ايماقتار • 16 ناۋرىز، 2020

مۇناي باعاسى – جاعادان، كوروناۆيرۋس – ەتەكتەن العاندا وڭىردە كەشەندى شارالار جاسالۋى كەرەك

77 رەتكورسەتىلدى

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ حالىق الدىنداعى الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋ جونىندەگى تاپسىرمالارىن ورىنداۋ اياسىندا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ باستاعان ۇكىمەتتىك دەلەگاتسيا ەلىمىزدىڭ باتىس وڭىرلەرىن جۇمىس ساپارىمەن ارالاپ وتكەن بولاتىن.

قۇرامىندا ەنەرگەتيكا ءمينيسترى نۇرلان نوعاەۆ، قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كومەكشىسى قانات بوزىمباەۆ، «قازمۇنايگاز» ۇك اق باسقارما توراعاسى اليك ايدارباەۆ، سونداي-اق دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى كامالجان نادىروۆ، يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى امانياز ەرجانوۆ، ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ەرمەك الپىسوۆ، ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى كوميتەت توراعاسىنىڭ ورىنباسارى تولەگەن وسپانقۇلوۆ بار دەلەگاتسيا 13 ناۋرىزدا ماڭعىستاۋ، اتىراۋ، 14 ناۋرىزدا اقتوبە، باتىس قازاقستان وبلىستارىندا بولدى.

ۆيتسە-پرەمەر باستاعان جۇمىس توبى ساپارىنىڭ باستى ماقساتى – وڭىردەگى مۇنايگاز سەكتورىندا جۇمىس ىستەيتىن كومپانيالاردا قىسقارتۋ قاۋپىن زەرتتەۋ جانە كوروناۆيرۋس تارالۋى جاعدايىندا مەديتسينالىق مەكەمەلەردىڭ دايىندىعىمەن تانىسۋ بولاتىن.

ۇكىمەتتىك دەلەگاتسيا باتىس قازاقستان وبلىسىندا بولعان كەزىندە وبلىس اكىمى عالي ەسقاليەۆ دەلەگاتسيا مۇشەلەرىن وڭىردەگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاعدايمەن جانە مۇناي-گاز سالاسىنداعى كاسىپورىندار جۇمىسىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىمەن تانىستىردى.

وبلىس كاسىپورىندارىندا جاعداي تۇراقتى. كاسىپورىندار قالىپتى رەجيمدە جۇمىس ىستەپ تۇر. ايماقتاعى ءىرى مۇناي-گاز جوبالارىندا COVID-19 جاعدايىنا جانە ۆاليۋتا باعامىنىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى شتات سانىن قىسقارتۋ جوسپارلانبايدى. وبلىس اكىمىنىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە وبلىستا شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن تارتاتىن 108 كاسىپورىن مەن ۇيىمدا بارلىعى 19 024 ادام جۇمىس ىستەيدى. سوڭعى جىلدارى وتاندىق مامانداردىڭ ۇلەسى 94% -عا (17764) دەيىن ءوستى، ال شەتەلدىك مامانداردىڭ ۇلەسى 6% -عا (1260) دەيىن تومەندەدى.

– مۇناي باعاسىنىڭ ارزانداۋى الەمدىك ەكونوميكالىق احۋالدى كۇردەلىلەندىرىپ وتىر. بۇعان كوروناۆيرۋس ەپيدەمياسىنىڭ ۋشىعۋى دا قوسىلدى، – دەدى ەرالى توعجانوۆ. بىراق پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەلىمىزدە الەۋمەتتىك تۇراقتىلىق پەن ۇلت دەنساۋلىعى ماسەلەسى پرەزيدەنت پەن ۇكىمەتتىڭ باستى نازارىندا ەكەنىن ايتتى.

– بارلىق الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەر دەر كەزىندە ورىندالادى. ەلدىمەكەندەردى اباتتاندىرۋ، ينفراقۇرىلىمداردى جوندەۋ، سول ارقىلى ەڭبەك نارىعىن رەتتەپ، جۇمىسسىزدىققا جول بەرمەۋ ءۇشىن ارنايى جول كارتاسى دايىندالۋدا. سونىڭ ىشىندە جۇمىسسىزداردى، قىسقارتۋعا ۇشىراعان ەڭبەككەرلەردى جۇمىسپەن قامتۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى، - دەدى ەرالى توعجانوۆ.

– باتىس قازاقستان وبلىسى ەكونوميكالىق جاعىنان ءمونووڭىر، ياعني مۇنايگاز سەكتورىنا بارىنشا تاۋەلدى. وسىعان وراي ءبىز الەمدەگى مۇناي باعاسى توڭىرەگىندەگى احۋالعا قاتتى الاڭداپ وتىرمىز، - دەدى عالي ەسقاليەۆ.

وڭىردەگى مۇناي كەنىشتەرىن يگەرۋ جانە كاپيتالدى قۇرىلىس بويىنشا جىل باسىندا بەكىتىلگەن جوسپار ساقتالىپ وتىر. دەگەنمەن، قازاقستان توڭىرەگىندەگى بارلىق جاعدايعا تۇراقتى مونيتورينگ جۇرگىزىلىپ وتىر. ويتكەنى اكىمنىڭ ايتۋىنشا، ءوڭىر كاسىپورىندارىنا سىرتقى اسەردەن بولاتىن بارلىق تاۋەكەل ەسكەرىلۋى ءتيىس.

وبلىس اكىمى ءوڭىردىڭ ورتا بولاشاقتاعى جوسپارىندا «جايىقمۇناي» جشس گازوڭدەۋ قۇرىلعىلارىن ىسكە قوسۋ، قاراشىعاناق جوباسىن كەڭەيتۋ بويىنشا باستالعان جۇمىستاردى اياقتاۋ، «ۋرال ويل ەند گاز» جشس قولعا العان روجكوۆ كەنىشىندەگى جۇمىستى باستاۋ، «Zhaik Petroleum» جشس جوباسى بويىنشا مەتانول ءوندىرىسىن باستاۋ بار ەكەنىن ايتتى. «ABS مۋناي» جشس سالۋى ءتيىس ءموز قۇرىلىسىندا كەيبىر تۇيتكىلدەر بار. «سوت تالقىلاۋلارى اياقتالعان سوڭ نىساننىڭ قۇرىلىسى قايتا جاندانادى دەپ سەنەمىن»، دەدى عالي ەسقاليەۆ.

باتىس قازاقستان وبلىسىندا 2020 جىلى III جانە IV كاتەگورياعا جاتاتىن شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن اكەلۋ كۇرت قىسقارعان بولاتىن. قپو ب.ۆ. كومپانياسىمەن اراداعى كەلىسىمگە سايكەس، وڭىردەگى مۇنايگاز كومپانيالارى ستاندارتتارىنا ساي كەلەتىن جەرگىلىكتى مامانداردى دايارلايتىن ترەنينگ ورتالىقتار قۇرىلاتىن بولدى.

سونداي-اق يمپورتتىق-ەكسپورتتىق كەلىسىمدەردىڭ ازايۋى مۇمكىن جاعدايىندا وڭىرارالىق كووپەراتسيانى ءبىر ورتالىقتان ۇيلەستىرۋ ماسەلەسى دە كوتەرىلدى. بيزنەسكە ارنالعان نەسيەلەردى تولەۋ بويىنشا مۇرسات بەرۋ ماسەلەسى دە ايتىلدى.

كەزدەسۋدە وڭىردەگى كاسىپورىن وكىلدەرى دە وزدەرىن مازالاعان ساۋالداردى ورتاعا سالدى. مىسالى، 400-دەن اسا ادام جۇمىس ىستەيتىن «كوندەنسات» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى وندىرىستىك قۋاتىنان تومەن جاعدايدا جۇمىس ىستەپ تۇر. مەملەكەتتىك تاپسىرىس ءالى بەكىتىلمەگەندىكتەن، «زەنيت» زاۋىتى جانە كەيبىر كاسىپورىندار جوبالارىن دەر كەزىندە باستاي الماي وتىر، بۇل ءوز كەزەگىندە جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەكاقىسىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى.

مۇنايگاز سەرۆيسى كاسىپورىندارىنىڭ قاۋىمداستىعى كومپانيا تۇرىپ قالعان كەزدە جالاقىنىڭ ءبىر بولىگىن ساقتاۋدى، قازاقستاندا جۇمىس ىستەپ جاتقان ءى جانە ءىى كاتەگوريالى شەتەلدىك مامانداردىڭ كۆوتاسىن ۇزارتۋدى سۇرادى.

ۇكىمەتتىك دەلەگاتسيا مۇشەلەرى كاسىپورىن وكىلدەرىنىڭ ساۋالدارىنا جاۋاپ بەرىپ، مۇناي باعاسىنىڭ تومەندەۋى مەن كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋىنان تۋىندايتىن زارداپتاردى بارىنشا ازايتۋ بويىنشا مەملەكەت تاراپىنان جاسالاتىن كەشەندى شارالاردى اتاپ ءوتتى.

جيىندى قورىتىندىلاعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ وبلىس اكىمدىگى مەن مەملەكەتتىك ورگانداردى پايدالى قازبالاردى پايدالانۋشىلارمەن بىرىگە وتىرىپ، ەڭبەك داۋلارىنىڭ الدىن الۋعا، جۇمىس ورىندارىن ساقتاۋعا جانە كاسىپورىن جۇمىسشىلارىنا ەڭبەكاقىنى دەر كەزىندە تولەپ وتىرۋعا تاپسىردى.

وسى ساپار كەزىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ءار وبلىستاعى تۋبەركۋلەزگە قارسى ديسپانسەرلەردە جانە جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحانالارىندا دا ارنايى بولىپ، جاعدايمەن تانىستى. سونىڭ ىشىندە باتىس قازاقستان وبلىسىندا بارلىق مەديتسينالىق ۇيىمدار جەكە قورعانىس قۇرالدارىمەن، ءدارى-دارمەكتەرمەن جانە قاجەتتى دەزينفەكتسيالىق قۇرالدارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ رەزەرۆىنەن ءدارى-دارمەكتەر مەن مەديتسينالىق ماقساتتاعى بۇيىمداردى ساتىپ الۋعا 38،9 ملن. تەڭگە ءبولىندى. وبلىستا ينفەكتسيالىق، الدىن-الۋ جانە كارانتيندىك ورىندار انىقتالدى. وبلىستىڭ مەديتسينالىق مەكەمەلەرىندە 194 توسەك ورنالاستىرىلعان.

باتىس قازاقستان وبلىسىندا كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسياعا كۇدىكتەلگەن ناۋقاستار جوق. باسقا ەلدەردەن كەلگەندەرگە تاۋلىك بويى مونيتورينگ جۇرگىزىلۋدە.

ۆيتسە-پرەمەر ءوڭىردىڭ ەپيدەميولوگيالىق احۋالىن قاتاڭ باقىلاپ، قاجەتتى ەمدىك قۇرالدارمەن قامتۋدى، مەديتسينالىق مەكەمەلەردى ءتيىستى قۇرال-جابدىقپەن قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى.

بەس وڭىرگە جاساعان ساپارىندا ەرالى توعجانوۆ وبلىس اكىمدەرىنە ەلدە بۇقارالىق مادەني جانە سپورتتىق ءىس-شارالارعا ۋاقىتشا تىيىم سالۋ، شەكتەۋلى ورىنداردا سانيتارلىق رەجيمدى نىعايتۋ جانە باسقا دا الدىن الۋ شارالارىن جۇزەگە اسىرۋدى ەرەكشە باقىلاۋعا الۋدى تاپسىردى. سونىمەن قاتار ازاماتتاردى ازىق-ت ۇلىكپەن جانە قاجەتتى تاۋارلارمەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى.

 

باتىس قازاقستان

سوڭعى جاڭالىقتار

عاسىر زۇلماتى

قوعام • كەشە

قۇردىم (تورتتاعان)

ادەبيەت • كەشە

جاڭا فورماتتاعى جىر كەشى

رۋحانيات • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار