ەلگە جاۋ شاپقاندا قولعا قارۋ الىپ, ەرلەرمەن بىرگە ايەلدەردىڭ دە كۇرەسكەنى تاريحتان ءمالىم. ايگىلى تۇمار حانشايىمنىڭ قول باستاعانى, مالايسارى جانە قابانباي باتىرلارمەن بىرگە جوڭعارلارعا قارسى سوعىسقان گاۋھاردى, اعاسى كەنەسارى حانمەن بىرگە سوعىسقان بوپايدىڭ حالقىن شاپقىنشىلاردان قورعاعانى بۇگىنگە اڭىز بولىپ جەتكەن. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستاعى پۋلەمەتشى مانشۇك مامەتوۆا, مەرگەن ءاليا مولداعۇلوۆا, ۇشقىش حيۋاز دوسپانوۆا, زەنيتشى اقيما اقجولوۆا سەكىلدى باتىرلارىمىزدىڭ ەرلىگىن ءالى كۇنگە ماقتانىشپەن ايتامىز. سولاردىڭ ءىزىن باسقان, ەرجۇرەك قىزدارىمىزدىڭ جولىن جالعاستىراتىندار بۇگىندە قارۋلى كۇشتەرىمىزدىڭ قاتارىندا بارشىلىق.
قازىرگى تاڭدا قارۋلى كۇشتەر قاتارىندا 9 مىڭعا جۋىق قىز-كەلىنشەك اسكەري قىزمەتتە ءجۇر. ولاردىڭ 10 پايىزى وفيتسەرلىك قۇرامعا ەنگەن. اتاپ ايتساق, اسكەردە 12 پولكوۆنيك, 31 پودپولكوۆنيك, 145 مايور, 256 كاپيتان, 277 اعا لەيتەنانت, 147 لەيتەنانت ايەل بار. ولاردىڭ باسىم بولىگى نەگىزىنەن بايلانىس, مەديتسينا, ءىس جۇرگىزۋ سەكىلدى سالالاردا ەڭبەك ەتەدى.
ايەلدەرگە ارميادا ەشقانداي جەڭىلدىك جوق. ويتكەنى ولار – ەڭ اۋەلى اسكەري قىزمەتكەر. وتان الدىندا انت بەرىپ, ەلى مەن جەرىن قورعاۋعا سەرت ەتكەندەر. اسكەري قىزمەتتىڭ قيىندىعى مەن جاۋاپكەرشىلىگىنە قاراماستان, ەلىمىزدىڭ قارۋلى كۇشتەرىندەگى ايەلدەر مانساپتىق ساتىمەن جوعارىلاپ, جوعارى باسشىلىق لاۋازىمداردى اتقارىپ كەلەدى.
قورعانىس مينيسترلىگى ورتالىق اپپاراتىنىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەلەرىن, باس شتابتىڭ بولىمدەرى جانە باسقارمالارى باسشىسى لاۋازىمىن اتقاراتىن نازىك جاندىلار جەتەرلىك. ماسەلەن, 2016 جىلعى تامىزدا تاريحقا تۇڭعىش رەت ايەل وفيتسەر, پولكوۆنيك گاۋھار سىرلىباەۆا الماتى قالاسى الاتاۋ اۋدانىنىڭ قورعانىس ىستەرى جونىندەگى باسقارماسىنىڭ باستىعى بولىپ تاعايىندالدى.
قارۋلى كۇشتەردىڭ بۇكىل سالاسىندا ايەلدەر قاۋىمىنىڭ وكىلدەرى تەر توگىپ ءجۇر. ارميادا جىنىسىنا قاراي «جاۋىنگەرلىك ەمەس» جانە «جاۋىنگەرلىك» لاۋازىمدارعا ءبولۋ جوق. مىسالى, باس ستارشينا جانار ىبىراەۆا اسكەري كەمەدە قىزمەت اتقارادى. ول كاسپي ماڭى مەملە-كەتتەرىنىڭ فلوتىندا قىزمەت اتقاراتىن العاشقى ايەل اسكەري قىزمەتشى اتاندى. سونداي-اق ەكىنشى ساناتتاعى ستارشينا داريا كيريچەنكو اسكەري كەمەدە قىزمەت ەتەدى. بۇدان بولەك, اعا لەيتەنانت اردانا بوتاي اسكەري ۇشاقتى ۇرشىقشا ءيىرىپ, كوك تە سامعاتىپ ءجۇر.
اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىندە ايەل اسكەري قىزمەتشىلەر ەرلەردەن قالىسپاي تاۋلىك بويى جاۋىنگەرلىك ۆاحتادا تۇرىپ, كورابل ەكيپاجى قۇرامىندا تاپسىرمالار ورىندايدى.
قازاقستان ارمياسىندا قىزدار مەدبيكە, بايلانىسشى جانە ءىس جۇرگىزۋشى عانا ەمەس, مەرگەن, بارلاۋشى, پلانشەتشى سەكىلدى سالالاردا دا وتان قورعاپ ءجۇر. ەلىمىزدە ءاليا مولداعۇلوۆانىڭ ءىزىن جالعاستىرۋدى كوزدەيتىن مەرگەن قىزدار بار.
ەلىمىزدىڭ ايەلدەر قاۋىمى بىتىمگەرشىلىك قىزمەتكە دە بەلسەندى ارالاسادى. وسىعان وراي 2009 جىلدان باستاپ «بەيبىتشىلىك جولىنداعى سەرىكتەستىك» وقۋ-جاتتىعۋ ورتالىعىنداعى ارنايى دايارلىق كۋرستارىندا 63 ايەل اسكەري قىزمەت بويىنشا ءتالىم الدى. قازىرگى تاڭدا قازاقستان بىتىمگەرشىلىك بريگاداسىندا 100-دەن استام ايەل اسكەري قىزمەت اتقارادى. كەلەشەكتە ەلىمىزدىڭ نازىك جاندىلارىن بۇۇ بىتىمگەرشىلىك ميسسيالارىنا جۇمىلدىرۋ مۇمكىندىكتەرى قاراستىرىلىپ جاتىر.
ايتپاقشى, قىز-كەلىنشەكتەر اسكەري قىزمەتپەن بىرگە سپورتتى دا قاتار الىپ جۇرەدى. ماسەلەن, سەرجانت الينا رايكوۆا ەلىمىزدىڭ نامىسىن بىرقاتار بايراقتى باسەكەدە ابىرويمەن قورعاپ, تۋىمىزدى بيىكتەن جەلبىرەتتى. ول 2015 جانە 2017 جىلدارى وتكەن ۋنيۆەرسيادادا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلدى. اعا سەرجانت ەلەنا كولومينا شاڭعى سپورتىنان تالاي مارتە ازيا ويىندارىندا توپ جاردى.
اسكەري قىزمەتتىڭ بۇكىل شەكتەۋلەرى مەن تالاپتارى وتباسىنا, ونىڭ قۇندىلىقتارىن ساقتاۋعا كەدەرگى ەمەس ەكەنىن ەلىمىزدەگى ايەلدەر دالەلدەپ ءجۇر. ولار بارىنە ۋاقىت تاۋىپ, مەيىرىمدى انا اتانىپ, وسكەلەڭ ۇرپاق تاربيەسىنە ەرەكشە ىجداعاتتىلىق تانىتىپ وتىر. ماسەلەن, اسكەري قىزمەتتەگى 740 ايەل كوپ بالالى انالار تىزىمىنە ەنگەن. ولاردىڭ وننان استامى «كۇمىس القا» جانە ۇشەۋى «التىن القامەن» ماراپاتتالعان.
