گوبەكلىتەپە تۇركيانىڭ شانلىۋرفا قالاسىنان 21 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورەندجيك اۋىلى ماڭىندا ورنالاسقان. 1963 جىلى ىستانبۇل جانە چيكاگو ۋنيۆەرسيتەتى بىرلەسە وتىرىپ جۇرگىزگەن زەرتتەۋ جۇمىستارى كەزىندە انىقتالىپ, وعان «V52 نەوليتتىك مەكەن» دەگەن ات بەرىلدى.
1994 جىلدان كەيىن جۇرگىزىلگەن جۇمىستار بارىسىندا كەيىن الاڭنىڭ اسا قۇندى جادىگەر ەكەندىگى ناقتىلاندى. قازبا جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە گوبەكلىتەپەنىڭ 12 000 جىل بۇرىن سالىنعان عيبادات ورنى ەكەنى بەلگىلى بولدى.
بۇل عيباداتحانانى اۋىلشارۋاشىلىعى مەن مال شارۋاشىلىعىنا دەيىنگى كەزەڭدە اڭشىلار تۇرعىزعان دەپ ەسەپتەلەدى. قالا تۇرمىسىنا ءالى قادام باسا قويماعان ۋاقىتتا سالىنعان گوبەكلىتەپە سوڭعى ۋاقىتتاعى «ەڭ اۋقىمدى ارحەولوگيالىق جاڭالىق» رەتىندە قابىلداندى. شامامەن 12 مىڭ جىل بۇرىن قالاي جاسالعانى بەلگىسىز عيباداتحانا مىسىر پيراميداسىنان 7 100 جانە انگلياداعى ستوۋنحەندجدەن شامامەن 6 600 جىل بۇرىن سالىنعان.
گوبەكلىتەپە تۋرالى عىلىمي دەرەكتەر ارحەولوگيادا نەوليتتىك كەزەڭگە قاتىستى تەوريالىق نەگىزدەر مەن داتالاندىرۋدى قايتادان قاراۋ قاجەتتىلىگىنەن مالىمەت بەرەدى. ونىڭ ورنالاسقان جەرى, اۋقىمى, داتاسى مەن عيماراتتارىنىڭ مونۋمەنتالدىعى جاعىنان عيمارات نەوليتتىك ءداۋىر ءۇشىن ەرەكشە سانالادى.
يۋنەسكو-نىڭ 2018 جىلى وتكەن «42 الەمدىك مۇرا» سەسسياسى وتىرىسىندا گوبەكلىتەپەنىڭ يۋنەسكو-نىڭ دۇنيەجۇزىلىك مادەني مۇرا تىزىمىنە ەنگىزۋ تۋرالى شەشىمى قابىلداندى.
