قوعام • 14 قاراشا، 2019

ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ گەندەرلىك تەڭدىگىنە ارنالدى

104 رەتكورسەتىلدى

الماتىدا ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ وڭىردەگى گەندەرلىك تەڭدىكتىڭ ماقساتتى كورسەتكىشتەرىنە قول جەتكىزۋدى ىلگەرىلەتۋ جونىندەگى بىرلەسكەن ءىس-قيمىل جوسپارى ساراپشىلارىنىڭ وڭىرلىك كەڭەسى ءوتىپ جاتىر.

«بۇۇ جانە ايەلدەر» ۇيىمى جانە سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى ۇيىمداستىرعان بۇل كەزدەسۋ 2030 جىلعا دەيىنگى كەزەڭگە ارنالعان تۇراقتى دامۋ سالاسىندا قابىلدانعان گەندەرلىك تەڭدىك مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋ ءۇشىن قولدا بار رەسۋرستاردى جۇمىلدىرۋعا باعىتتالعان.

تمد شەڭبەرىندە گەندەر­لىك كورسەتكىشتەردى ىسكە اسىرۋ­دا­عى ىلگەرىلەۋ ايەلدەردىڭ ەكونو­مي­كا­لىق جانە الەۋمەتتىك مارتەبەسىنىڭ رەگرەسى بايقالاتىن ورتالىق ازيا ەلدەرى ءۇشىن ماڭىزدى.

بۇۇ ايەلدەر ۇيىمىنىڭ ەۋ­رو­پا جانە ورتالىق ازيا ەلدەرى بويىنشا وڭىرلىك ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى بلەرتو چەلو ءوز قۇت­تىقتاۋىندا گەندەرلىك تەڭدىكتەگى كۇن ءتارتىبىنىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى باسىمدىقتارىن اتاپ ءوتتى. «بۇل قۇقىق جانە وسى قۇقىقتى جۇزەگە اسىرۋ ءبىزدىڭ زامانىمىزدىڭ ەڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن شەشۋدەگى مۇم­كىندىك. ايەلدەر مەن قىزداردىڭ مۇمكىندىكتەرىن ساقتاۋ ارقىلى ءبىز ادىلدىك پەن ينتەگراتسياعا قول جەتكىزە الامىز. سونداي-اق بارلىق سالادا جۇمىس ىستەيتىن بولاشاق ۇرپاعىمىز ءۇشىن قورشاعان ورتانى ساقتاي الاتىن ەكونوميكالىق ورتا قۇرا الامىز»، دەدى بلەرتو چەلو.

جاقىن كورشىمىز قىرعىز ۇكىمە­تىنىڭ «بىرلىك، سەنىم، جاسام­پاز­دىق» باعدارلاماسىنا گەندەرلىك ماقساتتى كورسەتكىشتەردى ەنگىزىپتى. ال تاجىكستان بولسا گەندەرلىك ماق­ساتتى كورسەتكىشتەردى 2030 جىلعا دەيىنگى ۇلتتىق دامۋ ستراتەگياسىنا ەنگىزگەن. ال وزبەكستاننىڭ حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ تۋرالى ستراگەگياسى باسىم سەكتورلاردا ايقىندالعان. قازاقستاندا بۇل پروتسەسس ەۆوليۋتسيالىق جولمەن ءجۇرىپ جاتىر.

2018 جىلى تامىز ايىندا قازاقستان پرەمەر-ءمينيسترى تمد ۇيلەستىرۋ بويىنشا ۇلتتىق قۇرىلىم قۇرۋ تۋرالى قاۋلى شىعاردى. 2019 جىلى شىلدە ايىن­دا نيۋ-يوركتەگى جوعارى دەڭ­گەيدەگى ساياسي فورۋمدا العاش رەت ەرىكتى ۇلتتىق شولۋىن ۇسىندى.

سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ەرجان اشىقباەۆ   قازاق­ستان ۇكىمەتى «بۇۇ – ايەل­دەر» نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى ەلدىك وفيسىمەن گەندەرلىك تەڭدىك جانە ايەلدەردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتۋ بويىنشا باعدارلامالىق قىزمەتى شەڭبەرىندەگى سىندارلى ءوزارا ارە­كەتتەستىكتى جالعاستىرۋدى ماڭىزدى سانايتىنىن ايتتى. مەم­لەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ العاشقى جولداۋىندا ايەلدەر مەن بالالارعا قاتىستى زورلىق-زومبىلىقتىڭ كەز كەلگەن تۇرىنە قولداناتىن جازانى قاتاڭداتۋدى تاپسىردى. وسى­عان بايلانىستى پارلامەنت قول­دا­نىستاعى زاڭ جوباسىنا وزگەرىستەر ەنگىزدى. سونداي-اق «قازاقستان وتباسى زورلىق-زومبىلىقتان تازا» قاناتقاقتى جوباسى تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ كەز كەلگەن تۇرىنە قارسى تۇرۋ تۋرالى جاڭا زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزىنە اينالاتىن سياقتى.

 بۇگىندە قازاقستاننىڭ قارجى سالاسىندا باسشىلىق قىزمەتتەگى ايەلدەردىڭ سانى 30 پايىزدان اسادى. ايەلدەر 500-دەن استام شاعىن جانە ورتا بيزنەس كومپانيالارىن باسقارۋدا، ياعني ولاردىڭ 43 پايىزىن قۇراپ وتىر. وسى سەكتوردا قۇرىلعان بارلىق جۇمىس ورنىنىڭ ۇشتەن ءبىرى ايەلدەرگە تيەسىلى. مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى ايەلدەر ۇلەسى – 56 پايىز، باسشىلىق لاۋا­زىمدىق قىزمەتتەردە 41 پايىز، ديپلوماتيالىق كورپۋستا 3 ايەل ەلشى، بۇۇ جانىنداعى جەنەۆا كەڭسەسى تۇراقتى وكىلدىگىندە 1 قا­زاقستاندىق ايەل بار.

سونىمەن قاتار جيىندا قازاق­ستاننىڭ بۇۇ-نىڭ 2030 جىل­عا دەيىنگى تۇراقتى دامۋ ماق­سات­تارىنا قول جەتكىزۋ باعىتىندا اتقارعان جۇمىستارى جونىندە سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ بايانداماسى تىڭدالدى. ءمينيس­تردىڭ ورىنباسارى ەرجان اشىق­باەۆتىڭ ايتۋىنشا، ەلىمىزدە كەز كەلگەن سالاداعى ايەلدەردىڭ ۇلەسىن 30 پايىزعا جەتكىزۋ كوزدەلگەن.

«2015 جىلى بۇۇ-نىڭ باس اسسامبلەياسى كەزىندە ۇيىمعا مۇشە ەلدەردىڭ ءبارى 17 ورنىقتى دامۋ ماقساتىن بەكىتكەن بولاتىن. سونىڭ ءبىرى گەندەرلىك ساياسات­قا قاتىستى. مەجەنىڭ باستى ماق­ساتى قوعامنىڭ جارتىسىن قۇراي­تىن ايەلدەر قاۋىمىنىڭ مۇمكىن­دىگىن پايدالانا وتىرىپ، تەپە-تەڭدىك ساقتاۋعا كوڭىل ءبولۋ»، دەدى ە.اشىقباەۆ.

ەل ىشىندە نەكەسى بۇزىلىپ جات­قان وتباسىلاردىڭ سانى الاڭ­داتارلىق. ساراپشىلار جاڭا زامان جاڭا تولقىنداعى جاستار بۋىنىن قالىپتاستىرعانىن جانە ول وتباسىلىق قۇندىلىقتارعا دا اسەرىن تيگىزە باستاعانىن ايتادى. 

«بۇل ءىس-شارانىڭ قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ گەندەرلىك تەڭدىك جانە ايەلدەردىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭەي­تۋ ماسەلەلەرىنە بەلسەندى كوڭىل ءبولۋى اياسىندا وتكەنى قۋانتۋدا. اعىمداعى جىلدىڭ كۇزىندە جەنە­ۆاداعى بۇۇ كوميتەتىندە قازاق­ستان ايەلدەرگە قاتىستى كەمسi­تۋشiلiكتiڭ بارلىق نىساندارىن جويۋ تۋرالى كونۆەنتسيا اياسىنداعى مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋ تۋرالى 5-ءشى بايانداماسىن ۇسىنادى، سونداي-اق بەيجىڭ دەكلاراتسياسى مەن «بەيجىڭ+25» ءىس-قيمىل پلاتفورماسىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا وڭىرلىك كەڭەستەرگە قاتىسادى» دەدى ەرجان اشىقباەۆ

«بۇۇ – ايەلدەر» قۇرىلى­مىن­ىڭ قازاقستانداعى وكىلى يلەين كونكيەۆيچ وتكەن ءىس-شارا­نىڭ قازاقستان ۇكىمەتىنىڭ ەلدەگى گەندەرلىك كۇن ءتارتىبىن ىسكە اسىرۋ­عا دەگەن مىندەتتەمەسىن راستايتىنىنا سەنىمدىلىگىن اتاپ ءوتتى.

«وسى كەزدەسۋدە ۇسىنىلعان بىر­لەسكەن ءىس-قيمىل جوسپارى ورتا­لىق ازياداعى گەندەرلىك تەڭسىز­دىك پروبلەماسىن شەشۋ ءۇشىن ءىس-قيمىلعا جاڭا سەرپىن بەرەدى دەگەن ءۇمىت بار.  جيىن قورىتىن­دىسى بويىنشا گەندەرلىك مەينستري­مينگتى ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن ساياساتتاعى، ەكونوميكاداعى جانە قوعامداعى ايەل­دەر كوشباسشىلىعىن دامى­تۋعا باعىتتالعان ۇسىنىمدار ازىر­لەندى.  

 الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

التىن وردانىڭ اق تاڭى

رۋحانيات • كەشە

كۇلكى كەرۋەنى № 23

رۋحانيات • كەشە

جاڭعىرعان جامبىل ءوڭىرى

ايماقتار • كەشە

رۋحاني راۋىشتەگى تارتۋ

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار