ەگەر قاجەت بولسا, ءبىز كەز كەلگەن ەلگە بارا الامىز. 1-2 اپتا ىشىندە باعالاۋ جۇرگىزىپ, ءتيىستى جۇمىستارعا كىرىسەمىز. ءبىز وقيعا ورنىنا ءوز كوماندامىزدى اكەلەمىز جانە تازارتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەمىز نەمەسە اسسيستەنتتەر, كەڭەسشىلەر رەتىندە كومەكتەسەمىز.
ارىس قالاسىندا ءبىز تازارتۋعا قاتىسپايمىز. تەك قازاقستان قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ سۇراۋ سالۋى بويىنشا جۇرگىزىلەتىن جۇمىستاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن, ياعني بارلىعىنىڭ دۇرىس, رەتىمەن جانە بارىنشا قاۋىپسىز اتقارىلۋىن باعالايمىز. مەنىڭ باعالاۋىم بويىنشا بارلىعى ءدال وسىلاي, دالىرەگى رەتىمەن, قاۋىپسىز جاسالىنىپ جاتىر.
ءبىز ارىستا ءۇش كۇن بولدىق. العاشقى كۇنى اسكەري ءبولىمنىڭ اۋماعىن ارالاپ شىقتىق. جۇمىستاردىڭ قالاي جۇرگىزىلىپ جاتقانىن قارادىق. ەكىنشى كۇنى ءبىز وق-دارىلەردىڭ فراگمەنتتەرى جويىلاتىن پوليگونعا باردىق. ءۇشىنشى كۇنى دە ءتيىستى جۇمىستارىمىزدى جۇرگىزدىك.
ارىستا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىس ماعان اۋقىمدى بولىپ كورىنەدى. مەن ءارتۇرلى ەلدەردە جەرگىلىكتى جەردى قاۋىپتى جارىلعىش زاتتاردان تازارتۋ جونىندەگى وپەراتسيالارعا كوپ قاتىستىم. بۇل جەردە پايدالانىلىپ جاتقان ءادىس-تاسىلدەر وتە دۇرىس, تياناقتى جانە بارىنشا قاۋىپسىز ەكەنىن ايتا الامىن. جارىلعىش قاۋپىنىڭ شكالاسى, مەتالل تۇرىنە قاراي سۇرىپتاۋ, تاعى باسقالارىنىڭ بارلىعى تياناقتى اتقارىلۋدا.
مۇنداعى ءىس باسىنداعى ادامدار نە ىستەپ جاتقاندارىن بىلەدى. اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ 4 كۇن ىشىندە تازارتۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىپ, ناتيجەسىندە تۇرعىنداردى ۇيلەرىنە قايتارا العاندارى, ارينە, ۇلكەن جۇمىس.
وق دارىلەردى جانە ولاردىڭ سالدارلارىن جويۋ بويىنشا مەن قاتىسقان وسىعان ۇقساس وپەراتسيا كونگو رەسپۋبليكاسىندا وتكىزىلدى. كونگوداعى وپەراتسيا بۇل جەرگە قاراعاندا الدەقايدا كوپ ۋاقىت الدى. ءدال وسىنداي وقيعا كەزىندە 300 مەتر راديۋستا تولىعىمەن بارلىعى قيراتىلدى. 600 مەتر راديۋستا نىساندار بۇزىلدى, 1000 مەتر قاشىقتىقتا وسىنداعى اسكەري ءبولىم جانىنداعىداي بارلىق شاتىرلار بۇزىلدى.
قيراندى اۋقىمى كوپتەگەن ادامدارعا ۇيلەرىنە ورالۋلارىنا مۇمكىندىك بەرگەن جوق. مەنىڭ كورىپ وتىرعانىمداي اتالعان اۋماق ماڭىنداعى قۇرىلىستاردى قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا جۇمىستاردىڭ ءبىرشاما بولىگى جۇرگىزىلىپ تە قويىلدى جانە ادامدار ادەتتەگى ومىرلەرىنە قايتا ورالدى. بۇل باستى باسىمدىق. ادامدار تۇرىپ جاتقان قالا تازارتىلدى, ال قويمالار ورنالاسقان تەحنيكالىق اۋماقتى بىرتىندەپ تازارتۋعا بولادى.
مۇنداي وقيعالاردى الدىن الا ءبىلۋ, بولجاۋ مۇمكىن ەمەس. سەبەبى, وسى ىسپەتتەس وقيعالار بولىپ تۇرادى. الايدا, قاۋىپ-قاتەردى بارىنشا ازايتۋ ءۇشىن وق-دارىلەردى ساقتاۋ مەن دۇرىس باسقارۋ جونىندەگى جۇمىستارعا, سونداي-اق قاۋىپسىزدىك شارالارىنىڭ ساقتالۋىنا لايىقتى باقىلاۋ جۇرگىزىلۋى ءتيىس. وق دارىلەردى ساقتاۋ كەزىندە بارلىق قاۋىپسىزدىك شارالارىن ساقتاۋ اسا ماڭىزدى. كەز كەلگەن وق دارىلەردى ساقتاۋ ارقاشان قاۋىپپەن بايلانىستى ەكەنىن, ونىڭ توتەنشە جاعدايلارعا اپارىپ سوقتىرۋى ىقتيمال ەكەنىن ءتۇسىنۋ قاجەت. جارىلىستار بولماۋى ءتيىس. بىراق وكىنىشكە قاراي, ورىن الىپ تۇرادى. بۇل جاراتقاننىڭ قالاۋىمەن بولاتىن نارسە جانە ءبىز ونى الدىن الا بىلە المايمىز.
ارىستا بارلىق جۇمىستار جاقسى ۇيىمداستىرىلعانىن بايقاپ وتىرمىن, بارلىق ساقتاۋ ورىندارىنىڭ اينالاسىندا توپىراق بار, ەشقانداي ءشوپ جوق. ۇلكەن پرەۆەنتيۆتىك جۇمىس كورىنىپ تۇر.
حالىقتى وسىنداي, ياعني قاۋىپتى ينفراقۇرىلىمداردىڭ جانىندا تۇرۋىنان قورعاۋ اسا ماڭىزدى. قاراپايىم تۇرعىنداردىڭ اتالعان اۋماققا وتە جاقىن ەكەنىن كورىپ وتىرمىز. حالىقتىڭ قاۋىپتى اۋماققا وتە جاقىن تۇرۋىنا جول بەرمەۋ قاجەت. بىراق, ءبىز ءىس جۇزىندە بۇعان قارسى تۇرۋ قيىن ەكەنىن تۇسىنەمىز.
اتالعان وپەراتسيالارعا كەلەر بولساق, اسكەري قىزمەتشىلەر بۇل جەردە اۋماقتى تازارتۋ بويىنشا كەرەمەت جۇمىس ىستەۋدە. مەنىڭ ۇكىمەتكە ايتار باستى ۇسىنىسىم اسكەريلەرگە ۋاقىت جانە بارلىق قاجەتتىنى بەرۋ, ولاردى اسىقتىرماۋ, سول كەزدە بارلىعى ءوز دەڭگەيىندە جۇزەگە اسىرىلادى. اسىعۋعا بولمايدى. مۇنىڭ ماڭىزدىلىعىن قايتا باعالاۋعا بولمايدى.
ۇكىمەت قولداۋىمەن ولار ورنىقتى ءارى قاۋىپسىز بۇكىل تازارتۋدى جۇرگىزىپ شىعادى. اسكەريلەر بارلىعىن دۇرىس اتقارىپ جاتىر. مەن كوپتەگەن ەلدەردە وسىنداي جۇمىستارعا قاتىستىم. اتالعان وپەراتسيالاردىڭ ءساتتى جۇرگىزىلۋىنە ۇكىمەت پەن قوعام تاراپىنان قولداۋ تابۋىنا, اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ تاجىريبەسىنە, سونداي-اق شەتەلدىك كومەكتىڭ تارتىلۋىنا بايلانىستى. ماسەلەن, بولگاريادا وسىنداي وپەراتسيانى وتكىزگەن كەزدە ولاردا 2 جازاتايىم وقيعا ورىن الدى. مينادان زالالسىزداندىرۋ بويىنشا ولاردىڭ ماماندارى جەكەمەنشىك اۋماقتاعى جۇمىستاردى اتقارۋعا رۇقسات بەرىلگەن جوق. ناتيجەسىندە, ءبىز وسى تازارتۋدى ءوزىمىز جۇرگىزدىك. بۇل ۇزاق ۋاقىتتى, ياعني 8 ايدى الدى. اۋماق بۇل جەرگە قاراعاندا الدەقايدا كىشكەنتاي بولدى. بۇل جۇمىس ۋاقىتتى تالاپ ەتەدى.
اقش پەن كوپتەگەن باسقا ەلدەر قاجەت بولسا قولداۋ كورسەتۋگە ءازىر ەكەنىن بىلەمىن. بىراق بۇل جەردە مەن قازاقستاندىق اسكەريلەر وزدەرى بارلىعىن جاساپ, كەرەمەت جۇمىس ورىنداپ جاتقاندارىن كورىپ وتىرمىن.
بۇل جۇمىستى ادامدار جۇرگىزۋى ءتيىس. اتالعان جۇمىستاردا روبوت-تەحنيكالىق قۇرالداردىڭ پايدالانىلۋى مۇمكىن ەمەس. بۇل جەردەگى زاتتاردىڭ بارلىعى قاۋىپتى جارىلعىش جانە كەز كەلگەن ىقپالعا سەزىمتال. روبوتتار وق-دارىلەردىڭ جانە ولاردىڭ قاۋىپتى جارىلعىش دەڭگەيىنىڭ ارا-جىگىن اجىراتا المايدى. تەك ادامدار عانا ولاردىڭ قاۋىپسىز نەمەسە قاۋىپتى ەكەندىگىن انىقتاي الادى. مۇنداي جۇمىستاردى دۇرىس ادىستەمە بويىنشا جاقسى وقىتىلىپ-ۇيرەتىلگەن ادامدار ورىنداۋى ءتيىس. بۇل جەردە ادامدارعا وزدىگىنەن قوزعالاتىن ماشينالار, باسقا دا جابدىقتار قاجەت. ال روبوتتاردى قولدانۋعا بولمايدى ەمەس.
مارك توبايوس,
اقش مەملەكەتتىك دەپارتامەنتى قارجىلاندىراتىن «Golden West» ىزگىلىك قورى وق-دارىلەردى زالالسىزداندىرۋ بويىنشا جەدەل دەن قويۋ جاساعىنىڭ مۇشەسى
