ساياسات • 12 جەلتوقسان، 2019

ەلوردادا سيريانىڭ بولاشاعى تالقىلاندى

24 رەتكورسەتىلدى

استانا پروتسەسى اياسىنداعى ەكى كۇنگە سوزىلعان كەلىسسوزدەر نەگىزىنەن جابىق ەسىك جاعدايىندا ءوتتى. ءتۇيىنى تارقاماعان تۇيتكىل­دەردى تالقىلاعان تاراپتار ەكىنشى كۇنى عانا بۇقارالىق اقپارات قۇرال­دارىنا ارناپ قورىتىن­دى جيىن جاسادى. ءىس-شارادا ءسوز سوي­لەگەن قازاقستان سىرتقى ىستەر ءمي­نيس­ترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى شاح­رات نۇرىشەۆ استانا پروتسە­سىنىڭ كەزەكتى راۋندى جەمىستى اياق­تالعانىنا توقتالدى.

«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ۇزدىكسىز قول­داۋى­مەن جۇزەگە اسىرىلىپ كەلە جات­قان سيريا بويىنشا استا­نا پروتسەسىنىڭ كەزەكتى 14-راۋن­دى اياق­تالدى. سوڭعى ەكى كۇن ىشىن­دە كەلىسسوزگە قاتىسۋشىلار سيريا­داعى جاعدايدى ودان ءارى تۇراقتان­دىرۋعا جانە ونداعى گۋماني­تارلىق جاعدايدى جاقسارتۋعا باعىتتالعان اسا ماڭىزدى ءارى مازمۇندى كەلىسسوزدەر وتكىزدى»، دەدى ش.نۇرىشەۆ.

كەلىسسوزدەردىڭ كەزەكتى راۋندىن­ قورىتىندىلاعان ۆيتسە-مينيستر استانا پروتسەسى ماڭىزىن تاعى ءبىر مارتە دالەلدەپ، كوپ­تە­گەن وزەكتى ماسە­لەدە ناقتى ناتي­جە­لەرگە قول جەتكەنىن اتاپ ءوتتى. «بۇگىنگى كەلىسسوزدەردىڭ بار­لىق تاراپتارى وسى ناتيجەگە ۇلەس قوستى»، دەدى سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى.

بۇدان كەيىن ش.نۇرىشەۆ كە­پىل­گەر ەلدەر – يران، رەسەي، تۇر­كيانىڭ بىرلەسكەن مالىمدەمەسىمەن تانىستىردى.

«يران، رەسەي جانە تۇركيا اس­تانا پروتسەسىنىڭ كەپىلگەر-مەم­لەكەتتەرى رەتىندە سيريا اراب رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ ەگەمەندىگىن، تا­ۋەلسىز­دىگىن جانە اۋماقتىق تۇ­تاستى­عىن، سونىمەن قاتار بۇۇ ماق­سات­­تارى مەن ۇستانىمدارىن بۇل­جى­­ماس­تان مويىندايتىنىن قۋات­تادى. بۇل ۇستانىمدار ساق­تالۋى جانە قۇرمەتتەلۋى تيىستىگىن اتاپ ءوتتى»، دەلىنگەن مالىمدەمەدە.

سونىمەن قاتار كەپىلگەر-مەم­لەكەتتەر تەرروريزممەن كۇرەس­تى جەلەۋ ەتىپ، زاڭسىز دەربەس باس­قارۋعا، سيريا جەرىندە جاڭا رەا­ليا قۇرۋعا جول بەرمەۋ قاجەت­تىگىنە توقتالدى. وسىلايشا، سي­ريانىڭ ەگەمەندىگى مەن اۋماقتىق تۇتاستىعىن بۇزۋعا باعىتتالعان، كور­­شى ەلدەردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قاتەر توندىرەتىن سەپاراتيستىك جوس­پارلارعا قارسى تۇرۋدا تابان­دىلىق تانىتاتىنىن ءبىلدىردى.

كەپىلگەر ەلدەر مۇنايدىڭ جانە ونى ساتۋدان تۇسكەن كىرىستىڭ سيريا ۇكىمەتىنە تيەسىلى ەكەنىنە دە باسا نازار اۋدارعان. مالىمدەمەدە يزرايل تاراپىنان قارۋلى شابۋىلدىڭ جالعاسىپ وتىرعانىن ايىپتاپ، مۇنداي ارەكەتتىڭ حالىقارالىق جانە حالىقارالىق گۋمانيتارلىق قۇقىققا قايشى كەلەتىنى، سيريا مەن كورشىلەس ەلدەردىڭ ەگەمەندىگىنە نۇقسان كەلتىرىپ، وڭىردەگى تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىككە قاتەر توندىرەتىنى ايتىلعان.

«سيريانىڭ سولتۇستىك-شىعى­سىنداعى احۋالدى تالقىلاپ، بۇل ايماقتا ۇزاقمەرزىمدى تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىككە قول جەتكىزۋ ەلدىڭ ەگەمەندىگى مەن اۋماقتىق تۇتاستىعىن ساقتاۋ نەگىزىندە عانا مۇمكىن ەكەنىنە كەلىستى. وسىعان وراي 2019 جىلعى 22 قاڭتاردا سار-دىڭ سولتۇستىك-شى­­عى­سىن تۇراقتاندىرۋ بويىنشا مەموراندۋمعا قول قويىلۋىنا قول­داۋ ءبىلدىرىپ، 1998 جىلعى ادان كەلىسى­مىنىڭ ماڭىزدىلىعىن راستادى»، دەدى كەپىلگەر ەلدەردىڭ مالىمدەمەسىن وقىپ بەرگەن ش.نۇ­رىشەۆ.

سونداي-اق جيىن بارىسىندا اس­تانا پروتسەسىنىڭ كەلەسى راۋندى قاشان وتەتىنى دە ءسوز بولدى. سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ش.نۇرىشەۆتىڭ ايتۋىنشا، كەلەسى كەلىس­سوزدەر 2020 جىلعى ناۋرىزعا جوس­پار­لانعان.

«كەپىلگەر-مەملەكەتتەر سيريا بويىنشا استانا پروتسە­سىنىڭ 14 حالىقارالىق كەزدەسۋىن نۇر-سۇلتاندا وتكىزگەنى ءۇشىن قا­زاق­ستان بيلىگىنە شىنايى ريزا­شى­لىعىن ءبىلدىردى. استانا فور­ماتىنداعى سيريا بويىنشا كەلەسى حالىقارالىق كەزدەسۋدى 2020 جىلعى ناۋرىزدا نۇر-سۇلتاندا وتكىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى»، دەدى كەپىلگەر-مەملەكەتتەردىڭ مالىمدەمەسىن وقىعان ۆيتسە-مينيستر.

سونداي-اق بىرلەسكەن مالىم­دەمەدە استانا فورماتىنداعى بەيىندى جۇمىس توبىنىڭ اياسىندا زورلىقپەن ۇستالعان تۇلعالاردى، كەپىلگە الىنعان ادامداردى بوساتۋ وپەراتسيالارىن جالعاستىرۋ قاجەتتىگى ايتىلعان. سيريانىڭ بۇكىل اۋماعىندا بارلىق سيري­يا­لىقتارعا گۋمانيتارلىق جاردەمدى ارتتىرۋعا دا ەرەكشە نازار اۋدارىلعان.

اتاپ ايتقاندا، سيرياداعى گۋ­مانيتارلىق احۋالدى جاقسار­تۋعا قولداۋ كورسەتۋ ماقساتىندا حالىق­ارالىق قوعامداستىق، بۇۇ جانە ونىڭ گۋمانيتارلىق اگەنتتىكتەردى سيريا­لىقتارعا كومەكتى ۇلعايتۋعا شاقىردى.

سوڭعى جاڭالىقتار

قىس قىسىمىن ادام كۇشى جەڭۋدە

ايماقتار • بۇگىن، 16:56

تارازدا «اntikor ortalygy» اشىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 16:10

200 تەڭگەلىك مونەتا اينالىمعا شىقتى

قازاقستان • بۇگىن، 10:39

قورجىنىمىز بوس قايتتى

قىسقى سپورت • بۇگىن، 06:56

بوكسشىلار امماندا ىرىكتەلەدى

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 06:53

ۇقساس جاڭالىقتار