ايماقتار • 02 ناۋرىز, 2020

بالىققا اۋا سىيلادى

385 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ورال قالاسى ماڭىنداعى شاعان وزەنىنىڭ ءبىر سالاسىندا ۆولونتەرلەر سۋدى وتتەگىمەن بايىتۋ ءۇشىن مۇز ويىپ, بالىقتى قۇتقارۋ شاراسىن جاسادى. ولاردىڭ قاتارىندا باتىس قازاقستان وبلىستىق «ورال ءوڭىرى» گازەتىندەگى ارىپتەستەرىمىز دە بار.

بالىققا اۋا سىيلادى

سۋرەتتى تۇسىرگەن نۇربەك ورازاەۆ

– ءبىر عاسىردان ارتىق تاريحى بار «ورال ءوڭىرى» گازەتىنىڭ ۇجىمى ءبىراز جىلدان بەرى قالىڭ قار مەن مۇز استىندا قالعان بالىقتار دۇنيەسىنە وتتەگىن جىبەرۋ شا­­راسىن تۇراقتى وتكىزىپ ءجۇر. ونىڭ ۇستىنە ەلوردادا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىلعى ۆولونتەرلەر جىلىن رەسمي اشىپ, رەسپۋبليكانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن جينالعان ۆولونتەرلەرمەن كەزدەس­تى عوي. ءبىز دە بيىلعى شارامىزدى وسى كۇنگە ورايلاستىردىق. رەداكتسيانىڭ ونشاقتى جىگىتى ارنايى كەلىپ, مۇزعا ويىق ويدىق, – دەيدى گازەتتىڭ باس رەداكتورى باۋىر­جان عۇبايدۋللين.

اعىسى جوق, تۇيىق, شاعىن سۋ ايدىندارى قىستا قالىڭ مۇزبەن كومكەرىلىپ, قاتىپ قالادى. مۇنداي سۋداعى بالىقتار مەن باسقا دا سۋ جاندىكتەرى قۇتقارۋ شاراسى جاسالماسا, تۇنشىعىپ ولەدى. سون­دىقتان مۇنداي كەزدە 1 گەكتار ايدىنعا كەمىندە 10 جەردەن ويىق جاسالۋى كەرەك. ەرىكتىلەر ويىق قايتادان قاتىپ قالماسى ءۇشىن وعان جاعالاۋدان قامىس سىندىرىپ اكەلىپ تىعادى. ءسويتىپ قامىس بويىمەن بارعان اۋا سۋ جاندىكتەرىن اجالدان ساقتايدى.

– وبلىس اۋماعىندا بالىعى تۇنشىعۋى مۇمكىن 170-كە جۋىق سۋ ايدىنى تىركەلگەن. بۇلاردىڭ 39-ى جالعا بەرىلگەن, ياعني ناقتى قوجايىنى بار. ودان بولەك 70-كە جۋىق وزەن-كولدە بىلتىرعى جەلتوقسان ايىنان باستاپ ءبىزدىڭ مەكەمە قىزمەتكەرلەرى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن, ورمان شارۋاشىلىعى قىزمەتكەرلەرىمەن بىرلەسىپ, تۇنشىعۋ قاۋپى بار سۋ ايدىندارىن وتتەگىمەن بايىتۋ جۇ­مىسىن جۇرگىزىپ كەلەدى. بۇل باستامانى جالپى حالىق, ەرىكتىلەر قولداعانى وتە ماڭىزدى, –  دەيدى باتىس قازاقستان وبلىسى ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋار­لار دۇنيەسى اۋماقتىق ينسپەك­تسياسىنىڭ جەتەكشى مامانى تولەندى يمانعازيەۆ.

شاعان مۇزىنداعى شاراعا جۋرناليستەردەن بولەك, قالاداعى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى دە قا­تىستى. باتىس قازاقستان ين­جەنەرلىك-تەحنولوگيالىق ۋنيۆەرسيتەت جانىنداعى كوللەدجدىڭ 2-كۋرس ستۋدەنتى الىبەك قۋانىش­بەكوۆ بارلىق جاستاردى وسىنداي يگى ىسكە جۇمىلۋعا شاقىردى. قىس­قى ايدىندا ساۋاپتى ىسكە جي­­نالعان توپقا قوسىلا كەتكەن ميحايل ماركوۆ ەسىمدى قاريا بۇ­رىن بۇل وڭىردە بالىقتىڭ سان ءتۇرى بول­عانىن ساعىنا ەسكە الدى:

– جايىقتا بۇرىن قىزىل با­لىقتىڭ سان ءتۇرى بولاتىن. ءدال وسى اقپان ايىندا ۋىلدىرىق شاشۋعا قۇرتپا بالىق (بەلۋگا) كەلە باس­تايتىن, ءساۋىر-مامىردا جاپپاي قاپتايتىن. ودان كەيىن بەكىرە كەلەدى, جاز بويى سايران سالادى. سوسىن تامىزدان باستاپ قاراقانات شوقىر كەلىپ, جايىقتىڭ قازان شۇڭقىرلارىندا قىستاپ قالاتىن. ءبارى قۇرىپ كەتتى عوي. بۇعان وزەن سۋىنىڭ ازايۋى دا, حيميالىق قوس­پالارمەن ۋلانۋى دا اسەر ەتتى. قاشان دا تابيعاتتى ءبۇلدىرۋ وڭاي, قالپىنا كەلتىرۋ قيىن. مىسالى, قۇرتپا بالىق 13-15 جىلدان باستاپ قانا جەتىلەدى, بەكىرە 8-9 جاسقا كەلگەن سوڭ عانا ۋىلدىرىق شاشادى, – دەيدى ميحايل قاريا بالىقتىڭ سىرىن قوراداعى مالىنداي سيپاتتاپ.

ۆولونتەرلەر جىلىنىڭ باستاۋىندا اتقارىلعان بۇل شارا جاس­تى دا, جاسامىستى دا جاڭا ىسكە جى­گەرلەندىرىپ, ساۋاپتى قادامعا شا­قىرعانداي بولدى.

 

باتىس قازاقستان وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار