مەديتسينا • 16 قاڭتار, 2020

زاردابى اۋىر دەرت, ناۋقاس نەگە كوپ؟

320 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

الماتى وبلىسىندا ونكولوگيا دەرتىنە شالدىققاندار قاتارى ازايماي وتىر. وبلىستىڭ مەديتسينا سالاسىنا بولىنگەن قارجى جىل سايىن كوبەيىپ, مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ بارلىق ءتۇرى جاسالعانىنا قاراماستان «اتى جامان اۋرۋمەن» اۋىراتىن ادامدار سانى دا ءوسىپ بارادى.

زاردابى اۋىر دەرت, ناۋقاس نەگە كوپ؟

مىسالعا, 2019 جىلدىڭ 9 ايى ارا­لىعىنداعى كورسەتكىش بويىنشا تەكسەرۋدەن وتكەن تۇرعىنداردىڭ 21,2 پايى­زىنان ونكولوگيا دەرتىنىڭ العاشقى بەلگىلەرى انىقتالعان. ارعى جىلى بۇل كورسەتكىش تىركەلگەن ادامداردىڭ 20 پايىزى شاماسىندا بولعان ەكەن. ال سىرقاتتىڭ III-IV ساتىسىنداعى ادامدار قاتارى اقسۋ اۋدانىندا 12,5 پايىزدان 28,6 پايىزعا, كەربۇلاق اۋدانىندا 9,1 پايىزدان 22,2 پايىزعا, ۇيعىر اۋدانىندا 30 پايىزعا جانە جامبىل اۋدانىندا دا 16,3 پايىزعا كوبەيسە, بۇرىن بۇل دەرت بەلگىلەرى تىركەلمەگەن بالقاش اۋدانىندا بىردەن 33,3 پايىزعا ارتۋى بايقالدى.

– وبلىس ونكولوگتارىنىڭ جانقيار­لىق جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە اسقىنعان اۋرۋلاردان قايتىس بولاتىندار سانى ازايدى. 2019 جىلدىڭ 9 ايىندا 100 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا 57,4 جاعداي تىركەلدى. بۇرناعى جىلى بۇل كورسەتكىش 61,9 وقيعاعا دەيىن بولعان. اۋرۋدىڭ العاشقى بەلگىلەرىن انىقتاۋ بارىسىندا جەكەلەگەن اۋدانداردا قاۋىپ سەيىلدى. اقسۋ اۋدانىندا 13 پايىزدان 7,1 پايىزعا دەيىن, ەسكەلدى اۋدانىندا 29 پايىزدان 11,1 پايىزعا دەيىن ءى ساتىسىنداعى ناۋقاس سانى تومەندەدى, – دەيدى تالدىقورعان قالاسىنداعى وبلىستىق ونكولوگيا ديسپانسەرىنىڭ باس دارىگەرى دانيار ورالباەۆ.

سونداي-اق الماتى وبلىسىندا 2018 جىلدىڭ ەسەپتى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 2019 جىلى قۇرت اۋرۋىنا شالدىققاندار سانى ازايعان. ماسەلەن, 2019 جىلدىڭ 9 ايىندا تۋبەركۋلەز دياگنوزى قويىلعان ناۋقاس سانى 8,7 پايىزعا تومەندەپ, 665 دەرەك تىركەلگەن. 2018 جىلعى ناۋقاس ادام سانى 721 بولعان ەكەن.

جالپى, قۇرت اۋرۋىنىڭ جاڭا پايدا بولعان وشاعىن انىقتاۋ دەرەگى ىلە, كەربۇلاق, رايىمبەك اۋداندارى مەن تالدىقورعان قالاسى بويىنشا 5 پەن 12 ادامعا دەيىن تىركەلسە, كوكسۋ, سارقان, ەسكەلدى, تالعار اۋداندارىندا ءبىر-ءبىر ناۋقاستان جۇقپالى اۋرۋ تابىلعان. ال 100 مىڭ ادامعا شاققانداعى ناۋقاس ادامدار ۇلەسى بالقاش, رايىمبەك, تالعار اۋداندارىندا باسىم ەكەن جانە دەرتتەن كوز جۇمعاندار سانىنان دا وسى وڭىرلەر كوش باستاپ تۇر.

الەۋمەتتىك اۋرۋ سانالاتىن تۋبەركۋلەزبەن كۇرەسۋدى دارىگەرلەردىڭ يىعىنا جۇك قىلىپ ارتىپ قويۋعا بولمايدى. بۇل – مەملەكەت تاراپىنان شەشىلگەن ماسەلە. ونىڭ ىشىندە اۋرۋدى ەمدەپ, ساۋىقتىرۋدان بولەك, الەۋمەتتىك قولداۋ ارقىلى وڭالتۋ شارالارى بار. ياعني, قۇرت اۋرۋىمەن اۋىرعان ادامنىڭ ەمدەلگەننەن كەيىنگى جاعدايىن ويلاۋ جەرگىلىكتى اكىمدىكتەرگە جۇكتەلگەن. ال وبلىستا ءدال وسى وڭالتۋ شارالارىنا بولىنگەن بيۋدجەت قارجىسى بىردە جەتپەي قالسا, بىردە تولىق يگەرىلمەي وتىر ەكەن.

ماسەلەن, جىل سايىن دەرت جۇق­تىرعان 91 ادامنىڭ جاعدايىن جاساۋعا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 99,1 ملن تەڭگە قارجى بولىنەدى. 2019 جىلدىڭ 9 ايى ارالىعىندا جەرگىلىكتى الەۋمەتتىك قورعاۋ قىزمەتىنە 53,9 ملن تەڭگە بولىن­گەن. بۇل – جوسپارلانعان قارا­جاتتىڭ 54,4 پايىزى عانا. وسى ماردىمسىز اقشانىڭ ءوزىن ءتيىستى ماقساتقا جۇمساماي وتىرعان اۋداندار تاعى بار. دەرەك بويىنشا, كوكسۋ اۋدا­نىنا بولىنگەن 3,8 ملن تەڭگە قارجىنىڭ 0,6 ملن تەڭگەسى, ۇيعىر اۋدانى بويىنشا جوسپارلانعان 1,7 ملن تەڭگەنىڭ 0,4 ملن تەڭگەسى يگەرىلسە, سارقان, كەربۇلاق, اقسۋ اۋداندارى مەن تەكەلى قالاسى بويىنشا دا جۇمسالعان قارجى 50 پايىزعا دا جەتپەي وتىر. وسى قاتاردا قۇرت اۋرۋى دەندەپ تۇرعان بالقاش, رايىمبەك, تالعار اۋداندارى مەن تالدىقورعان قالاسى دا بار.

 

الماتى وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە