ءبىلىم • 17 اقپان، 2020

حالىقارالىق اككرەديتاتسيا – ۋنيۆەرسيتتەتتىڭ ءبىلىم بەرۋ ساپاسىنىڭ كورسەتكىشى

37 رەتكورسەتىلدى

ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە قازاقستان ينجەنەرلىك ءبىلىم بەرۋ قاۋىمداستىعىن مەن (KazSEE) حودجەنت كەلىسىمىنە قاتىسۋشى ەلدەردىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «تسيفرلاندىرۋ شارتتارى بويىنشا ورتالىق ازيا ايماعىندا ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋدى مودەرنيزاتسيالاۋ. حالىقارالىق اككرەديتاتسيا» اتتى حالىقارالىق كونفەرەنتسياسى ءوتتى.

جوعارى وقۋ ورىندارى ۇلتتىق جانە جاھاندىق دەڭگەيدە باسەكەلەستىككە توتەپ بەرۋ ءۇشىن قانداي تالاپتارعا ساي بولۋى كەرەك؟ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ تۇلەكتەرى ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە بولۋى ءۇشىن نە ىستەۋ قاجەت؟ كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار وسى جانە وزگە ماسەلەلەر بويىنشا ويلارىن ورتاعا سالدى.

قو ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترىلىگىڭ قولداۋىمەن وتكەن كونفەرەنتسياعا قازاقستاننىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ، اككرەديتاتسيالىق اگەنتتىكتەردىڭ، حالىقارالىق ۇىمداردىڭ وكىلدەرى، اككرەديتاتسيا مەن بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ سالاسىنداعى حالىقارالىق جانە وتاندىق ۇيىمداردىڭ عالىمدارى مەن ساراپشىلارى قاتىستى.     

ءبىلىم ساپاسىن كوتەرۋدەگى اڭىزدى بۇل جيىندا رەسپۋبليكالىق وقۋ-ادىستەمەلىك كەڭەستىڭ مۇشەسى، ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ حيميا جانە تەحنولوگيا فاكۋلتەتىنىڭ دوتسەنتى پەريزات ۇركىمباەۆا: «قازىرگى ۋاقىتتا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى مەن عىلىم – مەملەكەتتىڭ دامۋىن انىقتايتىن ماڭىزدى فاكتور. وسىعان بايلانىستى، بارلىق مەملەكەتتەر نەگىزىنەن ۋنيۆەرسيتەتتەردە قالىپتاساتىن ادامي كاپيتالدى قالىپتاستىراتىن  ينتەللەكتۋالدى پوتەنتسيالعا، جاڭا ءبىلىم مەن يننوۆاتسيالارعا ينۆەستيتسيا سالىپ وتىر.

ۋنيۆەرسيتەت دەپ اتالاتىن بارلىق ۋنيۆەرسيتەتتەر وسىناۋ ماڭىزدى مىندەتتى اتقارا المايدى. تەك زاماناۋي زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرى نەمەسە الەمدىك كلاستاعى ۋنيۆەرسيتەتتەر عانا جوعارىدا ايتىلعان ميسسيانى اتقارا الادى.

ۋنيۆەرسيتەتتەردى رەيتينگ بويىنشا باعامداۋ بۇگىنگى تاڭدا بۇكىل الەمدە ولاردى باسەكەگە قابىلەتتى قىلۋ جولىنداعى ەڭ ءبىر وڭتايلى قۇرال دەپ ەسەپتەلەدى. جالپى، ەلدەگى ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ جاعدايىنا قاراپ سول ەلدەگى ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيىن بايقاۋعا بولادى. ال ەندى ۋنيۆەرسيتتەتتىڭ ۇلتتىق نەمەسە حالىقارالىق رەيتينگتەگى الاتىن ورنىنا ءبىر قاراپ-اق ونىڭ قانداي دەڭگەيدە ەكەنىن بىلىنەدى. دەمەك، رەيتينگ سول جوعارى وقۋ ورنىنىڭ تولقۇجاتى ىسپەتتەس. جوعارى وقۋ ورىندارىن رەيتينگ ارقىلى باعالاۋ ولاردىڭ ءوزارا باسەكەگە ءتۇسۋ تەتىگىن ىسكە قوستى. ماسەلەن، حالىقارالىق رەيتينگتە جوعارى دارەجەگە يە بولعان ۋنيۆەرسيتەتتەر تەك ستۋدەنتتەرگە ءبىلىم بەرىپ قانا قويماي، سونىمەن بىرگە قوعامداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋىنە دە ۇلەستەرىن قوسادى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ حالىقارالىق رەيتينگتەگى دارەجەسى بيىكتەگەن سايىن ول بارىنشا جاھاندىق ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋىنە ىقپال ەتە الادى. مۇنداي ۋنيۆەرسيتەتتەردە ەڭ الدىڭعى قاتارلى زەرتتەۋلەر جاسالىپ، جوعارى تەحنولوگيالىق يننوۆاتسيالىق جاڭالىقتار جۇزەگە اسادى. ولار ءوز كەزەگىندە ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىندا قولدانىسقا ەنەدى. ال مۇنىڭ بارلىعى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وندىرىسپەن تىعىز بايلانىسقان كەزدە عانا ناتيجە بەرەدى. ياعني ۋنيۆەرسيتەتتەردى رەيتينگ بويىنشا باعالاۋ ولاردىڭ قوعامداعى ەڭ ءتۇيىندى ماسەلەلەرگە سەرگەك قاراپ، ونىڭ تەز ارادا وڭ شەشىلۋىنە ىقپال ەتۋىنە ماجبۇرلەيدى. سونىمەن بىرگە رەيتينگتەر ۋنيۆەرسيتەتتىڭ وزگەلەرمەن باسەكەگە تۇسە وتىرىپ وزدەرىنىڭ جۇمىس ساپاسىن كوتەرۋگە يتەرمەلەيدى»، دەيدى

اككرەديتاتسيا جəنە رەيتينگتiڭ تəۋەلسiز اگەنتستۆوسىنىن قۇرامىنداعى ەكسپەرت،  ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ حيميا جانە تەحنولوگيا فاكۋلتەتىنىڭ «نانوتەحنولوگيالار مەن نانوماتەريالدار» بiلiم باعدارلاماسىنىڭ قۇراستىرۋشىسى مەرۋەرت ناجيپقىزى: «ستۋدەنتتەرگە ساپالى ءبىلىم بەرۋ قاي كەزەڭدە دە ۋنيۆەرسيتەت الدىندا تۇرعان ەڭ ۇلكەن مىندەت. ال ءبىلىمنىڭ ساپالى بولۋى وقۋ باعدارلاماسى، ستۋدەنتتەردىڭ وقۋ ۇلگەرىمى، ستۋدەنتتەردىڭ تىڭعىلىقتى وقۋىنا قاجەتتى جاعدايدىڭ جاسالۋى، وقۋ بىتىرۋشلەردىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋى سياقتى كوپتەگەن قۇرامداس بولىكتەردەن تۇرادى. ال اككرەديتاتسيا دەگەنىمىز ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ مەملەكەتتىڭ ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارىنا ساي كەلۋى. بۇل ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ جۇمىس ىستەۋىنە قاجەتتى ەڭ نەگىزگى شارت. ال ەندى ۋنيۆەرسيتەت جاھاندىق دەڭگەيدە باسەكەگە قابىلەتتى بولعىسى كەلسە، وندا حالىقارالىق اككرەديتاتسيادان ءوتۋى قاجەت. بۇل دەگەنىڭىز اتالعان جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي كەلۋى كەرەك دەگەن ءسوز. ياعني، حالىقارالىق اككرەديتاتسياعا يە بولۋ ۋنيۆەرسيتتەتتىڭ ءبىلىم بەرۋ ساپاسىنىڭ كورسەتكىشى» دەيدى.

ينجەنەرلىك جوو حالىقارالىق وقىتۋشىسى، حيميا عىلىمىنىڭ كانديتاتى گۇلفايرۋز قايرالاپوۆا: «وسىنداي حالىقارالىق دەڭگەيدەگى جيىنداردى وتكىزۋ وتە قاجەت. ويتكەنى، وسى ارقىلى ءبىز ءوزىمىزدىڭ الدىمىزعا ناقتى ماقساتتار قويىپ، سوعان جەتۋگە ۇمتىلامىز. ءبىر سوزبەن ايتقاندا، ءاربىر وقىتۋشى وسى دەڭگەيگە جەتۋ ءۇشىن ءوزىنىڭ ءبىلىمىن، بىلىكتىلىگىن ارتتىرا وتىرىپ، ءوز كەزەگىندە ۋنيۆەرسيتەتتىڭ دە بەدەلىنىڭ كوتەرىلۋىنە ۇلەس قوسادى» دەيدى.

سونىمەن كونفەرەنتسيانىڭ نەگىزگى سەرىكتەستەرى – ينجەنەرلىك ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ەۋروپالىق جەلى (ENAEE)، ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى، رەسەي ينجەنەرلىك ءبىلىم بەرۋ قاۋىمداستىعى (ايور)، د.سەرىكباەۆ اتىنداعى شىعىس قازاقستان مەملەكەتتىك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى، قاراعاندى مەملەكەتتىك يندۋستريالدىق ۋنيۆەرسيتەتى، قازاقستان جوعارى مەكتەبى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى، ءبىلىم ساپاسىن اككرەديتاتسيالاۋ مەن ساراپتاۋ جونىندەگى تاۋەلسىز اگەنتتىگى (ARQA).

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار