سۇحبات • 17 قاڭتار، 2020

ۇستازدىڭ قوعامداعى بەدەلىنە ءبارىمىز جاۋاپتىمىز

495 رەتكورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قول قويعان «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ كۇشىنە ەندى. وسى ورايدا اتالعان قۇجاتتى دايىنداۋعا بەلسەندى اتسالىسقان قازاقستاندىق سالالىق ءبىلىم جانە عىلىم قىزمەتكەرلەرى كاسىپوداعىنىڭ ءتورايىمى ايگۇل مۇقاشەۆامەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك.

– ايگۇل ماقساتقىزى، «پەدا­گوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭدى دايىنداۋعا قاتىسۋشى رەتىندە سالالىق كاسىپوداق اتالعان قۇ­جاتقا قانداي ماسەلەلەردى ەن­گ­ىزدى؟

– سوڭعى جىلدارى وتاندىق ءبى­لىم بەرۋ سالاسىن دامىتۋ، ۇس­تاز­داردىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋ قوعامدا قىزۋ تالقىلاندى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقا­تىنىڭ ءوسۋى: تابىس پەن تۇر­مىس ساپاسىن ارتتىرۋ» اتتى قازاق­ستان حالقىنا جولداۋىندا مۇعا­لىمدەردىڭ قۇقىقتىق مارتە­بە­سىن ارتتىرۋعا، سونىمەن قاتار الەۋ­مەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ جوباسىن ازىرلەپ، قابىلداۋدى تاپسىرعان ەدى. بۇل ماسەلە پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بىلتىرعى حالىققا جولداۋىندا دا قوزعالدى. مەم­لەكەت باسشىسى ۇستازدار قاۋى­مىنىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋعا قا­تىستى شارالاردى قولعا الۋمەن قاتار، ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ، وتباسى جانە بالا ينستيتۋ­تىن قولداۋدى دا تاپسىردى. بىرىن­شىدەن، بۇل ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا جانە قازاقستاننىڭ جاڭا بۋىنىن تاربيەلەۋدە قوردالانعان ماسەلەلەرگە بايلانىستى قولعا الىندى. ەكىنشىدەن، الەمنىڭ تەز دامىپ كەلە جاتقانىن كورىپ وتىرمىز. ءبىلىم سالاسى جاڭا سيپاتقا كوشىپ جاتىر. بۇل رەتتە مەكتەپ پەن پەداگوگكە قويىلاتىن تالاپ تا جوعارىلاۋدا. ۇشىنشىدەن، قا­زاق­ستان الدىڭعى قاتارلى، باسە­كەگە قابىلەتتى، دامىعان ەلدەر قاتارىنا كىرۋ كەرەك. بۇل ءوز كەزە­گىندە ءبىلىم سالاسىنا زور جاۋاپ­كەر­شىلىك جۇكتەيدى. ءبىلىم سالاسى قوعامداعى بارلىق رەفورمالار­دىڭ قوزعاۋشى كۇشى. سوندىقتان ءبىلىم مارتەبەسىن ارتتىرۋ – ۇستاز­دار­دىڭ بەدەلىن ارتتىرۋمەن تەڭ.

ۇستاز مارتەبەسىن كوتەرۋ ماسە­لەسى كاسىپوداقتىڭ كۇن تارتىبى­نەن تۇسكەن ەمەس. سالالىق ءبىلىم كاسىپ­وداعى بۇل ماسەلەنى پارلا­مەنت، ۇكىمەت پەن ءبىلىم جانە عى­لىم مينيسترلىگى الدىندا ۇدايى كوتەرىپ كەلدى. ءبىزدىڭ باستامامىزبەن بىرنەشە رەت پارلامەنتتىك تىڭداۋ، ۇستازدار قاۋىمى­مەن، باق وكىلدەرىمەن دوڭگەلەك ۇس­تەلدەر ءوتتى. كاسىپوداق باسشى­لى­عى سالاداعى وزەكتى ماسەلەلەر­دى رەسپۋبليكالىق باق-تا كوتەر­دى. ءبىلىم بەرۋ سالاسى قىزمەتكەرلە­رىنىڭ كاسىبي مۇددەسى مەن ەڭبەك قۇقىعىن قورعايتىن ۇيىم رە­تىندە كاسىپوداققا ەڭ ءبىرىنشى پەدا­گوگتەردىڭ الەۋمەتتىك ماسە­لە­لەرىن شەشۋ، ۇستازدارعا جۇ­مىس ىستەۋگە بارىنشا قولاي­لى جاعداي جاساۋ ماڭىزدى. كاسىپ­وداقتىڭ سالالىق كەڭەسى قۇجات­تىڭ نەگىزگى ازىرلەۋشىسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىمەن بىر­لەسىپ، ۇستازداردىڭ بىرقاتار ماسەلەلەرىنە نازار اۋدارۋعا تى­رىستى. ونىڭ اراسىندا ۇستاز­دار­دى ەڭبەگىنە لايىقتى ەڭبەك­اقىمەن، الەۋمەتتىك كەپىلدىك­تەرمەن قامتاماسىز ەتۋ، سالا قىز­­مەتكەرلەرىنە جۇمىس ىستەۋگە قولايلى جاعداي جاساۋ، تابىستى ەڭبەك ەتۋ ءۇشىن ىنتالاندىرۋ، سونداي-اق پەداگوگتەردى مىندەتىنە ءتان ەمەس قىزمەتتەردەن بوساتۋ بار. زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ بارىسىندا كاسىپوداققا 40 مىڭنان استام ۇسىنىس ءتۇستى، ءبارى دە جۇمىس توبىنا جەتكىزىلدى.

اتالعان زاڭنان باسقا جۋىر­دا پرەزيدەنت «قازاقستان رەسپۋب­­ليكا­سىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە پەداگوگ مارتەبەسى، وقۋشى مەن مۇعالىمگە جۇكتەمەنى تومەندەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭعا دا قول قوي­دى. قابىلدانعان زاڭدى جۇ­زەگە اسىرۋ ءۇشىن 2024 جىلعا دەيىن ۇكىمەتتەن 5،3 ترلن تەڭگە ءبولىندى. بۇل مەملەكەتتىڭ بەلگىلى ءبىر جاۋاپكەرشىلىك العانىنىڭ ايقىن كورىنىسى. بۇعان قاراپ زاڭ­دى جۇمىس ىستەيدى دەۋگە نەگىز بار. كاسىپوداقتىڭ سالالىق كەڭەسى مىڭداعان ۇستاز بەن ەلىمىزدىڭ كاسىپوداق اكتيۆىنىڭ اتىنان زاڭدى ازىرلەۋ بارىسىندا ۇسىنىستارىمىزدى قولداپ، يىق تىرەسە جۇمىس ىستەگەنى ءۇشىن پارلامەنت دەپۋتاتتارىنا العىس ايتادى.

– زاڭنىڭ قاي باپتارىنا ەرەكشە نازار اۋدارار ەدىڭىز؟

– اۋەلى پەداگوگتەرگە قاراستى­رىل­عان نەگىزگى الەۋمەتتىك كە­پىل­­دىكتەرگە توقتالساق. بار­لىق دەڭگەيدەگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىم­دا­­رىندا جۇمىس ىستەيتىن پەدا­گوگتەرگە ۇزاقتىعى 56 كۇنتىزبەلىك كۇندى قۇرايتىن اقىسى تولەنەتىن جىل سايىنعى ەڭبەك دەمالىسى تاعايىندالدى. بۇرىن مەك­تەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدا­رىنداعى تاربيەشىلەردىڭ، ادىسكەر­لەردىڭ، قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ پەدا­گوگ­تەرىنىڭ اقىسى تولەنەتىن ەڭبەك دەمالىسى 42 كۇنتىزبەلىك كۇن بولاتىن. وقۋشىلارى حا­لىق­ارا­لىق وليمپيادا، باي­قاۋ، سپورتتىق جارىستاردا جۇلدە­گەر بولعان پەداگوگتەرگە ءۇش لاۋا­زىمدىق جالاقى تولەۋ تۋرالى نورما قاراستىرىلعان. زاڭ­نىڭ ماڭىزدى شارتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە «قازاقستاننىڭ ەڭ­بەك سىڭىرگەن ۇستازى» اتتى مەم­لەكەتتىك ناگرادانىڭ جاڭا ءتۇرى بەلگىلەنەتىنىن اتاۋعا بولادى. بۇل ناگرادا 1000 اەك مولشەرىندە بىر­جولدىق تولەم جاساۋدى كوز­دەيدى. جاڭا زاڭعا سايكەس، جەر­گىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار بىر­جولعى سىياقى تولەي وتىرىپ نەمەسە سىياقىسىز، جەرگىلىكتى ەرەك­شەلىك بەلگىلەرى مەن قۇرمەت­تى اتاقتاردى تاعايىنداۋ جانە ىن­تالاندىرۋدىڭ وزگە دە نىساندارى ارقىلى، ونىڭ ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا بەل­گىلەنگەن مەرەكەلىك كۇندەرگە وراي پەداگوگتەردى كوتەرمەلەۋدىڭ قوسىمشا شارالارىن بەلگىلەۋگە قۇقىلى. 2021 جىلدان باستاپ وقۋ جۇكتەمەسىن 18 ساعاتتان 16 ساعاتقا دەيىن تومەندەتۋ جوسپارلانۋدا، بۇل رەتتە پەداگوگتەر 16 ساعاتقا قازىر 18 ساعاتقا تولەنىپ وتىرعان جالاقىسىن الاتىن بولادى. سو­نىمەن قاتار ماگيستر دارەجەسى بار مەكتەپ مۇعالىمدەرىنە 10 اەك كولەمىندە قوسىمشا تولەۋگە قاتىستى نورماعا دا نازار اۋدارۋ قاجەت. بۇدان بولەك، سىنىپقا جەتەكشىلىك ەتكەنى جانە داپتەر تەكسەرگەنى ءۇشىن تولەنەتىن ۇستەمە­اقى كولەمى ەكى ەسەگە ارتادى. زاڭدا قاراستىرىلعان وسى جانە باسقا دا الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەر بارلىق دەڭگەيدەگى ۇستازداردىڭ ىنتاسىن كوتەرۋگە قىزمەت ەتۋى ءتيىس.

– كاسىپوداق ۇستازداردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا باعىتتال­عان قانداي ماسەلەلەردى زاڭعا ەن­گىزە المادى؟

– البەتتە، سالالىق كاسىپ­وداق ءبىلىم سالاسىنداعى قىز­مەت­كەر­لەر­دەن كەلىپ تۇسكەن پەدا­گوگتەردىڭ الەۋمەتتىك جاع­دايىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان بىرنەشە ۇسىنىستاردى زاڭعا ەنگىزۋگە تىرىستى. نەگىزىنەن، مۇ­عالىمدەردىڭ ەڭ كوپ ۇسىنىسى زەينەت جاسىن قىسقارتۋ تۋرالى بولدى. ءبىز پەداگوگتەردىڭ، اسى­رەسە بالاباقشا، مەكتەپ قىز­مەتكەرلەرى جۇمىسىنىڭ پسي­حولوگيالىق-ەموتسيونالدىق جۇگى اۋىر ەكەنىن بىلەمىز. مۇنداي جاع­دايدا تاربيەشىلەر مەن مەكتەپ مۇعالىمدەرىنە 63 جاسقا دەيىن جۇمىس ىستەۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان سالالىق كاسىپوداق ەڭبەك وتىلىنە بايلانىستى زەي­نەتكەرلىك جاستى 58 جاسقا دەيىن تاعايىنداۋدى ۇسىندى. جەڭىل­دەتىلگەن يپوتەكالىق نەسيەلەۋ ماسەلەسى دە بار. ەلىمىزدە ور­تا­شا ەسەپپەن ۇستازداردىڭ 60 پا­يىزىندا باسپانا جوق، ولار­دىڭ ءبارى جالدامالى پاتەرلەردە تۇرادى. اسىرەسە بۇل ءىرى قالا­لار­دا ءجيى كەزدەسەدى. ۇكىمەت قا­بىل­داعان جەڭىلدەتىلگەن نەسيە­لەۋ باعدارلامالارىنىڭ كوپ­تىگىنە قاراماستان، ۇستازدارعا باعدارلامالاردىڭ كوبى قول­جەتىم­سىز بولىپ وتىر. مۇنىڭ ءبىر عانا سەبەبى بار – ۇستازداردىڭ جالاقىسى تومەن. وسىعان وراي پەداگوگتەرگە باستاپقى جارناسىز پايىزى تومەن يپوتەكالىق باعدارلاما ازىرلەۋ ماسەلەسى ۇسى­نىلدى. تاعى ءبىر ۇسىنىس – ساۋىق­تىرۋعا ارنالعان ەكى جالاقى كو­لەمىندە جاردەماقى بەرۋ. بۇل وزەكتى ماسەلە. اتالعان نورما زاڭعا ەنگىزىلگەندە، مۇعالىمدەر جىل بويى سارىلا كۇتەتىن جازعى ەڭبەك دەمالىسىنا شىققاندا ۇستازدارعا كورسەتىلگەن قولداۋ بولار ەدى دەپ ەسەپتەيمىز. وكىنىشكە قاراي، بۇل ۇسىنىستارىمىز قولداۋ تاپپادى. دەگەنمەن، سالالىق كاسىپوداق بۇل ماسەلەلەردى كۇن تارتىبىنەن تۇسىرمەيدى جانە ونى شەشۋ جولىندا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزۋدى جالعاستىرادى.

– مۇعالىم ەڭبەگىنە لايىقتى جالاقى تولەۋ ءالى دە وزەكتى. بۇل ما­سە­لەگە قاتىستى نە ايتا الاسىز؟

– مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ­­­تىڭ تاپسىرماسىنا ساي­كەس، 2020 جىلى پەداگوگتەردىڭ جالاقىسى 25 پايىزعا وسەدى جانە الداعى ءتورت جىل ىشىندە ەكى ەسەگە ارتادى. بۇل جاڭالىقتى سالا قىز­مەتكەرلەرى مەملەكەتتىڭ مۇعا­لىمدەردىڭ الەۋمەتتىك ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا باعىتتاعان قادامى رەتىندە قابىلدادى. الايدا ناق­­تى جاعدايدى سا­رالاساق، بۇل شا­رالاردىڭ مۇعا­لىمدەردىڭ ەڭ­بەگىنە لايىقتى جالاقى تولەۋ ماسەلەسىن شەشە المايتىنىن اي­تۋعا ءماجبۇرمىز. سالالىق كە­ڭەس جۇرگىزگەن مونيتورينگ نا­تي­جەسىندە، جالاقى بىرنەشە رەت كوتەرىلگەنىنە قاراماستان، قا­زاقستاندىق مۇعالىمدەردىڭ جا­ل­اقىسى 2019 جىلدىڭ 1-جار­­تىجىلدىعىندا 100 مىڭ تەڭ­گەنى قۇرادى. ال رەسپۋبليكا بو­يىن­شا ورتاشا ايلىق جالاقى 168 مىڭ 489 تەڭگەگە تەڭ، ياعني 64%-عا ارتىق ەكەنى انىقتالدى. سوندىقتان «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ بارىسىندا، جالپى پەداگوگتەردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنا قاتىستى ماسەلە كوتەرگەندە ءبىرىنشى كەزەكتە – پەداگوگ مارتەبەسىن ارت­تىرۋدى ناقتى شارادان – ەل­دەگى ۇستازداردىڭ جالاقىسىن كوتەرۋدەن باستاۋ كەرەگى ايتىلدى. بۇل رەتتە پەداگوگتەردىڭ ەڭ­­­بەكاقىسىن ەسەپتەۋ ادىسىندە بازالىق لاۋازىمدىق جالاقىنى (17697 تەڭگە) ەڭ تومەنگى جالاقىعا (42500 تەڭگە) الماستىرۋ كەرەك. بۇل ماسەلەدە قازاقستاندىق سالالىق كاسىپوداق قازاقستاننىڭ كاسىپ­وداقتار فەدەراتسياسىمەن بىرىگىپ حالىقارالىق ەڭبەك ۇيىمىنىڭ №131 «ەڭ تومەنگى جالاقىنى تاعايىنداۋ تۋرالى» كونۆەنتسياسىن راتيفيكاتسيا­لاۋ جونىندەگى جۇمىستاردى جال­عاستىرۋى قاجەت. بۇل ەڭ تومەنگى جالاقى دەڭگەيىن انىقتاۋ كە­زىندە جۇمىسكەردىڭ جانە ونىڭ وتبا­سىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىن، ەل­دەگى جالاقىنىڭ جالپى دەڭ­گەيىن جانە تۇرمىس قۇنىن ەسەپ­تەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ەڭبەك كودەكسىندە جانە ۇكىمەت دەڭگەيىن­دە قاراستىرا وتىرىپ، جالدامالى جۇمىسشىلاردىڭ جالاقىسىن جىل سايىن يندەكستەۋدى قاراستىراتىن نورمانى ەنگىزۋ تۋرالى ماسەلەنى شەشۋ ماڭىزدى ءارى قاجەت.

– كەيىنگى كەزدە مۇعالىمدەرگە اتا-انالار جانە باسقا دا تۇلعا­لار تاراپىنان قول جۇمساۋ سە­كىل­­دى كەلەڭسىز جاعدايلار ورىن الۋدا. پەداگوگتاردى قورعاۋدا زاڭنىڭ قانداي قاۋقارى بار؟

– پەداگوگتەردىڭ ار-نامىسىن، ابىرويىن قورعاۋ ماقساتىندا زاڭنامامەن العاش رەت پەداگوگتىڭ ابىرويىنا قول سۇققانى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك تۋرالى نورما ەنگىزىلدى. ايتالىق پە­داگوگتەرگە ءتىل تيگىزگەنى ءۇشىن جەكە تۇلعالارعا 30 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش كولەمىندە ايىپپۇل (1 اەك – 2 651 تەڭگە) سالىنادى. ەگەر مۇنداي جاعداي ءبىر جىل ىشىندە قايتالاناتىن بولسا 40 اەك كولە­مىندە ايىپپۇل (106040 تەڭگە) نەمەسە 5 تاۋلىككە دەيىن اكىمشىلىك قاماۋعا الۋ قاراستىرىلعان. ەگەر كامەلەت جاسىنا جەتپەگەندەر پەداگوگكە ءتىل تيگىزسە، ولاردىڭ اتا-اناسىنا نەمەسە اتا-اناسىنىڭ ورنىن الماستىرۋشىلارعا 20 اەك كولە­مىندەگى ايىپپۇل سالىنادى (53020 تەڭگە). قۇقىق بۇزۋشىلىق قايتالانسا ايىپپۇل كولەمى 30 اەك بولادى. زاڭدا مۇعالىمدەردى كاسىبي مىندەتىنە جاتپايتىن جۇ­مىس­­تارعا تارتۋ ماسەلەسىنە ءجىتى كوڭىل بولىنگەن. پەداگوگتەردى قىز­مەتىنە سايكەس ەمەس جۇمىس­تار­عا تارتقاندارعا ەسكەرتۋ بەرى­لەدى، قۇقىق بۇزۋشىلىق قايتا­لانسا كىنالىگە 20 اەك-تەن 120 اەك-كە دەيىن ايىپپۇل سالىنادى (318120 تەڭگە). كوزدەلمەگەن ەسەپ­تى­لىكتى ۇسىنۋدى تالاپ ەت­كەندەر­گە دە ەسكەرتۋ بەرىلەدى، قۇقىق بۇزۋ­شىلىق قايتالانسا 20 اەك-تەن 120 اەك-كە دەيىن ايىپپۇل سالىنادى. كوزدەلمەگەن تەكسەرىستەر جۇرگىزگەن كىنالى لاۋازىمدى تۇل­عا­لار دا وسىنداي جازاعا تارتىلادى.

– زاڭ تالاپتارى جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن ءبىرىنشى كەزەكتە ءبىلىم بەرۋ ورگاندارىنا، كاسىپوداق ۇيىمدارىنا، ەلدەگى ۇستازدار قاۋىمىنا قانداي جۇمىستار جۇرگىزۋ قاجەت؟          

– بىرىنشىدەن، پەداگوگ مارتە­بەسىن ارتتىرۋ – قوعام مىندەتى، زاڭ تالاپتارىن جۇزەگە اسىرۋعا ءبارىمىز دە جاۋاپتىمىز. سوندىق­تان بيلىكتىڭ بارلىق ورگاندارىنا، قوعامدىق ۇيىمدارعا، پەداگوگ مارتەبەسىن ارتتىرۋعا ىنتالى بار­شا ازاماتتارعا جاڭا زاڭعا باي­لانىستى كەڭىنەن تۇسىندىرمە جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ماڭىزدى. زاڭ شارتتارىن ءار پەداگوگكە، ءبى­لىم بەرۋ سالاسىنىڭ ءار ۇيىمىنا جەتكىزۋ كەرەك.

زاڭنىڭ قابىلدانۋىنا باي­لا­نىس­تى، ۇيىم الدىندا كاسىپ­وداق مۇشەلەرىنىڭ الەۋمەتتىك-ەڭبەك قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋداعى جارعىلىق مىندەتتەرى مەن ءبىلىم-عىلىمدى دامىتۋ سالا­سىن­داعى مەملەكەت ساياساتى­نىڭ باسىم باعىتتارىن ورىنداۋعا باعىتتالعان كاسىپوداقتىڭ XIV سەزىنىڭ شەشىمدەرىن، 2019-2024 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ جاۋاپكەرشىلىگى جۇكتەلگەن. ماڭىزدى مىندەت – پەداگوگ كادرلاردىڭ الەۋمەتتىك مارتەبەسىن كوتەرۋ، الەۋمەتتىك ارىپ­تەستىكتى دامىتۋ، ءبىلىم سالاسى قىزمەتكەرلەرىن قۇقىقتىق تۇرعىدان قورعاۋ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ. زاڭ پەداگوگتەردىڭ كوپتەگەن الەۋ­مەتتىك كەپىلدىكتەرىن شەشۋ­گە، كوممۋنالدىق تولەمدەردى تو­لەۋگە، جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن اۋىل مۇعالىمدەرىنە وتىن ساتىپ اپەرۋگە جاۋاپتى جەر­گى­لىك­تى وكىلدىك جانە اتقارۋشى ور­گان­دارعا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇك­تەيدى. وكىنىشكە قاراي، جەرگى­لىكتى جەرلەردە زاڭنامامەن قا­راس­­تىرىلعان كوپتەگەن جەڭىل­دىك­تەر مەن كەپىلدىكتەر قاجەتتى قارجىنىڭ جوقتىعىنان ورىندالماي وتىرعانىن ايتۋ كەرەك. سوندىقتان كاسىپوداق ۇيىم­دا­رىنا زاڭناما تالاپتارىن ورىنداۋ ماسەلەسىندە جەرگىلىكتى بيلىك تاراپىنان قالدىق قاعيداسىن بولدىرماۋ ءۇشىن جۇمىستى كۇشەيتۋ كەرەك.

زاڭ قابىلدانعاننان كەيىن قۇجاتتىڭ ارتىقشىلىقتارى مەن كەمشىن تۇستارى تۋرالى كوپتەگەن اڭگىمەلەر ايتىلۋدا. بۇل بولۋى ءتيىس جاعداي. جالپى، «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭنىڭ قا­بىل­دانۋىن سالادا جاسالعان وڭ وزگەرىستەردىڭ ءبىرى دەپ باعالاۋ كەرەك. جاڭا زاڭ ءوز دەڭگەيىندە ارە­كەت ەتىپ، قازاقستاندىق پەداگوگ­تەر مەن ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ يگى­لىگىنە جۇمىس ىستەيدى دەپ سەنەمىز.

 

اڭگىمەلەسكەن

دۋمان اناش،

«Egemen Qazaqstan»

 

سوڭعى جاڭالىقتار

الىپ ءتيىن تورگە وزدى

ايماقتار • كەشە

18،6 ميلليونعا جەتتىك

قازاقستان • كەشە

كحل: «بارىس» جەڭىسكە جەتتى

حوككەي • 15 اقپان، 2020

جول قۇرىلىسىنان تابىلعان اقاۋ كوپ

ايماقتار • 15 اقپان، 2020

اقتوبەدە اۆتوبۋس اۋدارىلدى

ايماقتار • 15 اقپان، 2020

بيىل بقو-دا 1710 پاتەر بەرىلەدى

ايماقتار • 15 اقپان، 2020

جەر سىلكىندى

قازاقستان • 15 اقپان، 2020

ۇقساس جاڭالىقتار