الەم • 10 اقپان، 2020

پولشادا كومىر داعدارىسى تۋىنداپ كەلەدى

28 رەتكورسەتىلدى

پولشاداعى كومىر ونەركاسىبى داعدارىس الدىندا تۇر. يمپورتتالاتىن ءونىمنىڭ قۇنى ەلدەگى كەن ورنىنان شىققان كومىردەن الدەقايدا ارزان. ناتيجەسىندە، ءوندىرىستىڭ اۋقىمى ازايىپ بارادى. ونىڭ ۇستىنە، «جاسىل» ەنەرگەتيكاعا كوڭىل ءبولۋ دە وتقا ماي قۇيا ءتۇستى.

وسىعان بايلانىستى تاياۋدا پولشادا مىڭداعان ادام شەرۋگە شىعىپ، لازيسكا-گۋرنەدەگى كەن ورنىنا باراتىن تەمىر جولدى جاۋىپ تاستادى. نارازىلاردىڭ تالابى بىرەۋ – رەسەيدەن يمپورتتالاتىن ارزان كومىرگە تىيىم سالۋ.

جۇمىسشىلاردىڭ الاڭداۋىنا نەگىز بار. قازىرگى تاڭدا كومىر ونەركاسىبى – ەلدەگى ەنەر­گەتيكانىڭ نە­گىزگى كوزى. ەۋ­روپانىڭ كوپتەگەن ەلىنە جەت­كىزىلەتىن «قارا وتىن» پولشادان بارادى. سونداي-اق وسى سالادا ەڭبەك ەتەتىندەر سانى شا­مامەن 100 مىڭ ادام. الدا-جال­دا كومىر ءوندىرىسى تۇرالاپ جات­سا، تالاي تۇرعىن جۇمىسسىز قال­ماق.

ەۋروپالىق وداقتىڭ 2050 جىل­عا ارنالعان كليمات جونىندەگى كەلىسىمىنە سايكەس، ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەر زياندى گاز بولەتىن وتىن ءتۇرىن قولدانۋدان مۇلدەم باس تارتۋى كەرەك. الايدا پولشا بۇل كەلىسىمنىڭ ۇدەسىنە شىعا المايتىن سەكىلدى. ويتكەنى بۇل سالانى توقتاتۋ ەل ەكونوميكاسىنا وڭاي تيمەيتىنى ايتپاسا دا بەلگىلى.

ەندەشە، اندجەي دۋدا باس­تاعان شەنەۋنىكتەر كومىر ونەر­كاسىبىنە قول ۇشىن سوزباسا، جاع­داي ۋشىعا ءتۇسۋى ابدەن مۇمكىن. قازىرگى تاڭدا پولشادا «قارا وتىن­نىڭ» تونناسىن ءوندىرۋ ءۇشىن 70-80 دوللار قاراجات كەتەدى. ال رە­سەيدەن كەلەتىن كومىر توننا­سىنىڭ قۇنى – 60 دوللار. وسى­لايشا، يمپورتتالعان وتىن ەل اۋماعىنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە جەت­كىزىلىپ، وتاندىق كومىر تاۋ بولىپ شاح­تالاردا جاتىر.

جاعدايدىڭ قانشالىقتى كۇر­دەلىلىگى مىنادان بايقالادى. الدىڭعى جىلى پولشادا 19،3 ميلليون توننا كومىر سىرتتان اكەلىنگەن. بىلتىر وتان­دىق كەن ورىندارى وندىرگەن 4،5 ميل­ليون توننا كومىر شاحتادا قال­عان. ياعني بۇل كورسەتكىش 2018 جىلمەن سالىستىرعاندا ەكى ەسەگە ارتىپتى.

«پولشا كەنشىلەر توبى» (PGG) كومپانياسىنىڭ كاسىپ­وداق­تار ۇيىمىن باسقارۋشى پرزە­ميسلاۆ سكۋپيننىڭ سوزىنە قاراعاندا، پايدالانىلماعان كومىر كاسىپورىننىڭ قارجىلىق جاع­دايىنا وراسان نۇقسان كەل­تىرىپ وتىر. ايتا كەتەرلىگى، PGG – ەۋروپاداعى ەڭ ۇلكەن كو­مىر ون­دىرەتىن، 40 مىڭ ادامدى جۇ­مى­س­پەن قامتىعان الىپ كومپانيا.

«جىعىلعانعا جۇدىرىق» دە­مەكشى، يمپورتتالعان ءونىمنىڭ ار­زاندىعىنا اۋا تەمپەراتۋراسى دا قوسىلدى. بىلتىر جەلتوقساندا پولشادا كۇن جىلىندى. حالىق قاڭتاردا دا ساقىلداعان اياز كور­گەن جوق. مۇنىڭ ءبارى، ارينە، كو­مىر ونەر­كاسىبىنە كەرى اسەر ەتىپ، ءونىم كو­لەمىنىڭ ازايۋىنا اكەلىپ وتىر.

كومىردەن شىققان وسى داۋ ەل پرەزيدەنتى اندجەي دۋدا باس­تاعان «زاڭ جانە ادىلدىك» ۇلت­تىق پار­تياسىنىڭ (PiS) ابى­رويىنا نۇق­سان كەلتىرمەك. ويتكەنى PiS بي­لىككە كەلگەندە ەكو­نوميكالىق ج­انە ساياسي باع­دارلاماسىندا كو­مىر ونەر­كاسىبىنە ەرەكشە كوڭىل بو­لە­تىنىن ايتىپ، ۋادە بەر­گەن.

بيىل مامىردا پولشادا پرەزيدەنتتىك سايلاۋ وتپەك. ا.دۋ­دا ساياسي باسەكەدە تاعى دا با­عىن سىناپ كورمەك. سايلاۋدا جە­ڭىسكە جەتۋ ءۇشىن شاحتەرلەردىڭ قولداپ داۋىس بەرۋى اۋاداي قاجەت.

ەل بيلىگى نارازى شاحتەرلەردىڭ ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن بارىن سا­لۋ­عا كىرىسىپ كەتتى. قازىردىڭ وزىندە ورتالىق كومىر دەپوسى اشىلىپ، ارتىلعان «قارا وتىن» سوندا اپا­­رىلۋدا. اتالعان قويماعا ميلليو­ن توننا كومىر سىيادى. قا­­زىردىڭ وزىندە دەپوعا 300 مىڭ توننا ءونىم جەتكىزىلگەن.

بىراق مۇنداي قادامنىڭ تۇيت­كىلدى قالاي شەشەتىنى تۇسىنىكسىز. كومىردى قويماعا جەتكىزۋ، ءتۇسىرۋ، تيەۋ قۇنىن قوسقاندا، ونىڭ تون­ناسىنىڭ قۇنى جوعارىدا اي­تىلعان 70-80 دوللاردان ال­دەقايدا اسىپ كەتۋى مۇمكىن. قو­رىتا ايتقاندا، كومىردەن شىققان قارا بۇلت پولشانىڭ باسىنا ءۇيىرىلىپ تۇر.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرتەڭ قىزىلوردادا كۇن كۇرت ىسيدى

ايماقتار • بۇگىن، 17:22

اقمولادا 3 ادام سۋعا كەتتى

ايماقتار • بۇگىن، 13:42

كۇلكى (تريپتيح)

ادەبيەت • بۇگىن، 10:30

ۇقساس جاڭالىقتار