ەكولوگيا • 28 قاڭتار، 2020

ەلدەگى بارلىق كانالدىڭ 18 مىڭ شاقىرىمى جوندەۋدى قاجەت ەتەدى - ماعزۇم مىرزاعاليەۆ

42 رەتكورسەتىلدى

پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا ەكولوگيا، گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ماعزۇم مىرزاعاليەۆ 2020-2030 جىلدارعا ارنالعان قازاقستاننىڭ سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلاما تۇجىرىمداماسىن تانىستىردى. بۇل تۋرالى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.

تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى ن. نازارباەۆتىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا بەرگەن تاپسىرماسىنا جانە پرەزيدەنت ق. توقاەۆتىڭ 2020 جىلعى 24 قاڭتاردا وتكەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا ايتىلعان تاپسىرماسىنا سايكەس سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋدىڭ 2020-2030 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ تۇجىرىمداماسى ازىرلەندى.

م. مىرزاعاليەۆ اتاپ وتكەندەي، ەلدىڭ جىل سايىنعى جەرۇستى سۋ قورى 100 كم3 اسا كولەمدى قۇرايدى، ونىڭ 46 كم3 قازاقستاننان تىس جەرلەردە قالىپتاسادى.

جەراستى سۋلارىنىڭ بارلانعان قورى — 15 كم³/گود.

«جالپى 100 كم3 سۋدىڭ 50 كم3 ەكولوگيالىق تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋ ءۇشىن قاجەت. 24 كم3 جۋىعى ەكونوميكادا قولدانىلادى، ونىڭ ىشىندە، 16 كم3  – اۋىل شارۋاشىلىعىندا، 7 كم3 – ونەركاسىپتە، جانە 1 كم3 شارۋاشىلىق-تۇرمىستىق قاجەتتىلىكتەر ءۇشىن پايدالانىلادى»، - دەدى مينيستر.

دۇنيەجۇزىلىك رەسۋرستار ينستيتۋتىنىڭ باعالاۋى بويىنشا، ورتالىق ازيا ەلدەرى سۋ تاپشىلىعى جوعارى ەلدەردىڭ قاتارىنا جاتادى، ال قازاقستان ورتاشا-جوعارى سۋ تاپشىلىعى بار ەلدەردىڭ قاتارىنا كىرەدى.

سۋمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ نەگىزگى پروبلەمالارىن كەلەسى 3 توپقا بولۋگە بولادى:

1. ەل تۇرعىندارى ءۇشىن:

- ساپالى اۋىز سۋمەن قامتىلۋى;

- ۆەگەتاتسيالىق مەزگىلدە سۋارمالى سۋدىڭ جەتكىلىكسىزدىگى، اسىرەسە وڭتۇستىك ايماقتاردا;

2. قورشاعان ورتا ءۇشىن:

- ەكولوگيالىق تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋ (ارال، بالقاش، جايىق);

- ەكولوگيالىق جاعدايدىڭ كورشى مەملەكەتتەر (وا، قحر، رف) جۇرگىزەتىن سۋ ساياساتىنا تاۋەلدىلىگى جانە سۋ وبەكتىلەرىنىڭ لاستانۋى;

- سۋ رەسۋرستارىن ۇنەمسىز پايدالانۋ ناتيجەسىنەن سۋ وبەكتىلەرىنىڭ سارقىلۋى.

3. ەلدىڭ ەكونوميكاسى ءۇشىن:

- سۋ شارۋاشىلىعى ينفراقۇرىلىمىنىڭ توزۋى;

- تاسقىن سۋلاردان جانە سۋدىڭ تاپشىلىعىنان قورعالماۋى;

- ونەركاسىپتەگى سۋ رەتسەركۋلياتسياسىنىڭ تومەن كولەمى.

ەلدەگى بارلىق كانالداردىڭ 18 مىڭ شاقىرىمى جوندەۋدى قاجەت ەتەدى، ويتكەنى ونىڭ 80%-ى - توزعان.

«ەسكىرگەن ينفراقۇرىلىم جانە سونىڭ سالدارىنان بولاتىن سۋدىڭ ىسىراپپەن پايدالانۋى، ساپالى سۋدىڭ تاپشىلىعى، تاريف ەسەپتەۋدە قولداناتىن تەتىكتىن السىزدىگى، بىلىكتى كادرلاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى، كورشىلەس مەملەكەتتەرمەن سۋ ءبولۋ ماسەلەلەرى - قازىرگى سۋ سالاسىنداعى اسا وزەكتى ماسەلەلەر. جوعارىدا اتالعان پروبلەمالاردى شەشۋ ءۇشىن قازاقستاننىڭ سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋدىڭ 2020-2030 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ازىرلەۋ قاجەت. وسى ماسەلە بويىنشا ەلباسى مەن مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءتيىستى تاپسىرمالارى بار»، - دەدى م. مىرزاعاليەۆ.

باعدارلاما جوباسىنىڭ ماقساتى – ەلدىڭ تۇراقتى دامۋى ءۇشىن سۋ رەسۋرستارىمەن كەپىلدەندىرىلگەن قامتاماسىز ەتۋ، سۋ نىساندارىن حالىقتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگى مەن ەلدىڭ ەكونوميكاسىندا ەكولوگيالىق تەپە-تەڭدىكتى  قامتاماسىز ەتەتىن كۇيدە ساقتاۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ. 

بۇگىنگى كۇنى باعدارلامانىڭ نەگىزگى 7 نىسانالى ينديكاتورى انىقتالعان:

  1. باعدارلامانىڭ نەگىزگى ماقساتى – 2030 جىلدا كۇتىلىپ وتىرعان سۋ تاپشىلىعىن باعدارلاما ءىس-شارالارىمەن شەشىپ، جەر ءۇستى سۋلارىنىڭ قازىرگى دەڭگەيىن (100 كم3) ساقتاپ قالۋ: 7 كمᶟ كولەمىنە دەيىن جاڭا سۋ قويمالارىن سالۋ; سۋدى ۇنەمدەۋ كورسەتكىشىن 5 كمᶟ دەيىن جەتكىزۋ; 15 كمᶟ كولەمىنە دەيىن جەر استى سۋلارىن پايدالانۋ.

  2. ءجىو بىرلىگىنە قاجەتتى سۋ كولەمىن $91،2-دەن 73$73 مᶟ/مىڭعا دەيىن تومەندەتۋ;

  3. 26 جاڭا گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىمدارىن سالۋ;

  4. قولدانىستاعى 182 رەسپۋبليكالىق مەنشىكتەگى، 300 كوممۋنالدىق مەنشىكتەگى گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىمداردى قايتا جاڭعىرتۋ;

  5. سۋارمالى جەرلەردىڭ كولەمىن 1،7 ملن گەكتاردان 3 ملن گەكتارعا جەتكىزۋ ءۇشىن جاڭا يرريگاتسيالىق جۇيەلەردىڭ قۇرىلىسىن سالۋ; قاپتالعان ماگيسترالدى جانە ءبولۋ كانالدارىنىڭ ۇزىندىعىن 3،4 مىڭ شاقىرىمنان 19 مىڭ شاقىرىمعا دەيىن ۇلعايتۋ;

  6. باسسەيىندىك ينسپەكتسيالاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن 100%-عا جەتكىزۋ;

  7. سۋ جيناۋ الاڭدارىنداعى ورماندى بولىكتەرىن 1 مىڭ گەكتاردان 200 مىڭ گەكتارعا دەيىن جەتكىزۋ.

ءسوز سوڭىندا م. مىرزاعاليەۆ تۇجىرىمدامانىڭ عالىمدارمەن، قوعام وكىلدەرىمەن جانە سۋ شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ماماندارمەن ازىرلەنىپ، تالقىلانعانىن اتاپ ءوتتى.

سوڭعى جاڭالىقتار

قىلمىستىق ءىس قوزعالدى

ايماقتار • كەشە

باستى اقپارات (21.02.2020)

ۆيدەو • 21 اقپان، 2020

ۇقساس جاڭالىقتار