مىسالى, وزبەكستاندا حوككەي ليگاسى 2013 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەيدى. 2018 جىلى وسى ەلدە «حۋمو» حوككەي كلۋبى قۇرىلىپ, 2019 جىلدان باستاپ نەگىزگى قۇرامى جوعارى حوككەي ليگاسىنا قاتىسا باستادى. ال بيىلدان باستاپ «حۋمو» كلۋبىنىڭ فارم-كومانداسى شايبالى حوككەيدەن قازاقستان اشىق چەمپيوناتىنا قاتىسقانى بارشاعا بەلگىلى. سونىمەن قاتار وتكەن ايدا قۇم ۇستىندە تىرشىلىك كەشەتىن بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى دە ءبىزدىڭ چەمپيوناتقا قاتىسۋعا ءوتىنىش بەرگەن-ءدى. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل ۇسىنىستى قازاقستان حوككەي فەدەراتسياسى قاراستىرىپ جاتىر. بالكىم, الداعى ماۋسىمدا ءال-اين قالاسىنىڭ كومانداسىن ەل بىرىنشىلىگىنەن كورىپ قالۋىمىز ابدەن مۇمكىن. ال كۇنى كەشە قىرعىز باۋىرلار دا كوك مۇز ۇستىندەگى دوداعا «ات قوسۋعا» نيەتتى ەكەنىن ءبىلدىردى. وسىدان-اق ازيالىقتاردىڭ حوككەيگە دەگەن قىزىعۋشىلىعىنىڭ ارتقانىن بايقاۋعا بولادى.
قىرعىز ەلىنىڭ كومانداسى قازاقستان چەمپيوناتىنا قاتىسۋعا ءوتىنىش بەرگەنى تۋرالى اقپارات باق بەتىندە جاريالانعاننان كەيىن سپورت ءجۋرناليسى نۇرعازى ساساەۆ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىندا «وسى ءساتتى پايدالانىپ, احل (ازيا حوككەي ليگاسى) اشۋ كەرەك» دەگەن ۇسىنىس ءبىلدىردى. راسىمەن, ەگەر ازياداعى كورشىلەرىمىزدەن تاعى وسىنداي ءبىر-ەكى ۇسىنىس تۇسسە, وندا ازيا حوككەي ليگاسى قۇرىلعانى دۇرىس. سارىقۇرلىقتىڭ وزىندىك ليگاسى اشىلسا قازاقستانعا دا, ازيا ەلدەرىنە دە ءتيىمدى بولار ەدى. سەبەبى, ازيا حوككەي ليگاسىن قۇرا وتىرىپ, مىناداي ەكى ماسەلەنى شەشىپ الۋعا بولادى.
ءبىرىنشى, كورشىلەرىمىز ازيا حوككەي ليگاسىنا قوسىلىپ, حوككەي سپورتىن دامىتۋعا زور مۇمكىندىك تۋادى. قازىرگى تاڭدا قىس مەزگىلى ۇزاققا سوزىلمايتىن (وزبەكستان, قىرعىزستان, تاجىكستان, تۇرىكمەنستان) جانە كوماندا سانى از ەلدەرگە حوككەيدەن ىشكى چەمپيونات ۇيىمداستىرعانىمەن ءبارىبىر ءتيىمسىز. سونداي-اق ءار قالا چەمپيوناتقا قاتىساتىن ءبىر كوماندا جاساقتاپ شىعارا المايتىنى تاعى بار. ال لايىقتى قارسىلاس بولماعان سوڭ, ىشكى جاعدايدى باعامداي بەرىڭىز. تەك ءبىر-ەكى عانا كوماندا جاساقتاپ شىعاراتىن ەلگە, وسى جاعىنان, ازيا حوككەي ليگاسىن قۇرۋ ءتيىمدى بولار ەدى.
ەكىنشى, قازاقستاندا حوككەي سپورتى جولعا قويىلعان. جوعارىدا اتاپ وتكەندەي كوماندالارىمىز ىشكى چەمپيوناتتان بولەك, رەسەيدىڭ قۇرلىقتىق حوككەي ليگاسى مەن جوعارى حوككەي ليگاسىندا تابىستى ونەر كورسەتۋدە. ءبىر اتتەگەن-ايى «بارىس» ساپىندا ءوزىمىزدىڭ جىگىتتەردىڭ ورنىنا, قازاقستان ازاماتتىعىن الىپ, قولدان جاسالعان «قازاقتار» ويناپ ءجۇر. بالكىم ازيا حوككەي ليگاسىن قۇرا وتىرىپ, شەتەلدىك كەلىمسەكتەردەن ازداپ بولسىن قۇتىلار ما ەدىك, كىم ءبىلسىن؟!
بۇگىندە «بارىس» كلۋبىندا وينايتىن قازاق حوككەيشىلەرىن ساناۋعا ءبىر قولدىڭ ساۋساعى جەتىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە تەك ءاليحان اسەتوۆ قانا مۇزايدىنعا ءجيى شىقپاسا دا, ارا-تۇرا بوي كورسەتىپ قويادى. سەبەبى «بارىستىڭ» ەكس-باس باپكەرى بەلارۋس اندرەي سكابەلكا شەتەلدىڭ حوككەيشىلەرمەن ويناعاندى قۇپ كورەدى. بىراق قانداسىمىزدىڭ ويىنى ءتاپ-ءتاۋىر. بۇرىندارى تالعات جايلاۋوۆ «بارىس» ساپىندا ونەر كورسەتەتىن. قازىر ول دا جوق.
قازاق حوككەيىن ورگە سۇيرەيدى دەپ سەنگەن ءدال وسى لەگيونەرلەردىڭ كەسىرىنەن قازىر دەڭگەيمىز ءوسۋدىڭ ورنىنا تومەن قۇلدىراپ جاتىر. الىسقا بارماي-اق اقپان ايىندا ەلوردادا وتكەن 2022 جىلعى قىسقى وليمپيا ويىندارىنا جولداما بەرەتىن حوككەي تۋرنيرىنە توقتالايىق. داررەن ديتس باستاعان, دجەسسي بلەككەر قوستاعان ۇلتتىق قۇرامانىڭ «وعلاندارى» العاشقى ەكى ماتچتا ءتاۋىر ويىن كورسەتىپ, نيدەرلاندى مەن ۋكراينا قۇرامالارىنىڭ تاس-تالقانىن شىعارعان-دى. ال سوڭعى شەشۋشى ويىندا پولشا حوككەيشىلەرىنەن 3:2 ەسەبىمەن جەڭىلىپ, وليمپياداعا قاتىسۋ قۇقىعىنان ءبىرجولا ايىرىلدىق. وسىلايشا ءوز ەلىمىزدە وتكەن تۋرنيردە وزگە ەلدىڭ حوككەيشىلەرى ارقاسىندا جولداما يەلەنە المادىق.
وسىدان كەيىن-اق شەتەلدىكتەرگە سەنىم ارتپاي, راحمەتىمىزدى ايتىپ, ءوز ەلدەرىنە قايتارعانىمىز ءجون شىعار. ەگەر شەتەلدىكتەرگە سەنىم ارتقاننان ءمۇيىز شىقسا, باياعىدا قاراعايداي بولار ەدى. سوندىقتان ازيا حوككەي ليگاسى قۇرىلىپ جاتسا, «بارىستى» لەگيونەرلەردەن تازارتىپ, تەك ءوزىمىزدىڭ قارا دومالاق جەرلەستەرىمىزدى كوبىرەك ويناتىپ, سولارعا ينۆەستيتسيا قۇيساق دۇرىس بولار ەدى. ءاليحان اسەتوۆ سەكىلدى قانشاما تالانتتى جىگىتتەرىمىزدىڭ باعى اشىلماي, لەگيونەرلەردىڭ تاساسىندا قالىپ جاتىر.
ءتىپتى بولماسا, «بارىس» لەگيونەرلەرىمەن بىرگە قحل باسەكەسىنە قاتىسا بەرسىن, وعان ەش داۋىمىز جوق. تەك ازيا حوككەي ليگاسى قۇرىلاتىن بولسا, «بارىستىڭ» ورنىنا ۇلتتىق قۇرامانىڭ نامىسىن قورعاۋعا لايىق دەگەن جەرگىلىكتى جىگىتتەردەن قۇرالعان كوماندا جاساقتاپ شىعارسا, ءتىپتى كەرەمەت بولار ەدى.
وسى ورايدا, وقىرماندار تاراپىنان «سارىقۇرلىقتا ازيا حوككەي ليگاسىن تولتىراتىن كوماندا شىعا ما؟» دەگەن زاڭدى ساۋال تۋىنداۋى مۇمكىن. بۇگىندە قحل-دان بولەك جوعارى حوككەي ليگاسىندا (جحل) ازيانىڭ جەتى بىردەي كومانداسى باق سىنايدى. اتاپ ايتار بولساق, قازاقستاننان «نوماد», «سارىارقا», «تورپەدو», قىتايدىڭ كرس-بسۋ, وردجي, «تسەنگ توۋ» جانە وزبەكستاننىڭ «حۋمو» كلۋبى ونەر كورسەتەدى. ەگەر جاپونيا, وڭتۇستىك كورەيا, تاجىكستان جانە تاعى باسقا ەلدەر دە ءبىر كوماندادان شىعاراتىن بولسا ازيا ليگاسى قۇرىلۋعا دايىن تۇر. قاجەت بولسا, قازاقستان چەمپيوناتىنداعى كوماندالاردى دا قوسىپ, ەكى ليگا جاساۋعا ابدەن بولادى.