ەكولوگيا • 17 اقپان، 2020

كاسىپكەرلەر مەن ساراپشىلار اۋا ساپاسىن انىقتاۋ جۇيەسىن قۇردى

31 رەتكورسەتىلدى

قازاقستاننىڭ ايگىلى كاسىپكەرلەرى بەرىك كانيەۆ پەن الەكسەي لي قازاقستان قالالارىنداعى اۋا ساپاسىنا قاتىستى ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن «AirVision.kz» قوعامدىق قورىن قۇردى.

قور قۇرىلتايشىلارى وزدەرىنىڭ باستى مىندەتى رەتىندە – الداعى بىرنەشە جىلدىڭ ىشىندە الماتى قالاسىنىڭ اۋاسىن تازارتۋدى ايتادى. بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن قور مەملەكەتتىك ورگاندار، ازاماتتىق سەكتور، قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك عالىمدار مەن ساراپشى قوعامداستىقپەن ارىپتەسۋدى كوزدەپ وتىر. 

ء«بارىمىز ءبىر اۋانى جۇتىپ وتىرمىز. اۋا – بارلىعىمىزعا ورتاق نارسە. سوندىقتان مەن بولاشاققا زور ۇمىتپەن قارايمىن، ءارى ناقتى قولىنان ءىس كەلەتىن بارلىق كۇشپەن بىرلەسە جۇمىس ىستەيتىنىمىزدى مالىمدەگىم كەلەدى»، - دەدى قور قۇرىلتايشىسى، كاسىپكەر بەرىك كانيەۆ.

الماتى اۋاسىنىڭ لاستانۋ ماسەلەسىن شەشۋدەگى العاشقى قادام – زاماناۋي مونيتورينگتەۋ جۇيەسىن قۇرۋ بولىپ تابىلادى، ول جۇيەدەن كەلىپ تۇسكەن مالىمەت بارىنشا تولىق، دۇرىس بولۋى ءتيىس.

قور قۇرىلتايشىسى، كاسىپكەر الەكسەي لي «بۇگىندە الماتىدا اۋا ساپاسىن مونيتورينگتەيتىن تولىققاندى جۇيە جوق. بارلىق مالىمەت ءار ءتۇرلى، ولار جەتكىلىكسىز. ول ازداي، مەملەكەتتىك ورگانداردان كەلەتىن اقپاراتقا قوعامدىق بەلسەندىلەر سەنبەيدى، ال بەلسەندىلەردىڭ مالىمەتىنە مەملەكەتتىك ورگاندار سەنبەيدى. شيەلەنىسكەن بۇل جاعدايدى شەشۋ ءۇشىن، ءبىز ازاماتتىق جانە مەملەكەتتىك سەكتورداعى سەرىكتەرىمىزبەن بىرگە بىرەگەي جۇيە قۇرۋعا دايىنبىز. ول جۇيەدەن تۇسكەن تۇجىرىمدامالار بارلىق مۇدەللى تاراپتار ءۇشىن زاڭدى بولادى. مۇنداي مونيتورينگتەۋ جۇيەسى پايدا بولمايىنشا، اۋانى بارىنەن دە جىلۋ ەلەكتر ستانتسياسى ما، اۆتوكولىكتەر نەمەسە جەكەمەنشىك سەكتور لاستاندىرىپ تۇرعانى جونىندە داۋ-تارتىس ءورشي بەرەدى».

ەكولوگ-زەرتتەۋشى، عىلىم دوكتورى ايىمگۇل كەرىمرايدىڭ ايتۋىنشا، اۋا ساپاسىن ءدال مونيتورينگتەۋ جۇيەسى دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىقساقتاۋ ۇيىمى مەن ەكولوگيا سالاسىنداعى باسقا دا حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ ادىستەمەلەرى نەگىزىندە قۇرىلعان. ايتا كەتەرلىك ءجايت، لاستانۋ كوزدەرىنىڭ ۇلەسىن انىقتاۋ ءۇشىن رم2.5 قالقىمالى زاتتار مەن قابىلداعىش ۇلگىلەۋدىڭ حيميالىق قۇرامى العاش رەت انىقتالادى دەپ جوسپارلانۋدا. بۇل ادىستەمە عىلىمي قوعامداستىقتا وڭ باعاعا يە بولعان، ءارى الەمدە رم2.5 لاستانۋ دەڭگەيىندەگى لاس كوزدەرىنىڭ ۇلەسىن زەرتتەۋ ءۇشىن كەڭىنەن قولدانىلىپ كەلەدى.    

«لاستانۋ كوزدەرىن انىقتاۋدىڭ ادىستەمەلەرى ەكىگە بولىنەدى: ەسەپتەۋ ءتاسىلى (لاستاۋشى زاتتاردىڭ لاقتىندىرىسىن تۇگەندەۋ) جانە ءىس تاجىريبەلىك ءتاسىل (رم2.5 سىناماسىن الىپ، قۇرامىن ساراپتاۋ). ءبىز وسى ەكى ۇساق بولشەكتى الىپ، ارنايى قۇرىلعىدان وتكىزەمىز، ءسويتىپ اۋانى جىلۋ ەلەكترتسەنترال، كولىك نەمەسە پەش ءتۇتىنى كوبىرەك لاستاپ جاتقانىن ايعاقتايتىن ناقتى دالەل الامىز. مۇنداي زەرتتەۋدى قازاقستاندا ءالى ەشكىم جاساعان ەمەس»، - دەيدى.

قور قۇرىلتايشىسى، كاسىپكەر الەكسەي لي «بۇگىندە ەكولوگيا ماسەلەسى نەگىزىنەن ەكو-بەلسەندىلەر مەن بيلىك وكىلدەرىن تولعاندىرىپ تۇر. ءبىز ءۇشىنشى كۇش – بيزنەس-قاۋىمداستىقتى دا وسى ماسەلەگە جۇمىلدىرعىمىز كەلەدى. كاسىپكەرلەر – بۇل ەلدىڭ كوشباسشىلارى، وسى ءۇردىستىڭ باسى قاسىندا جۇرۋگە مىندەتتى، ءارى جۇرە الادى. ەلىمىزدەگى جاۋىر بولعان ەكولوگيالىق تاۋقىمەتتەردى شەشۋدە بيزنەس وكىلدەرى ناقتى كومەك كورسەتە الاتىنىنا سەنىمدىمىز» دەپ اتاپ ءوتتى.

قور وكىلدەرى تاۋەلسىز ەكو-مونيتورينگپەن اينالىساتىن ارىپتەستەرىنە دە كومەك قولىن سوزاتىندارىن باسا ايتىپ ءوتتى. اسىرەسە، پاۆەل الەكساندروۆ پەن AuaGroup باستامالارىنىڭ ءبىر بولىگىن قارجىلاندىرۋ كوزدەلگەن. ءدال مونيتورينگتەۋ جۇيەسىن قۇرۋعا كەتەتىن شىعىن، الدىن-الا بولجاۋ بويىنشا، جۇزدەگەن ميلليون تەڭگەنى قۇراۋى مۇمكىن، سول سەبەپتەن قور قۇرىلتايشىلارى بيزنەس-قاۋىمداستىقتان ءوز باستامالارىنا قولداۋ كورسەتۋلەرىن سۇرادى. قور قىزمەتى مەتسەناتتاردىڭ قايىرىمدىلىق كومەگى مەن كراۋدفاندينگ جۇيەسى ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلادى.

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار