تەحنولوگيا • 11 اقپان، 2020

«قالتاداعى حقو» قاعيداسىنىڭ يگىلىگىن پايدالانىپ وتىرمىز با؟

22 رەت كورسەتىلدى

ۋاقىت اكەلگەن يگىلىكتىڭ ءبىرى – اقپاراتتىق تەحنولوگيالار. ونى كۇندەلىكتى تىرشىلىگىمىزدە ساۋاتتىلىقپەن كادەگە جاراتۋ – قولداعى ءتۇرلى گادجەتتەردى تولىعىمەن اقتاعان بولار ەدى. ءالى دە بولسا كوپشىلىكتىڭ ءارى-بەرى ساندالماي، شارۋاسىن ۇيدە وتىرىپ-اق تىندىرۋدى تولىعىمەن ۇدەرىسكە اينالدىرۋ كوكەيكەستىلىگىن جويعان جوق. ولاي بولسا، «تسيفرلى قازاقستان» باستاماسىنا قاتىستى مەگاپوليستە قانداي ىلكىمدى ىستەر بار؟

وسى تۇرعىدان العاندا، 2019 جىل­ «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەم­لەكەت­تىك كورپوراتسياسىنىڭ الماتى­داعى فيليالى ءۇشىن جەمىستى بولدى. كور­پوراتسيانىڭ الماتى فيليالى بىلتىر 3 992 218 قىزمەت كورسەتسە، ونىڭ 1 281 597-ءى ەلەكتروندى فورماتتا ۇسىنىلدى. «Connectionpoint» وزىنە-ءوزى قىزمەت كور­سەتۋ سەكتورى ارقىلى 2 999 808 قىزمەت الىنىپ، 2 851 437 كەڭەس بەرىلدى. بۇر­ناعى جىلمەن سالىستىرعاندا ءوز بەتىنشە قىز­مەت الاتىندار سانى 88،9%-عا ارتقان.

 جاقسىلىق ۇشكەمپىروۆ سىيعا تارتقان

اۆتوكولىك يەلەرىنە جاسالعان جاقسى ءبىر قولايلىلىق – «ەلەكتروندى ۇكىمەت» پورتالىندا كولىكتەردى تىركەۋ جانە جۇر­گىزۋشى كۋالىگىن الماستىرۋ قىزمەت­تەرى­نىڭ ىسكە قوسىلۋى بولسا كەرەك.

دەگەنمەن، الدە دە حالىق ۇيرەنىپ قالعان ادەتىنە باسىپ، مامانداندىرىلعان حقو-عا بارعاندى ءجون سانايدى. الما­تىدا العاشقى مامانداندىرىلعان حقو اشىل­عالى بەرى اۆتوكولىك يەلەرىنە كورسە­تىلەتىن قىزمەت كولەمى بەس ەسە ارتتى. قالا اۋماعىنىڭ ۇلعايۋىنا بايلانىستى الماتىنىڭ حالقى سانى ءبىر جارىم ەسە ءوستى. سونداي-اق مەم­لەكەتتىك تىركەۋ ءنومىرىن بەرۋدە ەكستەرريتوريالدى قاعيداسى ەنگىزىلگەننەن كەيىن كولىك سانى ارتا تۇسكەن. سوندىقتان الماتىدا قوسىمشا مامانداندىرىلعان حقو-لار اشۋ قاجەتتىگى تۋىندادى. بۇگىندە قالادا 6 محقو جۇمىس ىستەيدى.

ناتيجەسىندە، بىلتىر الماتىدا تاعى دا ەكى مامانداندىرىلعان حقو ىسكە قوسىلسا، جەتىسۋ اۋدانىندا ورنالاسقان №6 محقو-نى اۆتوكولىك يەلەرىنە مەتسەنات، داڭقتى سپورتشى جاقسىلىق ۇش­كەمپىروۆ سىيعا تارتتى. عيماراتتى «جاق­سىلىق» سپورت كلۋبى جشس بار­لىق شىعىندارىن كوتەرە وتىرىپ، اقى­سىز ۇسىنىپ وتىر. 2019 جىلعى 10 قىر­كۇيەكتە ىسكە قوسىلعان ورتالىق جىل سوڭىنا دەيىن 8349 ءوتىنىم قابىلداپ، 7084 كولىكتى تىركەپ، 663 جۇرگىزۋشى كۋالىگىن بەردى. ەلەكتروندى ۇكىمەت پورتالى ارقىلى 344 ءوتىنىم رەسىمدەلگەن.

داڭقتى سپورتشىنىڭ وسىنداي يگى ءىسى كوپكە ۇلگى. جومارت جۇرەكتى تۇلعا ەن­دى اۋدان­دا اۆتودروم سالىپ جاتقان جايى بار.

 مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتارعا كەدەرگى جوق

«ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەم­لەكەتتىك كورپوراتسياسى ارقىلى مۇم­كىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتارعا دا كوپ كوڭىل بولىنە باستاعانى قۋانتادى. مۇنداي جاندارعا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى الۋعا ىڭعايلى بولۋ ءۇشىن فيليالدىڭ بارلىق كىرەبەرىسىندە «مۇمكىندىگى شەكتەۋلى تۇلعالار ءۇشىن قىزمەتكەردى شاقىرۋ تۇيمەسى» جانە پاندۋستار بار. برايل ءماتىنى بار اقپاراتتىق بەلگىلەر، كورۋ قابىلەتى ناشار ادامدارعا ارنالعان تاكتيلدى جولدار ورناتىلعان.

الماتى قالاسىنىڭ حقكو-دا مۇم­كىندىگى شەكتەۋلى 52 قىزمەتكەر جۇمىس ىستەيدى. جۇمىسقا قابىلداۋدا دا جەڭىل­دىكتەر قاراستىرىلعان. ەستۋ، سويلەۋ قابىلەتى شەكتەۋلى جاندارعا ونلاين سۋر­دواۋدارما قىزمەتى كورسەتىلەدى. ىمداۋ ءتىلىنىڭ بىلىكتى مامانى ناقتى ۋاقىت رەجىمىندە ارنايى قوسارلى مونيتورمەن ىمداۋ تىلىنە اۋدارۋ ارقىلى ءتۇسىندىرۋدى قامتا­ماسىز ەتەدى. I-II توپتاعى مۇم­كىن­دىگى شەكتەۋلى ازاماتتاردىڭ ۇيى­نە بارىپ قىزمەت كورسەتىلەدى. ول ءۇشىن 1414 نومىرىنە قوڭىراۋ شالىپ ءوتى­نىم قالدىرادى. تۇراقتى نەگىزدە ۇيدە مۇم­كىندىگى شەكتەۋلى ادامدارعا قىز­مەت كورسەتۋ بويىنشا مونيتورينگ جۇر­گىزىلەدى.

 55 ءتۇرلى مەملەكەتتىك قىزمەت بىرىكتىرىلدى

جاڭا باعىتتاردىڭ ءبىرى – قىزمەتتەر كليەنتتەردى وزدەرى تاباتىن پرواكتيۆتى قاعيداتىنىڭ ەنگىزىلۋى. مىسالى، جا­ڭا تۋعان نارەستەنىڭ اتا-انالارىنا بالا­نىڭ تۋ تۋرالى كۋالىگىن، الەۋمەتتىك جار­­دەماقىلاردىڭ ەكى ءتۇرىن رەسىمدەۋ ءۇشىن SMS-حابارلاماعا جاۋاپ بەرۋ جەت­كىلىكتى. سونداي-اق SMS ارقىلى زەينەتكە شىعۋعا، مۇگەدەكتىكتى رەسىمدەۋگە جانە «التىن القا»، «كۇمىس القا» القا­لارىمەن ماراپاتتالعان كوپ بالالى انالارعا جاردەماقى تاعايىنداۋعا بايلانىستى قىزمەتتەردى الۋعا بولادى.

جاقىن ارادا بەلسەندى قىزمەتتەر سانى 17-گە دەيىن ارتادى. ولار بۇعان دەيىن ءداستۇرلى تۇردە كورسەتىلىپ كەلگەن 27 مەملەكەتتىك قىزمەتتى بىرىكتىرەدى. ەڭ باستىسى، ء«بىر تەرەزە» ىسپەتتى، ء«بىر ءوتىنىش» ۇستانىمى جۇمىستى جەڭىلدەتە تۇسپەك. مىسالى، قازىر زەينەتكە ء«بىر وتىنىشپەن» شىعۋعا بولادى. بۇرىن ول ءۇشىن حقو-عا ءۇش رەت بارىپ، ءتورت ءتۇرلى ءوتىنىش جازۋعا تۋرا كەلەتىن. ەندى 55 ءتۇرلى مەملەكەتتىك قىزمەت 21 كومپوزيتتىك قىز­مەتكە بىرىكتىرىلەدى.

مۇنداي قىزمەتتەردىڭ اراسىندا جەرگە اكت الۋ سۇرانىسقا يە بولادى. قا­زىر جەرگە اكتىگە ءتورت ءتۇرلى ءوتىنىش بەرۋگە تۋرا كەلەدى، ەندى بارلىق ءتورت اكت ءبىر قىز­مەتكە بىرىكتىرىلەدى – سايكەستەندىرۋ قۇجاتتارىن دايىنداۋ جانە بەرۋ، بۇل egov.kz پورتالىندا دا قولجەتىمدى.

تاعى ءبىر جاڭالىق، ەندى ازاماتتىق حال اكتىلەرىن كەز كەلگەن ايماقتا تىركەۋگە بولادى. جاڭاشىلدىق بالانىڭ تۋىنا، نە­كەنى تىركەۋ مەن اجىراسۋعا، اتى-ءجونى مەن تەگىن وزگەرتۋگە، قايتىس بولۋ قۇجات­تارىن تىركەۋ سياقتى قىزمەتتەردى قامتيدى. ماسەلەن، بۇرىن ازاماتتار اتال­عان مەم­لەكەتتىك قىزمەتتەردى الۋ ءۇشىن تۇر­عىلىقتى تىركەۋ ورنى نەمەسە تىركەۋ جازباسىنىڭ ورنالاسقان جەرى بويىنشا مەملەكەتتىك كورپوراتسيانىڭ فرونت-وفيستەرىنە نەمەسە احات بولىمىنە حابار­لاساتىن. ەندى ازاماتتىق حال اكتى­لەرىنە قاتىستى 5 ءتۇرلى قىزمەتتى كەز كەلگەن حقو-دان نەمەسە احات-تان الۋ­عا بولادى. بۇل كەرەكتى قۇجاتتاردى از ۋاقىت ىشىندە الۋعا جانە سىبايلاس جەم­قور­لىق دەرەكتەرىن بولدىرماۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

بۇرىن قۇجاتتاردى رەسىمدەۋ ءۇشىن ءوتىنىش بەرۋشى تىركەۋ ورنى بويىنشا حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنا نەمەسە تىركەۋشى ورگانعا حابارلاسىپ، 5-30 كۇنگە دەيىن جاۋاپ كۇتەتىن ەدى. ماسەلەن، ەگەر ازامات ءبىر ايماقتا تەگىن وزگەرتۋ تۋرالى ءوتىنىش بىلدىرسە، مەم­لەكەت­تىك ورگان وزگە ايماقتان – ونىڭ تۋعان جەرىنەن قوسىمشا مالىمەتتەردى سۇرا­تاتىن.

جالپى، زاڭعا ۇسىنىلعان تۇزەتۋلەردىڭ 70%-ى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى وڭ­تاي­لاندىرۋ مەن اۆتوماتتاندىرۋعا مۇم­كىندىك بەرەدى. ەلەكتروندى فورماتقا كوشۋ قۇجاتتاردى قابىلداۋ ۋاقىتى مەن ونىڭ سانىن قىسقارتادى، اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى جويادى جانە قىزمەتتەردى الۋ پروتسەسىن جەڭىلدەتەدى.

سونداي-اق حقو ماماندارى قىزمەت الۋشىلاردىڭ تەلەفوندارىنا telegram جانە Mgov قوسىمشالارىن ورناتۋعا كومەكتەسەدى، ءتۇرلى انىقتامالار مەن قىزمەتتەردى الۋ ءتارتىبىن تۇسىندىرەدى. قا­زىر­­گى ۋاقىتتا تەلەگرام-بوت (@EgovKzBot) ارقىلى مەملەكەتتىك قىز­مەت­تىڭ 25 ءتۇرى، mGov.kz ءموبيلدى قوسىم­شاسى ارقىلى ءبىلىم بەرۋ، وتباسى، جىلجىمايتىن مۇ­لىك، دەنساۋلىق ساقتاۋ سىندى باسقا دا سالالارداعى 90-عا جۋىق مەملەكەتتىك قىزمەت قولجەتىمدى. بۇگىندە تىزىلىمدە بار 723 مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ 580-ءى ەلەكتروندى فورماتتا قولجەتىمدى.

قىسقاسى، ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت «قالتاداعى حقو» قاعيداتى بويىنشا ارەكەت ەتەدى.

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

اسىل اعانىڭ شاراپاتى

رۋحانيات • كەشە

قۇيماقۇلاق

رۋحانيات • 26 قازان، 2021

قوعامنىڭ بىتەۋ جاراسى

قوعام • 26 قازان، 2021

گاز باعاسى نەگە قىمبات؟

ايماقتار • 26 قازان، 2021

فرانتسيا تىزگىنى ءۇشىن تايتالاس

ساياسات • 26 قازان، 2021

ەربوسىن ۇلىن اۋىر سىناق كۇتىپ تۇر

كاسىپقوي بوكس • 26 قازان، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار