ىسقاق قاجى اۋليەنىڭ مازارى قاراعاندى – جەزقازعان تاسجولىنىڭ بويىندا, تۇگىسكەن اۋىلىنان باتىسقا قاراي 8 شاقىرىم جەردە. وعان بۇگىنگە دەيىن تاۋەپ ەتۋگە, تۇنەۋگە كەلۋشىلەر بارشىلىق.
اتامدى جەرلەيتىن كۇن ماڭگى ەسىمدە. اپپاق قار. اتامدى سىرتقا الىپ شىققاندا كۇنگە شاعىلىستىرىپ كۇمىس شاشتى (قار كەتكەن سايىن الگى جەردەن كۇمىس ىزدەيتىنبىز). ءبىزدىڭ قىستاۋ تۇسىنا تابارناك توقتاپ, ودان ءبىر ادام بەرى قاراي جۇگىرگەنىن بىلەمىن.
كەيىن ءبىلدىم. ۇلكەندەردىڭ ايتۋىنشا الگى ادام اتامنىڭ نامازىن شىعارۋعا اسىعىپ كەلە جاتقان شاكىرتى – حاميت قوجا ەكەن. حاميت قوجا اتامنىڭ جاقسى كورەتىن, ءبىلىمى تەرەڭ شاكىرتتەرىنىڭ بىرەگەيى بولسا كەرەك.
ءوزىنىڭ «جاڭاارقا» اتتى دەرەكناماسىندا:
«... اتاقتى اۋليە تاما-كوزەي ىسقاق ءاجى قايتىس بولارىنىڭ الدىندا بالالارىنا نامازىمدى حاميت قوجاعا شىعارتىڭدار دەگەندە, ولار ويباي-اۋ حاميت قوجا حالىق جاۋى بولىپ ۇستالىپ كەتكەن دەگەندە, ىسقاق ءاجى ەزۋ تارتىپ, «كەلەدى» دەپتى. ايتقانىنداي 1948 جىلى حاميت قوجا جازاسىن وتەپ كەلىپ, ىسقاق ءاجىنىڭ جانازاسىن شىعارعان», دەپ جازىپتى جارىقتىق اسان ءجۇمادىلدين.
ەندى, اۋليە اتاسىن كوزىمەن كورگەن, بەلگىلى ۇستاز, مارقۇم ابدىكەرىم ابدىرەيىم ۇلىنىڭ «قارابۋرا» اتتى تاريحي-تانىمدىق كىتاپقا جازعان ەستەلىگىن كەلتىرە كەتكەندى ءجون كوردىم. ابدىكەرىم اۋليە اتاسى قايتىس بولعاندا جيىرمادان اسقان جىگىت. ال اتامنىڭ حاسەن دەگەن ۇلكەن ۇلىنان تۋعان مەن التىدا ەدىم. بالا كەزىمدە ۇيرەتكەن قۇران حاديستەرى تاسقا باسىلعانداي جادىمدا. 13 جاسىندا كەلىن بولىپ تۇسكەن انام تاجەننەن ەستىگەندەرىمدى شەگەرە تۇرىپ, ابدىكەرىمگە ءسوز بەرەيىن.
«...ىسقاق قاجى ۇزاق ءومىر جاساپ, 92 جاسىندا 1948 جىلى پانيدەن ءوتتى. بابامىز ءدىندار بىلىمدىلىگىمەن, كورىپكەل اۋليەلىگىمەن ءوزى ءومىر سۇرگەن اعايىن اراسىندا عانا ەمەس, توڭىرەكتەگى ىرگەلەس ەلدەردىڭ بارلىعىنا, الىس-الىس ايماقتارعا داڭقى جايىلعان شاراپاتتى ادام بولدى. ول كىسىنىڭ بۇكىل ءومىر جولىن, حالقىنا جاساعان قىزمەتىن تولىق بىلمەگەنمەن, كوزىنىڭ تىرىسىندە ءوزىمىز كورگەن, ەلدىڭ اڭىز عىپ ايتىپ جۇرگەن قاسيەتتەرىنەن ويىمىزدا قالعان مىنا تومەندەگى دەرەكتەردى كەلتىرەيىك. بىردە ەكى اۋىلدىڭ اراسىنا ءبىر بايتال ءمىنىپ كەلە جاتادى. ۋاقىت كەشكىرىپ قالعان كەز ەكەن. ءبىر شيلەۋىت جەرگە جاقىنداعاندا الدىنان جىلتىلداپ جانعان وت ساۋلەسى كورىنەدى. جاقىنداي كەلە قاراسا, قىز بەينەسىندە ويناق سالىپ جۇرگەن ءبىر توپ شايتان بولىپ شىعادى. ءوزى دە تىتىركەنىپ قالادى, ال استىنداعى بايتالى شىڭعىرىپ ۇركە جونەلەدى. وسى ءبىر قاربالاس كەزدە كوزىنە تامانىڭ اتاقتى سارىباس مەرگەنى ەلەستەپ, قولىنداعى مىلتىعىمەن اتىپ-اتىپ جىبەرگەندەي بولادى. لەزدە جاڭاعى شايتاندار دا جوق بولىپ كەتەدى, استىنداعى ات تا تىنىشتالادى.
جاس جىگىت جيىرما جاسىندا اقمولا-قاراوتكەل قالاسىنا ارقانىڭ كىرەكەشتەرىنە ىلەسىپ جەتەدى دە, اقمولا ۋەزىنەن مەككەگە باراتىن ون ەكى ادامنىڭ ءبىرى بولىپ تىركەلىپ, سول توپپەن ايلاپ ءجۇرىپ, مەككەگە بارىپ, پارىزىن وتەپ, قاجى بولىپ قايتادى. ول قاجىلىق ساپاردان ورالعان سوڭ ۇنەمى ءدىني كىتاپتاردى وقىپ, ءبىلىمىن تەرەڭدەتۋمەن بولعان. تۋعان-تۋىسقاندارىنىڭ ءوز اۋقاتى وزىنە جەتەرلىك بولعاندىقتان دۇنيە ىسىنە, كۇندەلىك كۇيبەڭ تىرلىككە ارالاسپاي, ءبىرجولا ءدىني جولعا دەن قويعان. قاجىلىقتان كەيىنگى ءدىن جولىنا ءبىرجولا بەت بۇرعان ۇزاق جىلعى ءومىرى ەل اراسىندا ءوتىپ, حالىققا تيگىزگەن شاپاعاتى ارقاسىندا اۋىل ىشىندە عانا ەمەس, ايماققا بەلگىلى, قاسيەتى مول اۋليە ادام رەتىندە تانىلادى. ول كەزدەردە ەل ىشىندە اۋرۋعا شالدىققان كىسىنى اتى شىققان اۋليە, شاراپاتتى ادامعا وقىتىپ, نە مازارىنا تۇنەتىپ ەمدەيتىن بولعان. ىسقاق قاجىنىڭ العاشقى ابىرويىنىڭ ارتۋى وسى اۋرۋلاردىڭ بۇل كىسىنىڭ الدىنان قۇلان-تازا ساۋىعىپ قايتۋىنان بولسا كەرەك. قاراقۇرت, جىلان شاعىپ, ولاردىڭ ۋىنان زارداپ شەككەن ادامداردى اكەلگەندە دۇعانى وقۋ ارقىلى ءبىر كۇندە جازىپ شىعارادى ەكەن. اسىرەسە ەلىرمە, جىن شالىقتاعان ناۋقاستاردى تىم الىس-الىس جەرلەردەن دە اكەلىپ ەمدەتكەن. جىندانىپ كەتكەن, اۋرۋى ابدەن اسقىنعان ادامداردىڭ ءوزىن بىرنەشە كۇن وقۋ ارقىلى دۇعانىڭ كۇشىمەن قايتاراتىن بولعان. ال بۇل كىسىنىڭ اۋليەلىك قاسيەتى كەيدە وسىنداي اۋرۋلاردى جازۋ كەزىندە ارتا تۇسكەن. تالاي ۇستامالى اۋرۋ ادامداردى قول-اياعىن بايلاپ, قاجى ۇيىنە اكەلىپ, ونىڭ بوساعاسىن اتتاي بەرگەننەن-اق ەشبىر دۇعا وقىلماي قاجىعا تاۋەپ ەتىپ, «جازدىم-جاڭىلدىم» دەپ جالبارىنىپ جازىلىپ كەتكەندەرى قانشاما؟! قاجى ۇلعايعان كەزدە, ونىڭ اتاق-داڭقىنىڭ توڭىرەككە جايىلۋىنا بايلانىستى وعان ءتۇرلى اۋرۋلارمەن كەلىپ تۇنەۋشىلەر, اسىرەسە پەرزەنت ىزدەگەن ايەلدەر كوپ كەلگەن. ولاردىڭ ءبىرى اۋرۋىنان ايىقسا, ءبىرى پەرزەنتتى بولىپ بالا ءسۇيىپ, اتايعا قايتا ورالىپ, العىسىن جاۋدىرىپ, باتاسىن الىپ قايتاتىن بولعان. قاجىنىڭ اۋليەلىگىن دالەلدەيتىن اۋىل ىشىندە مىسالدار كوپ. اۋىل ىشىندە شاقىرعان جەرلەردە, باسقا جاققا ارنايى شاقىرۋمەن بارعان جەرلەرىندە ول كىسىگە تارتىلعان تاعامنىڭ ادال, ارامىن الدىنا كەلگەندە اجىراتىپ, ارام تاماقتاردى ىشۋدەن باس تارتىپ زىكىر سالادى ەكەن. مىسالى, قاسقىر تارتقان مالدىڭ ەتى, ۇرلىقتان كەلگەن مالدىڭ ەتى, ارام باۋىزدالعان مالداردىڭ ەتىن بىردەن سەزىپ, تاباققا جاقىنداماي, زىكىر سالىپ شەگىنىپ كەتەدى ەكەن. سول سياقتى وزىنە ارنايى تۇنەۋ ءۇشىن الىستان ات سابىلتىپ ىزدەپ كەلە جاتقان ناۋقاس ادامداردى كۇنى بۇرىن ءبىلىپ, ۇيدەگى كەلىن-كەپشىكتەرىنە ەسكەرتۋ جاساپ, ولارعا ازىرلىك جاساتىپ وتىرعان.
ەرتەدە ءبىزدىڭ ەلدە جيەنبەك ۇلى جاقسىلىق دەگەن اتقا مىنگەن ءتاۋىر ازامات بولعان. كەيىن قارتايعان شاعىندا ءبىز ءوزىمىز دە كورىپ, اڭگىمەلەرىن ەستىگەن ەدىك. سول كىسى بەرگى كەڭەس ءداۋىرى كەزىندە ءبىر جۇمىستان جالالى بولىپ سوتتالىپ, الىس ءبىر تەڭىزدىڭ ار جاعىنداعى لاگەرگە جىبەرەدى. لاگەردە بەينەت اۋىر, تاماق تاپشى. ەلدەن حات-حابار الا المايدى. ءبىر-ەكى جىلداي ۋاقىت وتكەن كەزدە بىردە قاتتى قامىعىپ جاتىپ, توسەكتە كوزى ۇيقىعا كەتەدى. ۇيقىدا ءتۇس كورەدى. قاجى اتاسى: «سەن مۇندا نەعىپ ءجۇرسىڭ, ارتىما مىڭگەس, كەل», دەيدى دە مىڭگەستىرىپ الىپ, تەڭىزدىڭ بەرگى جاعاسىنا شىعارىپ تاستايدى دا, ءوزى عايىپ بولادى. ويانا كەلە ءتۇسىن ءوزى جورىپ, «بۇل قاجى اتامنىڭ شاراپاتى بولدى عوي, مەن تاياۋدا نە بوسانارمىن, نە ولەرمىن», دەپ جوريدى. اقىرى كوپ ۇزاماي اقتاۋ قاعاز كەلىپ, تۇرمەدەن بوسانىپ ەلگە كەلەدى. ەلگە كەلگەن سوڭ اتايعا سالەم بەرۋگە كەلەدى دە, ول كىسىنىڭ شاراپاتىن بايقاۋ ءۇشىن كورگەن ءتۇسىن ايتپاي: «اتا, تار جولدا جۇرسەم دە اللاعا, سونان سوڭ سىزگە سيىنىپ تىلەك تىلەۋشى ەدىم, بالاڭىز ماعان ازاپتا جۇرگەنىمدە ءبىر بەلگى, ايان بەرمەگەنىڭىز قالاي؟» دەپتى. سوندا اتاي: «جامان شىركىن, نە دەپ وتىرسىڭ, سۋدان بەرى وتكىزىپ تاستاعان كىم ەكەن», دەپتى.
ۇلى وتان سوعىسى جىلدارىندا دا ساۋەگەيلىكپەن بولجاعان ىستەرى كوپ بولاتىن. سول سوعىس جىلدارى ءبىزدىڭ ەلدەن كۇلەيمەن دەگەن كىسى اسكەرگە الىنىپ, مايدانعا بارادى. سوعىستا ءبىر كۇنى ءبىزدىڭ جاقتىڭ اسكەرى جاعدايعا بايلانىستى وزەننىڭ ەكىنشى جاعىنا وتۋگە ءتيىستى بولعان. سۋعا مالتۋ بىلە مە, بىلمەي مە, وندا شارۋا جوق, ار جاققا وتۋگە بۇيرىق بەرىلگەن. اسكەرلەر كيىمشەڭ, قولىنداعى قارۋىمەن ارعى جاعاعا ءوتۋ ءۇشىن سۋعا تۇسەدى. وسىنىڭ ىشىندە كۇلەيمەن دە بولادى. ول ءارى مالتىپ, بەرى مالتىپ شارشايدى. سۋعا ءبىر باتىپ, ءبىر شىعىپ, سۋ جۇتىپ باتىپ كەتۋگە اينالادى. وسى كەزدە استىنا اقبوز ات مىنگەن, باسىنا اق سالدە وراعان قاجى بەينەسىندەگى ادام كوزىنە ەلەس بەرىپ: «شارشادىڭ با, بالام, تاعى, تاعى دا, ەندى ءسال سول قولىڭدى ءبىر سەرمەشى», دەگەن ءسوزىن ەستىپ سوڭعى سەرمەگەندە جاعاداعى ءبىر اعاشتىڭ بۇتاعىنا قولى تيەدى. سول-اق ەكەن بۇتاقتان ۇستاپ سۇيرەتىلىپ جاعاعا شىعادى. سول جەردە ءبىراز جاتىپ, ەسىن جيناپتى. سول كۇلەيمەن كەيىننەن جارالى بولىپ, ەلگە امان-ەسەن ورالدى. ول كىسى باسقا اۋىلدىق كەڭەستىڭ جەرىندە تۇراتىن. ەلىنە كەلىپ ءۇي-ءىشى, اعايىن-تۋىستاردىڭ اماندىعىن بىلگەن سوڭ كوپ كەشىكپەي اتايعا سالەم بەرۋگە كەلەدى. سالەم بەرىپ امانداسقان سوڭ: «مەن اسكەردەن جارالى بولىپ كەلگەن كۇلەيمەن دەگەن بالاڭىزبىن عوي», دەگەندە اتاي: «سەن, جامان نەمە, سۋعا كەتىپ قالا جازداپ قاتتى ساستىرعانىڭ نە؟» دەيدى. كۇلەيمەن اتايدىڭ تىزەسىن قۇشىپ جىلاپ جىبەرەدى.
بالا كەزدە ءبىزدى وتىرىك ايتپاۋعا ءماجبۇر ەتكەن سوت ەرەجەسى بار ەدى. ول – «اتامنىڭ ارۋاعى اتسىن» دەپ قارعانۋ. وسى قارعانۋعا بارعان بالا وزىنە جابىلعان جالادان اقتالاتىن. كىم بىلگەن, تيتىمدەي جۇرەككە ماڭگى ورنىققان وسىناۋ كيەلى ءسوز تۇگىسكەن توپىراعىنان جارالعان تالاي پەندەگە رۋحاني ازىق بولعان دا شىعار. ەندى اپامنان ەستىگەنىم: «...اتاڭ بiر كۇنi زiكiر سالىپ اۋىرسىن. اتاڭ اۋىرعاندا بiزدە جان قالا ما. تاماقتان اۋىردى دەۋگە, قيسىن جوق. مال ساۋاتىن شەلەكتiڭ ءوزiن بولەك ۇستاپ, بەتiنە اق داكە كەرەمiز. دارەتسiز كiرمەيمiز, تاماق iستەگەندە دە سول, تازا جۇرەمiز. اتاڭ اۋىرعاندا جالعىز بiز ەمەس, بۇكiل اۋىل دۇرلiگەدi. قويشى, ءۇش كۇن ءنار تاتپاي, زiكiر سالعان ادامدا قانداي قۋات قالادى. ابدەن قارلىعىپ, ىسىلداعان سەكiلدi مە. بiز سىرتتان تىڭداعانىمىز بولماسا, ۇيگە كiرۋ دەگەن جوق. كوكەڭنiڭ (مەن اكەمدى كوكە دەيتiنمىن) ءوزى دە ونداي كەزدە كىرە المايدى. ءسال سايابىرلادى-اۋ دەگەندە, سىرتقا الىپ شىعىپ, دارەتiن العىزادى. تىنىستار-تىنىستاماستان قايتادان اقىرىپ, زiكiر سالا باستايدى. جان شۇبەرەككە ءتۇيiلدi. كوكەڭ مەنەن نە تاماق بەرگەنiمدi تۇگەل سۇراپ شىقتى. سىرتتان كەلگەن ءدام, بوتەن ەت دەگەن بولعان ەمەس. بۇرىنعى iشiپ وتىرعان تاماعى. تاماق دەگەندە, ءجوندi تاماعى دا جوق. تيiپ-قاشىپ, قورەك العانى بولماسا, قوماعايلانىپ تاماق جەگەنiن كورگەن ەمەسپiن.
قۇدىققا بiردەڭە ءتۇستi مە دەپ, ونى دا ارشىدى. تاماق تازا, سۋ تازا. كوكەڭ شاي iشiپ وتىرعاندا: «اتام قالجىراپ بارادى, انا پالە قايتا اينالىپ سوعىپ جۇرمەسە» دەپ ۋايىمداي باستاسىن. ونىسى, اتاڭ جالعىز جول ءجۇرiپ كەلە جاتىپ, وت جاعىپ وتىرعان انا پالەلەرگە تاپ بولعان عوي. ول ۇزاق اڭگىمە. كوكەڭ كەنەت ء«ۇيدi جىق» دەسiن. ويباي-اۋ كەلگەنiمiزگە... دەي بەرiپ ەدiم. «اتامنىڭ ءۇيiن ايتىپ وتىرمىن. باسقا بiر تازالاۋ جەرگە تiگەمiز. ەسكi جۇرت, الدە قورىم با, بiردەڭە بولدى. ايتپەسە نەدەن؟» دەدi. ءۇيدi جىعىپ, باسقا جەرگە تiكتiك. سودان نە دەيسiڭ عوي؟ اتاڭنىڭ استىنا ءۇش قابات قۇراق كورپە توسەيتiنبiز. سول قۇراق كورپەنiڭ استىنان, شۇبەرەككە تۇيگەن اقشا شىقسىن. وي توبا, ءۇش-ءتورت كۇن بۇرىن, اتاڭا ەمدەلۋگە, بiر بەيباق كەلگەن بولاتىن. ول جاعىندا مەنiڭ شارۋام جوق. ەمدەلۋگە كەلگەندەر, اتاڭنىڭ ەشتەڭە المايتىنىن ونسىز دا بiلەتiن. دارەتi بولۋىن كوكەڭ ەسكەرتەتiن. سويتسەك اتاڭدى اۋىرتىپ جۇرگەن جاڭاعى كورپەشەسiنiڭ استىنداعى شۇبەرەككە تۇيiلگەن اقشا ەكەن.
– اپا, سوندا اتام ەشكiمنەن ەشتەڭە العان جوق پا؟ – دەگەنىمدە.
– الدى, – دەيتiن اپام.
مەن «سولاي شىعار» دەپ, جەڭiسكە جەتكەندەي بولىپ قالاتىنمىن.
«...بiر كۇنi اتاڭ وتىرعان ءۇيدi سىپىرىپ-سيىرىپ تازارتا باستادىق. بiر عارىپتىڭ جولعا شىققانىن كوكەڭە ايتىپتى. ەرتەڭiنە, تۋرا كiرەشiلەر سەكiلدi اتتىلىسى, تۇيەلiسi بار بiر توپ ادام ساۋ ەتە قالسىن. بiر ايەلدi تۇيەگە شاندىپ تاڭىپ تاستاپتى. ادامنىڭ سۇلۋى ەكەنiن كەيiن كوردiك. قاراتاۋ جاقتاعى بiرەۋدىڭ كەلiنi ەكەن. تۇسiرگەنiنە بiر اي بولماستان ناۋقاسقا شالدىعىپتى.
تۇيەگە نەگە تاڭىپ اكەلگەنiنiڭ سىرىن كەيiن ەستiدiك. ساپ-ساۋ سياقتى بولىپ كەلە جاتقاندا, مiنگەن اتىنان تۇسە سالىپ, قاشا جونەلiپتi. «مىناۋ, ءاجiنiڭ جۇرتى, باسپايمىن» دەپ شىرىلداپ, ازەر ۇستاتسا كەرەك.
ونداي شالىقتاپ اۋىرعان ادامداردى اتاڭ بiر جەتi, ءارi كەتكەندە ون شاقتى كۇننەن اسىرماي ەلiنە قايتاراتىن. الگi بەيباقتى ءبىر ايعا جۋىق ۇستادى. كەلiنشەك كۇندە تاڭەرتەڭ اتاڭا كەلiپ, ەم الادى. ەم بولعاندا, اتاڭ دۇعا وقيدى.
مانا الدى دەدiم ەمەس پە. سول كەلiنشەك اراسىنا اق تايلاقتىڭ ءجۇنiن جۇپ-جۇقا ەتiپ تارتقان, بيقاساپ دەگەن ماتادان شاپان تiگiپ, اتاڭا سىيلادى. قولمەن سىرىعانىن كورسەڭ, اراسىنا شىناشاق سىيمايدى-اۋ. مiنە, سول شاپاندى ابدەن توزىعى جەتكەنشە اتاڭ كيiپ ءجۇردi. ادام بالاسىنان العانى, سول جالعىز شاپان».
جاقسى اكە جامان بالاعا قىرىق جىل ازىق. اۋدانعا سلەتكە الىپ بارعان مۇعالىمىمىز قايتار جولعا دەگەن اقشانى ۇستاپ قويسا كەرەك. ەرەسەگى, قۇرت-باقاسى – سانىمىز جەتەۋ. باسشىمىز جوعارى كلاستا وقيتىن شالعىنباي. تابارناككە جابىستىرىپ, 189-رازيەزدەن ءبىر-اق ءتۇسىردى. تابارناك ءبىزدىڭ رازيەزگە توقتامايدى ەكەن. قاپ-قاراڭعى. ىزعىرىق. شامى سىعىرايعان كازارماعا كىردىك. كوز عانا جىلتىرايدى. ءبىر-بىرىمىزگە قارايمىز دا تىرق-تىرق كۇلەمىز. قارايعىرعا جاقىن ۆاگونعا جابىسىپپىز. «جولاۋشى» تاڭعى توعىزدا كەلەدى ەكەن. ەل جاتىپ قالعان. جانى اشىپ, اياداي بولمەسىنە كىرگىزگەن كەزەكشى «تۇنشىعىپ ولەتىن بولدىم» دەپ, ءبىزدى ايداپ شىقتى. جازعان قۇلدا شارشاۋ جوق. قورا سىرتىندا ىڭق-ىڭق كۇيسەپ جاتقان سيىردىڭ اراسىمەن ءبىر ەسىكتى قاقتىق. ءۇن جوق. ەكىنشىسى ەسىككە كەلىپ, ءۇن قاتپاستان كەتىپ قالدى.ءۇشىنشى ەسىكتىڭ يەسى تايانا بەرگەندە باسشىمىزدىڭ ۇيرەتكەنى بويىنشا:
– مەن ىسقاق ءاجىنىڭ نەمەرەسىمىن, – دەدىم شىڭكىلدەپ.
– نە؟
– اۋداننان, تابارناكتەن ءتۇستىم. اتىم يگەن. كوكەمنىڭ اتى قاسەن.
– كوكەڭدە نەڭ بار – دەپ شالعىنباي جەڭىمنەن تارتىپ قالدى. – ءاجى اتامنىڭ؟! جاراتقان يەم! جاراتقان يەم! – دەپ ايەل كورىندى.
قول شامىن جوعارى كوتەرگەن ايەلگە قاراي جاقىنداي بەرگەنىم ەسىمدە. سول بوگدە ايەلدىڭ «جاراتقان يەم, جاراتقان يەم» دەپ ءجۇرىپ, ءتۇننىڭ ءبىر ۋاقىتىندا شاي قويعانى, ءتىپتى بيلەتكە اقشا بەرگەنى كىشكەنتاي كەزىمنەن جۇرەگىمدە ماڭگى ساقتالىپ قالدى.
قارعا تامىرلى قازاقتىڭ مارتەبەسىن بيىك ەتىپ كەلگەن ۇلى قاسيەت – تاۋبەدەن جاڭىلماۋ. مىنا ىيۋ-قيۋ زاماندا جازمىشتان وزمىش جوق ەكەنىن ەسكە سالىپ وتىرماسا, جۇرەك دەگەن جارىقتىقتىڭ تاسقا اينالىپ كەتۋى ىقتيمال. وسى ورايدا ءار ءوڭىردىڭ, ايماقتىڭ كيە تۇتقان اۋليەلەرى, كيەلى ورىندارى بار. مىنە, سولاردىڭ جۇرەك تازالىعىن, شاراپاتىن كەڭىنەن ۋاعىزداۋ اۋاداي قاجەت. قازىرگى جاستار جانىنا ازىق بولار دۇنيەنى ءدىني ورىنداردان ىزدەۋدى ادەتكە اينالدىرىپ بارادى. سول دەن قويعان جاستارعا ءدىني اعىمداردىڭ اعى مەن قاراسىن اجىراتۋعا بار ىقىلاس بىلىمىمەن قولۇشىن بەرسىن دەپ مەملەكەت مەشىت يمامدارىنا قامقورلىق جاساپ وتىر. ءبىزدىڭ وبلىسقا, اۋدان, اۋىلعا, ىرگەدەگى جايرەمگە ءدىني ۋاعىز ايتۋمەن, اللانىڭ اۋىر جۇگىن ارقالاپ جۇرگەن ىنىلەرىمە يگىلىكتى ىستەرىڭنىڭ جەمىسىن كورۋگە جازسىن دەمەكپىن.
يگەن حاسەن ۇلى