مەملەكەتتىك باعدارلاما شەڭبەرىندە ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وبلىستارىنداعى بىرقاتار وتباسى سولتۇستىك ايماققا بەت تۇزەپ, سوندا قونىستانا باستادى. تەرىسكەيگە قاراي قونىس اۋدارعان وتباسىلاردىڭ قاتارىندا جامبىلدىقتار دا بار. وسىدان ءبىراز جىلدار بۇرىن قابىلدانعان «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى – 2020» باعدارلاماسىندا جۇمىس كۇشى تاپشى ايماقتارعا حالقى تىعىز ورنالاسقان وڭىرلەردەن ەڭبەككە قابىلەتتى وتباسىلاردى كوشىرۋ جايلى ناقتى ايتىلعان بولاتىن. اعىمداعى جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنا دەيىنگى مالىمەت بويىنشا, سولتۇستىك وڭىرلەرگە 130 وتباسى, ياعني 392 ادام قونىس اۋدارعان. بۇل بيىلعى مالىمەت. ونىڭ ىشىندە پاۆلودار وبلىسىنا 20 وتباسى, شىعىس قازاقستان وبلىسىنا 31 وتباسى, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا 43 وتباسى جانە قوستاناي وبلىسىنا 36 وتباسى قونىستانعان. «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى – 2020» باعدارلاماسىنىڭ «ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ ۇتقىرلىعىن ارتتىرۋ» باعىتى بويىنشا ناقتى جۇمىستار اتقارىلۋدا. ياعني جۇمىس كۇشى تاپشى وڭىرلەردى جۇمىس كۇشىمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا اتالعان باعدارلاما شەڭبەرىندە ءوز ەركىمەن قونىس اۋدارۋعا جاردەمدەسۋ ەسەبىنەن ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ اۋماقتىق ۇتقىرلىعىن ىنتالاندىرۋ قاراستىرىلعان.
باعدارلامانىڭ بۇل باعىتىن حالىق اراسىندا كەڭ كولەمدى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى تۇراقتى تۇردە جۇرگىزىلىپ كەلەدى. اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە وڭىرلىك ەڭبەك نارىعىندا تۇراقتىلىق ساقتالىپ, جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى اعىمداعى جىلدىڭ ەكىنشى توقسانىندا 4,8 پايىزدى, جاستاردىڭ جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 2,4 پايىزدى قۇرادى», دەيدى جامبىل وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى تيمۋرجان نۇرىمبەتوۆ.
شىنى كەرەك, وڭتۇستىك وڭىرلەردە ءالى دە بولسا «ەكى قولعا ءبىر كۇرەك» تابۋدى ماقسات ەتىپ جۇرگەن جاستار جەتەرلىك. ال كەرىسىنشە سولتۇستىك ايماقتاردا جۇمىس كۇشى جەتىسپەيدى, ياعني ماماندار تاپشى بولىپ تۇر. اسىرەسە, اۋىل شارۋاشىلىعى, دەنساۋلىق ساقتاۋ, قۇرىلىس, ءبىلىم بەرۋ سالالارىندا جوعارى نەمەسە ورتا ارناۋلى ءبىلىمى بار ماماندارعا تەرىسكەيدە سۇرانىس كوپ ەكەن. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, سولتۇستىككە قونىس اۋدارعاندار جۇمىسسىز قالمايدى. ولارعا مەملەكەت تاراپىنان ءتيىستى كومەكتەر كورسەتىلىپ, كوپتەگەن جەڭىلدىك بەرىلۋدە. بۇگىنگى تاڭدا جامبىل وڭىرىنەن سولتۇستىك قازاقستانعا بيىل قونىس اۋدارعان 45 وتباسىنىڭ ءبارى دە جۇمىسقا ورنالاسقان. وسى ماسەلە بويىنشا سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسىنا حابارلاسقانىمىزدا, اتالعان باسقارمانىڭ مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ, ورالماندارمەن جانە ىشكى كوشىپ-قونۋشىلارمەن جۇمىس جۇرگىزۋ ءبولىمىنىڭ باس مامانى نازەركە تاسقۇلوۆا وڭىردە قونىس اۋدارۋشىلارعا بارلىق جاعدايدىڭ جاسالعانىن ايتتى. ەڭ باستىسى, مۇندا كوشىپ كەلۋشىلەردىڭ باسپانا ماسەلەسى شەشىلگەن. «بيىلدان باستاپ, قاناتقاقتى باعدارلاما بويىنشا وبلىستىڭ 13 اۋدانىنىڭ بارىندە جاڭا باسپانالاردىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. ماسەلەن, قىزىلجار, عابيت مۇسىرەپوۆ, تايىنشا سياقتى ءىرى اۋدانداردىڭ ارقايسىسىندا 39 ۇيدەن سالىنۋدا. سونىمەن قاتار كوشىپ كەلۋشى ءاربىر وتباسىنىڭ مۇشەسىنە مەملەكەت تاراپىنان ءبىر رەتتىك 35 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش مولشەرىندە 88 مىڭ 375 تەڭگە تولەنەدى. جەرگىلىكتى اكىمدىك قونىس اۋدارۋشىلاردىڭ كامەلەتتىك جاسقا تولماعان بالالارىن بالاباقشا جانە مەكتەپ ورىندارىمەن قامتاماسىز ەتۋگە جاردەمدەسەتىن بولادى. سولتۇستىك ايماقتا اۋىلشارۋاشىلىق, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ سالالارىنىڭ ماماندارى جەتىسپەيدى. بۇگىندە جامبىل وڭىرىنەن كوشىپ كەلگەن وتباسىلاردىڭ ەسەبىنەن ماماندىقتار قاتارى تولىعىپ كەلەدى», دەيدى نازەركە تاسقۇلوۆا.
سولتۇستىك قازاقستانعا قونىس اۋدارعان وتباسىلارعا تۇرۋ ءۇشىن باسپانا دا بەرىلىپتى. سول وڭىردەن باسپانا جالداۋشىلاردىڭ شىعىندارى مەملەكەت ەسەبىنەن سۋبسيديالانادى. ولار ءبىر رەتتىك جاردەماقىعا دا قول جەتكىزگەن. بۇل تۇرعىدا باستى تالاپ – وتباسى مۇشەلەرىنىڭ ءبىرىنىڭ ارنايى ماماندىعىنىڭ بولۋى ەكەن. سۇرانىس سولتۇستىك وڭىردەن ءتۇسىپ, بارلىق قۇجاتتار تالاپقا ساي بولعان جاعدايدا ءاربىر تۇرعىن قونىس اۋدارا الادى. وسىدان ءبىر اي بۇرىن تاراز قالاسىنان سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ايىرتاۋ اۋدانىنا كوشىپ بارعان نۇرداۋلەت جاقانوۆ قازىر اۋدان ورتالىعى ساۋمالكول اۋىلىندا اۋداندىق اۋرۋحانانىڭ دارىگەرى بولىپ جۇمىس ىستەپ ءجۇر. نۇرداۋلەتپەن حابارلاسىپ, جاعدايىن سۇراعانىمىزدا ول ۋاقىتشا تۇرۋعا باسپانا العانىن جانە وتباسىنا ءبىر رەتتىك الەۋمەتتىك جاردەماقى بەرىلگەنىن ايتتى. سول سياقتى, جامبىل وبلىسىنىڭ بايزاق اۋدانى, جەتىباي اۋىلىنان سولتۇستىككە قونىس اۋدارعان ايدا قىدىربەكوۆا دا بۇگىندە اققايىڭ اۋدانى, پولتوۆكا اۋىلىندا تۇرىپ جاتىر. تاعى دا بىرقاتار وتباسىمەن حابارلاسقانىمىزدا, ءبارى دە جاڭا قونىستا جاعدايلارىنىڭ جاقسى ەكەنىن جەتكىزدى. مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك قولداۋىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
جالپى العاندا, وزگە وڭىرلەرگە قونىس اۋدارعان ازاماتتاردىڭ كوپشىلىگى جامبىلدان جۇمىس تاپپاي, باعدارلاماعا جۇگىنۋگە ءماجبۇر بولعان. الايدا, «كىر جۋىپ, كىندىك كەسكەن» جەردى قيىپ, قيىرعا قونىس اۋدارۋ دا وڭاي ەمەس. ءاربىر ازامات جۇمىسقا تۇرعان سوڭ سول جاقتا كەمى بەس جىل تۇراقتاۋى كەرەك ەكەن. كەيدە ادام ويىنداعىنىڭ ءبارى بىردەي بولا بەرمەيدى. بۇل جۇمىستىڭ دۇرىس ۇيىمداستىرىلماۋى سالدارىنان نەمەسە جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ مۇمكىندىگىنىڭ ءتۇرلى سەبەبىنەن بولۋى دا مۇمكىن. ماسەلەن, جامبىل وڭىرىنەن قوستاناي وبلىسىنا كوشىپ بارعان مارات احماتوۆ باسپانا الماعانىن, 3 اي بويى ءوز ەسەبىنەن پاتەر جالداپ كەلە جاتقانىن ايتتى. حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىندا جۇمىس ىستەيتىن مامان اي سايىن پاتەراقىعا 50 مىڭ تەڭگە تولەيدى ەكەن. بۇل دا ەشكىمدى تانىمايتىن, بۇرىن بارىپ كورمەگەن وڭىردە جۇرگەن ادام ءۇشىن وڭايعا تۇسپەيتىنى انىق. ءوز سوزىندە مارات احماتوۆ باسپانا ماسەلەسى شەشىلسە ەكەن دەگەن تىلەگىن جەتكىزدى.
جالپى تۇرعىنداردى وڭتۇستىك وبلىستاردان سولتۇستىك وڭىرلەرگە كوشىرۋ ەلىمىزدەگى ەڭبەك رەسۋرسىن رەتتەۋگە جانە جۇمىسپەن قامتۋ بويىنشا تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋعا سونى سەرپىن بەرىپ وتىر. بۇگىندە ىشكى كوشى-قون سالاسى جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە الەۋمەتتىك قورعاۋدىڭ الەۋەتى ارتۋدا. الايدا قازاقتىڭ قاي قيىرى دا بابالاردىڭ ارمانى مەن ماقسات-مۇراتىن ارقالاعان كيەلى ايماق. ەڭ باستىسى, ەلىمىزدىڭ دامۋىنا نيەتتى ءارى ەڭبەك ەتۋگە قۇشتار تالاي جاسقا بۇل باعدارلامانىڭ بەرەرى كوپ. تەك, تەرىسكەيگە تابان اۋدارۋعا نيەتتى جاندارعا «كوش كولىكتى, ءىس ونىكتى بولسىن!» دەيىك.
جامبىل وبلىسى
