەكىلدى»، دەيدى ۆەتەريناريا باسقارماسىنىڭ باسشىسى.

ال بەلگىسىز ىندەت قايدان تاراعان؟ كوكتال اۋىلى­نىڭ تۇرعىنى نازيگۇل شال­عىنباەۆا كەشەگى گازەتتە شىققان ماقالامىزدا «ىندەت جانىمىزداعى «ايان» شارۋا قوجالىعىنىڭ مالىنان تارادى» دەگەن بولاتىن. ء«ۇرجار-ۆەت» مەملەكەتتىك كوممۋنالدىق كاسىپ­ور­نىنىڭ ديرەكتورى مۇنى راستاعانى­مەن، وبلىستىق ۆەتەريناريا باسقار­ماسى­نىڭ باسشىسى: «ىندەت وشاعى ازىرگە ناقتى بەلگىسىز. ويتكەنى اۋىل­داعى مالدار قالاي بولسا سولاي جۇرە­تىن­دىكتەن، ءبىر-بىرىمەن قوسىلىپ كەتكەن. شارۋا قوجالىقتارى مەن اۋىل تۇرعىن­دارىنىڭ مالدارى بولەك جايىلمايدى، ارالاسىپ جۇرە بەرەتىن كورىنەدى. ءبىز وسىنى اۋىل تۇرعىندارىنا ەسكەرتتىك، اركىمنىڭ ءوز مالىنا يە بولۋى كەرەكتىگىن ايتتىق»، دەدى.

بەلگىسىز ىندەتتىڭ جايىلۋىنا جانە ولگەن مالدارى ەگەر اۋسىل بولماي، پاس­تەرەللەز بولعان جاعدايدا وتەماقى تولەنبەي قالا ما دەپ الاڭداعان اۋىل تۇرعىندارى: «ەلدى مەكەندى كارانتينگە جاۋىپ، مەملەكەت ولگەن مالدارعا وتەماقى تولەسىن»، دەپ ءوز تالاپتارىن قويعان-دى. كەشە كوكتال تۇرعىندارىنىڭ بىرىمەن ءۇي تەلەفونى ارقىلى سويلەس­كەنىمىزدە اۋىل حالقىنىڭ جانىنا باتقان وسى ماسەلەنى وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆتىڭ ءوزى باقىلاۋعا الىپ، مالدارى اۋسىل بولماعان جاعدايدا دا تۇرعىندارعا ءتيىستى كومەك كورسەتىلەتىنىن جەتكىزىپتى.

«وبلىس اكىمى اۋىل تۇرعىن­دارىنا ءوزى تەلەفون شالىپ، سويلەسىپ، «الاڭ­داماڭىزدار» دەپ سابىرعا شاقىردى. اۋدان اكىمى دە جاعدايدى باقىلاپ، تىنىم تاپپاي، وسى ءىستىڭ باسى-قاسىندا ءجۇر. الدىگۇنى مالداردى كومگەن كەزدە دە ءجۇردى. اۋىلىمىزعا اۋدان، وبلىس ورتالىقتارىنان كىسى­لەر كەلىپ، بولعان جايدى كوز­دەرىمەن كورگەن سوڭ كوڭىلىمىز جايلانعانداي بولدى. جاعداي رەت­تەلەدى دەپ سەنەمىز»، دەي­دى اۋىل تۇرعىنى نۇرگۇل جازىباەۆا.

 

بەت قاتتالىپ جاتقاندا: وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆ ءوزىنىڭ Facebook-تەگى پاراقشاسىندا كوكتال اۋى­لىنداعى مالى شىعىنعا ۇشىراعان تۇرعىندارعا ءىرى قارانىڭ باسىنا 260 مىڭ تەڭگەدەن، 1 جاسار تورپاققا 150 مىڭ تەڭگەدەن، بيىلعى بۇزاۋلارعا 50 مىڭ تەڭگەدەن وتەماقى بەرىلەتىنىن جازدى.

 

شىعىس قازاقستان وبلىسى،

ءۇرجار اۋدانى

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار

«بارىستىڭ» باعىتى ايقىن

حوككەي • بۇگىن، 07:33

يتبالىققا «يتتىك» جاسالدى

ايماقتار • بۇگىن، 07:25

التىنساريندە قۇرىلىس قارقىندى

ايماقتار • بۇگىن، 07:11

تويدىڭ بۋى ءھام ماقتان

رۋحانيات • بۇگىن، 07:07

سويلەۋ – اقىلدىڭ ولشەمى

قوعام • بۇگىن، 07:03

جەرى دە، ەلى دە ابىز

رۋحانيات • بۇگىن، 06:57

«جىرى» بىتپەيتىن جول

قوعام • بۇگىن، 06:48

ازيادا ۇزدىك ۇشتىكتەمىز

سپورت • بۇگىن، 06:45

اكىمدەر ءھام الەۋمەتتىك جەلى

ساياسات • بۇگىن، 06:40

قالدىق نەگە قاجەتسىز؟

ەكولوگيا • بۇگىن، 06:36

ۇقساس جاڭالىقتار