قازاقستان پرەزيدەنتى كەشە بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى, پرەمەر-ءمينيسترى, دۋباي بيلەۋشىسى شەيح مۇحاممەد بەن راشيد ءال ماكتۋممەن كەزدەستى.
اڭگىمەلەسۋ بارىسىندا ەكى ەلدىڭ وڭىرلىك جانە جاھاندىق دەڭگەيدەگى سەرىكتەستىك ماسەلەلەرى تالقىلاندى. مەملەكەت باسشىسى دۋبايدىڭ الەمدەگى ءىرى قارجى جانە تۋريستىك ورتالىقتاردىڭ بىرىنە اينالۋىنا ىقپال ەتكەن رەفورمالارعا جوعارى باعا بەردى.
تاراپتار تسيفرلى ەكونوميكا, ەلەكتروندى كوممەرتسيا, زاماناۋي ينفراقۇرىلىم, جاساندى ينتەللەكت, قارجىلىق قىزمەت كورسەتۋ ءىسى, ينۆەستيتسيا, تۋريزم يندۋسترياسى, قۇرىلىس پەن كولىك سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ پەرسپەكتيۆالارىن قاراستىردى.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستاننىڭ بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىمەن اراداعى ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتىپ, بىرلەسكەن بيزنەس-جوبالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىنا تىڭ سەرپىن بەرۋگە نيەتتى ەكەنىن جەتكىزدى.
ء«بىزدىڭ ەلىمىز ءتۋريزمنىڭ جاھاندىق تاريحپەن بايلانىستى قىزمەتتەرىن ىلگەرىلەتۋگە دايىن. مىسال رەتىندە التىن وردانى الۋعا بولادى. وسىعان وراي ىشكى ءتۋريزمدى دامىتۋداعى, ونى ساياحاتشىلار ءۇشىن تارتىمدى باعىت ەتۋدەگى امىرلىكتەردىڭ تۋريستىك بيزنەستى جۇرگىزۋ تاجىريبەسى بىزگە وتە ماڭىزدى», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
شەيح مۇحاممەد ءال ماكتۋم امىرلىكتەردىڭ ەكونوميكانىڭ ءارتۇرلى سەكتورلارىن دامىتۋ جونىندەگى تاجىريبەلەرى مەن بىلىمدەرىن قازاقستانمەن بولىسۋگە دايىن ەكەنىنە توقتالدى. سونىمەن قاتار ول قاسىم-جومارت توقاەۆقا دۋبايدىڭ «ەكسپو-2020» دۇنيەجۇزىلىك كورمەسىنە دايىندىق بارىسى تۋرالى ايتتى.
وسى ورايدا ايتا كەتەيىك, ق.توقاەۆ دۋبايعا كەلەردىڭ الدىندا ءابۋ-دابي قالاسىندا تاعى ءبىر ماڭىزدى كەزدەسۋ وتكىزدى. اتاپ ايتقاندا, قازاقستان پرەزيدەنتى ءابۋ دابي امىرلىگىن بيلەۋشى اۋلەتتىڭ وكىلى, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىندەگى ءىرى بيزنەس وكىلى, «Etihad Towers» كوپفۋنكتسيونالدى كەشەنىنىڭ يەسى, «First Abu Dhabi Bank» اكتسيونەرى شەيح سۋرۋر بەن مۇحاممەد ءال ناحايانمەن كەزدەستى.
كەزدەسۋدە مەملەكەت باسشىسى بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى قازاقستاننىڭ تاياۋ شىعىستاعى سەنىمدى سەرىكتەستەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن, ساپار بارىسىندا ءابۋ ءدابيدىڭ تاق مۇراگەرى, شەيح مۇحاممەد بەن زايد ءال ناحايانمەن ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋعا ۋاعدالاسقانىن اتاپ ءوتتى.
شەيح سۋرۋر بەن مۇحاممەد ءال ناحايان قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆقا ءوزىنىڭ «West Hydrocarbons Commercial Investment LLC» كومپانياسىنىڭ باتىس قازاقستان وبلىسىندا مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن سالىپ جاتقانىن ايتتى. الداعى ۋاقىتتا دا ءبىزدىڭ ەلىمىزبەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە, جاڭا جوبالارعا ينۆەستيتسيا سالۋعا نيەت ءبىلدىردى.
ءىرى بيزنەس وكىلدەرىمەن كەزدەسۋ دۋبايدا دا جالعاستى. مەملەكەت باسشىسى دۋباي ينۆەستيتسيالىق كورپوراتسياسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى مۇحاممەد اش-شايبانيمەن كەزدەستى.
كەزدەسۋ بارىسىندا قارجى سالاسىنداعى ءوزارا ىنتىماقتاستىققا جانە «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ ودان ءارى دامۋ پەرسپەكتيۆاسىنا قاتىستى ماسەلەلەر تالقىلاندى.
سونىمەن قاتار دۋباي ينۆەستيتسيالىق كورپوراتسياسىنىڭ قازاقستانداعى جەكەشەلەندىرۋ باعدارلاماسىنا جانە «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى بيرجاسىنىڭ جۇمىسىنا بەلسەندى قاتىسۋ مۇمكىندىكتەرى قاراستىرىلدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ مۇحاممەد اش-شايبانيگە قازاقستان اكتيۆتەرىنە ينۆەستيتسيا سالۋعا جانە ساتىپ الۋعا قىزىعۋشىلىق بىلدىرگەن جاعدايدا, ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك قۇرىلىمداردىڭ ينۆەستورلار ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساۋعا دايىن ەكەنىن ايتتى.
مەملەكەت باسشىسى ساپار اياسىندا دۋبايدىڭ حالىقارالىق قارجى ورتالىعىن (DIFC) ارالاپ كوردى.
دۋبايدىڭ حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ باسقارما توراعاسى اريف اميري قاسىم-جومارت توقاەۆقا ارنايى ەكونوميكالىق ايماق جۇمىسىنىڭ پرينتسيپتەرى, قاجەتتى زاڭدىق, كوممەرتسيالىق جانە باسقا دا ينفراقۇرىلىمدارمەن قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى بيزنەس پەن قارجى ينستيتۋتتارى ءۇشىن تارتىمدى جاعداي جاساۋ جونىندە ايتتى.
بۇگىندە ورتالىقتا زاڭدى تۇردە 2300-گە جۋىق كومپانيا تىركەلگەن. 2024 جىلعا قاراي ولاردىڭ دۋباي امىرلىگىنىڭ ىشكى جالپى ونىمىنە قوساتىن ۇلەسى شامامەن 15 پايىز بولماق.
مەملەكەت باسشىسى «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى مەن دۋبايدىڭ حالىقارالىق قارجى ورتالىعى اراسىندا تىعىز ىقپالداستىق ورناتۋدىڭ, دۋبايدىڭ تابىستى تاجىريبەسىن «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ جۇمىسىنا پايدالانۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى دۋبايدا وتەتىن «ەكسپو-2020» كورمەسىنە دايىندىق بارىسىمەن تانىسىپ, ءدۇبىرلى جيىنعا ارناپ سالىناتىن قازاقستان پاۆيلونىنىڭ قۇرىلىسىن ارالاپ كوردى. جاھاندىق ءىس-شارا 2020 جىلدىڭ 20 قازانى مەن 2021 جىلدىڭ 10 ءساۋىرى ارالىعىندا «اقىل-ويدى ۇشتاستىرۋ – بولاشاقتى قالىپتاستىرۋ» دەگەن تاقىرىپپەن وتەدى.
«ەكسپو-2020» كورمەسىن دامىتۋ جونىندەگى باسقارۋشى ديرەكتور احمەد ءال ءحاتيبتىڭ ايتۋىنشا, كورمەگە 20 ميلليوننان استام ادام كەلەدى دەپ جوسپارلانعان. «ەكسپو-2017» ۇلتتىق كومپانياسى حالىقارالىق قاتىناستار دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى نۇربەك ەرگەشباەۆتىڭ سوزىنە قاراعاندا, دۋبايدا وتەتىن «ەكسپو-2020» كورمەسىندەگى قازاقستان پاۆيلونىنا 3400 شارشى مەتر جەر بولىنگەن.
«جەلتوقسان ايىندا قۇرىلىس جۇمىستارى باستالدى. ونى «ەكسپو-2020» ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىنىڭ بەكىتكەن كەستەسىنە ساي جۇرگىزەمىز. تامىزدا قۇرىلىس تولىق اياقتالۋى ءتيىس. ءبىزدىڭ پاۆيلونىمىزدا ءۇش ايماق بولادى. بىرىنشىسىندە قازاقستان تۋرالى, تۋريستىك الەۋەتىمىز جونىندە ينتەراكتيۆتى دەرەكتەر ورنالاستىرىلادى. سونداي-اق نۇر-سۇلتان قالاسى جونىندە تاعى ءبىر ايماق بولادى. ءۇشىنشى ايماقتا ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەرى, ينۆەستيتسيالىق الەۋەتىمىز تۋرالى مالىمەتتەر بەرىلەدى. بيىلعى «ەكسپو-2020» كورمەسىن ميلليونداعان تۋريست تاماشالايدى دەپ جوسپارلانعان. بۇل مۇمكىندىكتى جان-جاقتى پايدالانۋىمىز قاجەت», دەدى ن.ەرگەشباەۆ.
قازاقستان پاۆيلونى بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ نەگىزگى پاۆيلونىنا جاقىن جەردەگى «مۇمكىندىكتەر» دەپ اتالاتىن كلاستەردە ورنالاسادى. ۇلتتىق ەكسپوزيتسيا بىرنەشە بولىككە بولىنگەن. وندا ءوڭىرىمىزدىڭ الەمدە الاتىن ورنى, ەلىمىزدىڭ تۋريستىك الەۋەتى, تاريحى, مادەنيەتى جانە استاناسى تۋرالى اقپارات بەرىلەدى. سونىمەن قاتار كورمەگە كەلۋشىلەر قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق مۇمكىندىكتەرى جونىندە مالىمەت الا الادى. ينتەراكتيۆتى شوۋدىڭ سوڭىندا پاۆيلون قوناقتارىنا جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ادامزات بولاشاعىنا اسەرى تۋرالى ايتىلادى.
اباي اسانكەلدى ۇلى,
«Egemen Qazaqstan» – ءابۋ-دابي, دۋباي (بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى)
