ايماقتار • 27 قاڭتار, 2020

سىناقتان ساعى سىنباعان

362 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

شارۋاعا وڭقاي اسىقتاي ەدى. تىندىرىمدىلىق – تابيعات سىيلاعان قاسيەتى. سول كۇنى الدەبىر شارۋانى تاپ-تۇيناقتاي ەتىپ اتقارىپ تاستاۋعا اسىققان. «شىعاسىعا يەسى باسشى» دەگەن وسى دا. ايتپەسە, كۇيىپ بارا جاتقان ەشتەڭە جوق. ەرتەڭ دە تىندىرۋعا بولاتىن دۇنيە.

سىناقتان ساعى سىنباعان

جەڭىل ماشينا ساعاتىنا ءجۇز شاقىرىمدىق جىلدامدىقپەن اتقان وقتاي زۋلاپ كەلە جاتتى. كوڭىلى الدەنەگە ەلەگىزىگەن قانات ءبايبوروۆ جۇرگىزۋشىنىڭ جانىندا بەيقام وتىر ەدى. نە بولعانىن ءتۇيسىنىپ تە ۇلگەرگەن جوق. قاس پەن كوزدىڭ اراسىنداعى وقىس وقيعا. ەسىن اۋرۋحانادا ءبىر-اق جينادى. قولدارى قوزعالاتىن سياقتى. كەۋدەدە جان بار. بەلدەن تومەن الدەكىم ءزىلباتپان جۇك باي­لاپ قويعان ءتارىزدى. ءزىلماۋىر تارت­قان دەنەسىن قوزعاپ كورمەك بولعان, شىبىن جانى كوزىنە كورىندى. كوزىنىڭ الدى قايتا-قايتا قاراۋىتا بەردى. الدەن ۋاقىتتا تالىقسىپ كەتكەن.

كوپ جاتتى. ون ەكى مۇشەسىنىڭ ساۋ قالعان ءبىرى جوق ءتارىزدى. سويت­سە, ومىرتقاسى سىنعان ەكەن. ەندى قارعا ادىم جەر مۇڭ بولماق. ومىرتقانىڭ نە ەكەنىن ارينە بىلەدى. ءوزى دە جارىمجان اكەسىن كوتەرىپ, كومەكتەسىپ وسكەن. ەندى مىنە, اكەنىڭ باسىنداعى بار بەينەت بالاسىنا تولايىم كوشكەندەي. كەلەشەگىن ويلاعاندا, شىبىن جانى شىرقىراپ كەتەدى. دۇنيەنىڭ ءبارى كۇڭگىرت, تاس قاراڭعى ءتارىزدى. تۋىسقاندارى اۋرۋحاناعا ىزدەپ كەلىپ, سالى سۋعا كەتكەن ازاماتقا دەم بەرىپ, ء«الى-اق ەكى اياعىڭدى تەڭ باسىپ كەتەسىڭ, تاعدىردىڭ از كۇنگى تالقىسىنا مويىما» دەپ قاي­راتتاندىرعانىمەن, تۇلا بويىنداعى كەسەلدىڭ قانشالىقتى اۋىر ەكەنىن جاس جۇرەگى سەزەدى-اق. وتانى وبلىستىق اۋرۋحانانىڭ دارىگەرلەرى جاساپتى. ءحالىن بىلۋگە كەلگەندەردىڭ قامىردان قىل سۋىرعانداي        ەتىپ, بيپازداپ ايتۋلارىنا قاراعاندا, ءتىپتى كولىك اۋدارىلاتىن جەر ەمەس. تەپ-تەگىس جول. قازاق مۇندايدى جازمىش دەسە كەرەك. قاتتى جىلدامدىقپەن كەلگەن كولىك ءتورت دوڭگەلەگى اس­پان­عا قاراپ, اينالىپ تۇسكەن. كولىك ىشىندەگى جولاۋشىلاردىڭ قانات­تان باسقاسى ءدىن امان.

توسەككە تاڭىلعالى نەبىر وي­لار كەلىپ-كەتپەدى دەيسىز؟ جاق­سى­سى دا, جامانى دا. بالكىم جامانى كوپتەۋ. ودان كەيىنگى كۇنى نە بولماق؟ ازامات اتانىپ, ەندى اتقا مىنگەندە, تاعدىردىڭ ماڭدايىنا جازعانى وسى ما؟ ءزىلباتپان قايعى القىمىنان العان كەزدە ءوز وزىنە قول سالعىسى دا كەلگەن. رايىنان دوستارى قايىردى. كۇنا ەكەنىن ايتقان. جاراتقان يە پەندەسىنە ءومىر سىيلاعاندا, سىناعىن دا قوسا سىيلايدى دەسكەن. وسى ءسوز دەم بەرىپ, قايتادان قايراتتاندى, ءومىر سۇرگىسى كەلدى. جاي عانا پەندە تىرلىك ەمەس, ويعا العان ارمان-ماقساتىن ورىندايتىن, قوعامعا پايداسى, ەت جاقىن تۋىس­تار­عا شاراپاتى تيەتىن ازامات بولۋى كەرەك. ءتاي-ءتاي باسىپ تۇر­عىسى كەلگەن, تابانىن جەرگە تي­گىزىپ جۇرگىسى كەلگەن. ەڭ باس­تى قورقىنىشى – ماسىل بولماۋ ەدى. ول ماسىل بولماۋى ءۇشىن قالاي بولعاندا دا جارتى جانىن دەمەپ, باس كوتەرۋ كەرەك. اۋرۋحانادان شىققان سوڭ ءبىراز ۋاقىت وتكەن كەزدە دوس­تا­رى مۇگەدەكتەر ارباسىن اكەپ بەر­گەن. جاناشىرلىقتارى دا. وسىمەن ءجۇرىپ ۇيرەنسەڭ, توسەكتە جاتقاننان جەڭىل بولادى دەسكەن ولار. ارباعا مىنگىسى كەلمەدى. جۇرەمىن دەپ ۇمتىلدى. الگى اربا ءۇيدىڭ بوساعاسىندا قاڭتارىلىپ ءبىر جىل تۇردى.

ەندى ءبىر اۋىز ءسوز – وقىس وقي­عا­عا ۇشىراپ, ومىرتقاسىن وپىر­عانعا دەيىنگى بەيقام تىر­شى­لى­گى جايىندا. 1994 جىلى بۇرىنعى تسە­لينوگراد قالاسىنداعى ين­جە­نەرلىك-قۇرىلىس ينستيتۋتىن ويداعىداي اياقتاپ, ينجەنەر-مەحانيك ماماندىعىن الىپ شىققان بولاتىن. جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىن ءوزىنىڭ تۋعان قالاسى ششۋچينسكىدە كولىك جوندەۋ ستانساسىندا سلەسار بولىپ جۇمىس ىستەدى. 1996 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىنان ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كومي­تە­تىنە قاراستى اسكەري قىزمەتتە بولدى. 2000 جىلدىڭ قازان ايى­نان نەبارى 28 جاسىندا مۇگە­دەك­تەر ارباسىنا تاڭىلدى.

قىرسىق شالعاندا ء«بىر اينال­دىر­عاندى شىر اينالدىرادى» دە­سەدى. راس ەكەن. الدىمەن تۋ­عان باۋىرى جانات باقيلىق بولدى. اكەسى تولەگەن دە, اناسى گۇلفرۋزا دا ومىردەن ءوتتى. پەندە شىر­كىننىڭ وتىز ومىرتقاسىن وپى­رىپ, قىرىق قابىرعاسىن قاۋساتاتىن قايعى قايتا-قايتا سىنا­عىنا الا بەر­گە­نىمەن سىنعان جوق. 2006 جىلى كوكشەتاۋ ۋني­ۆەر­سيتەتىنىڭ زاڭ فاكۋلتەتىن ءبىتىرىپ شىقتى. جاق­سى ىسىمەن تانىلدى, ادال ەڭبە­گى­نىڭ ارقاسىندا ابىرويى ارتتى. بۇل كۇندە «بۋراباي اۋداندىق مۇگە­دەك­تەر قوعامى» قوعامدىق بىرلەس­تىگىنىڭ توراعاسى. 2012 جىل­دىڭ قاڭتار ايىندا بۋراباي اۋداندىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى بولىپ سايلاندى. 2014 جىلدىڭ قاراشا ايىنان باستاپ بۋراباي اۋدانى اكى­مىنىڭ مۇگەدەكتەر ماسەلەسى جونىن­دەگى كەڭەسشىسى. ءبىر كەزدە ءوزى كو­مەككە ءزارۋ بولسا, ەندى قانات تولە­گەن ۇلى الدىنا جاعدايىن ايتىپ كەلگەن مۇقتاج جاندارعا كومەك­تەسە باستادى. سول ەڭبەگى ەلە­نىپ, «الەۋمەتتىك ەڭبەك سالا­سى­نىڭ ۇزدىگى» توسبەلگىسىمەن مارا­پات­تالدى.

ابىروي مەن اتاق قاي ەڭبەگى ءۇشىن دەيسىز عوي. قانات ءبىر توپ جول­داستارىمەن بىرىگىپ, ششۋچين­سك قالاسىندا تۇڭعىش رەت دەن­ساۋ­لى­عىندا اقاۋى بار بالالارعا ارناپ شىعىس مەديتسيناسىنىڭ جەتىستىكتەرىمەن ەمدەيتىن كۇن­دىز­­گى ستاتسيونار اشتى. بۇل جەردە يپپوتەراپيا, كانيستەراپيا (يتتەردىڭ كومەگىمەن ەمدەۋ), دىبىس تەراپيا­سى, شوپپەن ەمدەۋ ءتارىزدى توسىن, بىراق تيىمدىلىگى از ۋاقىتتىڭ ىشىندە كوزگە ۇرىپ تۇ­راتىن ەمدەۋ تاسىلدەرىن قول­دا­نادى. ءار كۇن سايىن ون-ون بەس بالا وسى ورتالىقتا ەمدە­لەدى. ءوزى ءتارىزدى تاعدىر تال­كە­گى­نە ۇشى­راعان تالاي ادامعا قول ۇشىن بەردى. مۇگەدەكتەر ارا­سىن­­دا سپورت­پەن اينالىسقىسى كەلە­تىن­دەر دە از ەمەس. ولار اۋىق-اۋىق اۋدان­دىق, وبلىستىق, ءتىپتى كەيدە رەسپۋبليكالىق جارىستارعا دا قا­تىسادى. مۇگەدەك سپورت­شى­­­لاردىڭ ءۇمىت وتىن لاۋلاتىپ, جا­رىس­­قا قاتىسۋىنا جاعداي جا­ساۋ­­دى دا قانات قولعا الىپ وتىر.

ال دەپۋتات رەتىندە اتقارعان شارۋا شاش-ەتەكتەن. تىرشىلىكتە تۇيتكىل تاۋسىلعان با؟ بۋراباي باۋ­رايىنا كەلىمدى-كەتىمدى كىسى كوپ. دەمەك اۋىل-ايماق قۇدا كۇت­كەندەي جۇتىنىپ, جايناپ تۇر­عا­نى ءلازىم. كۋرورتتى وڭىر­گە اياق-قولى ساۋ ادامدارمەن بىر­گ­ە, قول ارباعا تاڭىلعان مۇگە­دەك­تەردىڭ كەلۋى ابدەن مۇمكىن. ولارعا دا جاقسى جاعداي تۋدىرعان ءجون. قانات تولەگەن ۇلى ءار مەكەمە, ۇجىمنىڭ عيماراتتارىندا مۇ­گەد­ەكتەر كىرىپ-شىعاتىن پاندۋس سالۋعا مۇرىندىق بولدى. قازىر ۇزىندىعى, ەنى, ەڭىستىگى ءتارىزدى تەح­نيكالىق تالاپتاردى جاتقا بىلەدى.

اكە-شەشە ومىردەن وتكەن سوڭ, قارىنداسى ساۋلە مەن ءىنىسى جا­نات­تىڭ بالالارىنا باس-كوز بولىپ وتىر. ءوزىنىڭ ەكى پەرزەنتىنەن كەم كورمەيدى. ەندىگى ارمانى وسى بەس جەتكىنشەكتىڭ ەل قاتارىنا قوسىلۋى.

تاياۋدا Nur Otan پارتياسىنىڭ قول­داۋىمەن نۇر-سۇلتان قالا­سىندا وتكەن قازاقستان مۇگە­دەك­تەر كونفەدەراتسياسى ۇيىم­داس­تىرعان ءداستۇرلى «جان شۋاق» قوعامدىق سىيلىعىن يەلەندى. الدا قانشا عۇمىر بار. سىناقتان ساعى سىنباعان ازاماتتىڭ پەشە­نە­سىنە جازىلعان سىي كوپ بولعاي.

 

اقمولا وبلىسى,

بۋراباي اۋدانى

 

سوڭعى جاڭالىقتار