سيرەك قورلارداعى قولجازبا مۇرالاردى عىلىمي اينالىمعا ەنگىزىپ, اسىرەسە وسكەلەڭ ۇرپاققا تانىستىرۋدى ماقسات ەتكەن ينستيتۋت عالىمدارىنىڭ ءبىر جىلعا جۋىق جيناقتاعان وسىناۋ ەڭبەكتەرى مازمۇندىق تۇرعىدان العاندا اسا قۇندى بولىپ تابىلادى. ينستيتۋت ديرەكتورى كەنجەحان ماتىجانوۆ اتاپ وتكەندەي, وسى جىلى 5 تومى جارىق كورگەن «دالا فولكلورىنىڭ انتولوگياسى» باتىرلار جىرى, داستاندار, عاشىقتىق جانە تاريحي جىرلارمەن ەرەكشەلەنەدى. جيناققا «مادەني مۇرا» باعدارلاماسى بويىنشا جارىق كورگەن «بابالار ءسوزىنىڭ» 100 تومدىق انتولوگياسىنداعى ەڭ تاڭداۋلى جازبالار ىرىكتەلگەن. رەسپۋبليكا بويىنشا جيناقتالعان قولجازبالار مەن تىڭ دەرەكتەردى دە وسى جيناقتان تابۋعا بولادى. عالىمدار زاماناۋي قوعامنىڭ تسيفرلىق سۇرانىسىن دا باسشىلىققا العان. ۇلتتىق ەپوستىڭ تاڭداۋلى ۇلگىلەرى العاش ىرىكتەلىپ, تۇپنۇسقاسىمەن سالىستىرىلىپ, تەكستولوگيالىق زەرتتەۋدەن وتكەن. ءبىرىنشى تومىنا كونە ەپوس جانە باتىرلار جىرى ەنسە, ەكىنشى تومىندا «قىرىمنىڭ قىرىق باتىرى» جىرلار توپتاماسى, ءۇشىنشى تومىندا تاريحي جىرلار, ءتورتىنشى تومىندا عاشىقتىق جىرلار, بەسىنشى تومىندا داستاندار قامتىلعان.
كەنجەحان ءىسلامجان ۇلى بۇگىندە ينستيتۋتتا 5 مىڭنان استام پاپكىگە جيناقتالعان قولجازبا دەرەكتەر بار ەكەندىگىن ايتادى. ءارتۇرلى كەزەڭدى قامتيتىن دەرەكتەردىڭ ىشىندە اراب قارپى, لاتىن, بەرتىندەگى كيريلليتسادا جازىلعان قولجازبالار بار. انتولوگياعا «قوبلاندىنىڭ» 20-دان استام ۇلگىسىنەن جىردىڭ ەڭ كوركەمى تاڭداپ الىنسا, قولجابا قورىنداعى 700 مىڭ مەتر ماگنيتتىك تاسپاداعى اندەر دە ىرىكتەلىپ, ءان ماقامدارى قالپىنا كەلتىرىلىپ, تسيفرلىق جۇيەگە كوشىرىلگەن. كەڭەستىك كەزەڭدە وزگەرىسكە ۇشىراعان حالىق اندەرىن تۇپنۇسقا ماتىنگە كەلتىرىپ, جاڭا نۇسقاسىن ۇسىنۋدا عالىمداردىڭ كوپ ەڭبەكتەنگەنى بەلگىلى. ال بۇرىن-سوڭدى جيناقى, جۇيەلى تۇردە جاريالانباعان «ەجەلگى ءداۋىر ادەبيەتىنە» ەنگەن فينليانديا, مونعوليادان تابىلعان جازبا ەسكەرتكىشتەرىنىڭ ءوزى كۇنى بۇگىنگە دەيىن ءارتۇرلى نۇسقادا وقىلىپ كەلگەن. سيرەك قورلارداعى قولجازبا مۇرالاردى ساراپتاي كەلىپ, ماماندار حالىق ادەبيەتىنىڭ جانرلىق تۇرلەرى بويىنشا ەڭ تاڭداۋلى ۇلگىلەرىن جۇيەلەپ, بۇگىنگى اۋديتورياعا قولجەتىمدى ەتىپ ۇسىنىپ وتىر.
«ۇلتتىق ەپوسقا ارنالعان بۇل تومداردىڭ كىتاپ تۇرىندەگى نۇسقاسى ەلىمىزدىڭ قولجازبا قورلارى مەن بۇرىن جاريالانعان جيناقتاردىڭ, سونداي-اق, الىس-جاقىن شەتەلدەردەگى قازاق دياسپورالارىنىڭ ماتەريالدارىن جەتە سارالاپ, ىرىكتەۋ نەگىزىندە دايىندالدى. جىرلار تەكستولوگيالىق تۇرعىدان قايىرا سالىستىرىلىپ, عىلىمي ساراپشىلار ارقىلى ىرىكتەلىپ, ءتىلى كوركەم, سيۋجەتتىك قۇرىلىمى شىمىر, مازمۇنى باي, جىرلاۋعا لايىقتى سارىندارىمەن بىرگە تاڭدالدى. ءاربىر توم ءتۇرلى-ءتۇستى سۋرەتتەرمەن, نوتالارمەن, يلليۋستراتسيالارمەن, فوتولارمەن ت.ب. بەزەندىرىلدى, سونداي-اق ەپوستىق جىرلارداعى باستى قاھارماننىڭ سۋرەتشىلەر سالعان حالىققا تانىمال بەينەلەرى ۇسىنىلدى», - دەيدى ك.ماتىجانوۆ.
ۇلت رۋحانياتى ءۇشىن اسا قۇندى بولىپ تابىلاتىن باسىلىمداردىڭ ءار تومى قىسقاشا اڭداتپامەن باستالىپ, تۇسىنىكتەمەلەر, ورىس, اعىلشىن تىلدەرىندەگى تۇيىنسوزدەرمەن تولىقتىرىلعان. ەتنوگرافيالىق سوزدىك ءتۇرلى-ءتۇستى بەزەندىرىلگەن سۋرەتتەرىمەن ەرەكشەلەنەدى. ون مىڭ دانامەن جارىق كورگەن باسىلىمدار ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرۋگە قويلايلى ءارى QR كودى كورسەتىلىپ, CD ديسك تۇرىندە دە بەرىلگەن.
الماتى
