تاريح • 07 تامىز، 2019

«سق» قايتا تۇلەگەن كەزەڭ

152 رەت كورسەتىلدى

ۇسىنىس ويلاماعان جەردەن بولدى.

 

1974 جىلدىڭ قاڭتارىنىڭ سوڭعى كۇندەرى ەدى. سودان از عانا ۋاقىت بۇرىن جۇرت قىسقارتىپ «سق» دەيتىن «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنە باس رەداكتور بولىپ كەلگەن ساپار بايجانوۆ اعامىز تەلەفون سوعىپ:

– بولات، ەگەر مۇمكىندىگىڭ بولسا ماعان وسى قازىر كەلىپ جولىعىپ كەتشى، – دەگەن سوڭ سول كەزدەگى ماكسيم گوركي (قازىرگى جىبەك جولى) كوشەسىندەگى كوك بازاردىڭ قارسىسىنداعى توعىز قابات «رەداكتسيالار ءۇيىنىڭ» جوعارعى قاباتىنان ليفتكە ءمىنىپ، ساپەكەڭدەر وتىرعان ەكىنشى قاباتقا ءتۇستىم. ول كەزدە جاسىم 34-كە قاراعان، «لەنينشىل جاستا» رەداكتوردىڭ ورىنباسارى بولىپ ىستەگەنىمە ءتورت جىل بولعان. سول جىلداردىڭ بارىندە مەن ورتالىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ۇگىت جانە ناسيحات بولىمىندە اۋەلى سەكتور مەڭگەرۋشىسى، كەيىنىرەك ءبولىم مەڭگەرۋشىسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ قىزمەت اتقارعان ساپەكەڭنەن اندا-ساندا تاپسىرما الىپ، رەسپۋبليكالىق، وبلىستىق گازەتتەردىڭ، جۋرنالداردىڭ كەيدە توقساندىق، كەيدە جىلدىق تىگىندىلەرىن الىپ، سولاردى مۇقيات سارالاپ، جاريالانعان دۇنيەلەردىڭ ءساتتى جاقتارى مەن كەمشىلىگىن كورسەتىپ، ۇسىنىس، پىكىرلەرىمدى قوسا ايتىپ، شولۋ جاساپ بەرىپ جۇرەتىنمىن. ءبىر رەت ءتىپتى ورتالىق پارتيا كوميتەتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جۇمىس توبىنا قوسىلىپ، ءبىر وبلىس كولە­مىن­دەگى ۇگىت-ناسيحات جۇمىسىنىڭ حال-كۇيى جونىندە سەكرەتارياتقا ماسەلە دايىن­داۋ­عا قاتىسقانىم دا بار ەدى.

ساپەكەڭ مەنى جاي شاقىرماپتى. ول كىسى ماعان «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنە رەداكتسيالىق القانىڭ مۇشەسى، ادەبيەت جانە ونەر ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ كەلۋگە قالاي قارايسىڭ دەگەن ۇسىنىس ايتتى.

 – سەنى وزىمە ورىنباسار ەتىپ شاقىرسام دەپ ءجۇرۋشى ەدىم. كەلەشەكتە ونداي مۇم­كىن­دىك تۋى مۇمكىن. ال وعان دەيىن وسى ءبولىمدى باسقارا تۇرساڭ. سەنەن نەسىن جاسىرايىن، ونى ءوزىڭ دە بىلەسىڭ دەپ ويلايمىن، «سوتسياليستىك قازاقستان» ءارتۇرلى سەبەپتەرمەن وسى ۋاقىتقا دەيىن ءوزىنىڭ بيىك مارتەبەسىنە، قوعامداعى ورنىنا وراي ءوز مۇمكىندىگىن ءالى تولىق اشىپ كورسەتە الماي كەلە جاتقان گازەت قوي. كەيدە ونىڭ تۇتاس ساندارىندا كوز توقتاتاتىن، تۇشىنىپ وقيتىن نارسەلەر بولماي قالادى. ترافارەت باسىم. داعدىلى شەڭبەردەن شىعىپ كەتە الماي كەلەدى. ادەبيەت، ونەر، مادەنيەت ماسەلەلەرىن دە تاق-تۇق، سيرەك، ساراڭ جازادى. وسى قالىپتى وزگەرتسەك. جاڭا سەرپىن، جاڭا لەپ اكەلسەك گازەتكە. ەگەر مەن ۇسىن­عان قىزمەتكە كەلەر بولساڭ، ەكى ادەبي قىز­مەت­كەرىڭدى ءوزىڭ تاڭداپ، ءوزىڭ شەشەسىڭ. ءبولىم­نىڭ دايىنداعان دۇنيەلەرىنىڭ سانىنا، كولەمىنە شەك قويىلمايدى. تاقىرىپ اياسىن كەڭەيتۋ، تارتىمدى، تۇراقتى جاڭا ايدارلار اشۋ، ولاردى قالاعانداي ەتىپ، جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىپ وتىرۋ – تولىق ەركىڭدە. وسىنى تەزىرەك ويلانىپ، بىرەر كۇندە جاۋابىن بەرسەڭ، – دەدى ساپەكەڭ.

مەن ءبىر كۇن ويلانىپ، كەلىسىمىمدى بەردىم.

«لەنينشىل جاستىڭ» رەداكتورى سەيداح­مەت بەردىقۇلوۆ جىبەرگىسى كەلمەي:

– مۇندا دىڭداي ورىنباسارسىڭ. وزىڭە ارنايى بەكىتىلگەن ماشينا بار. ورىن­با­سار­دان ءبولىم باستىعى بولىپ بارعاننان، ماشي­نادان ءتۇسىپ جاياۋ جۇرگەننەن نە ۇتا­سىڭ. مەنىڭ جاسىم سەنەن ۇلكەن. تۇبىندە باسقا قىزمەتكە اۋىسار بولسام، ورنىما سەنى ۇسىنىپ كەتپەس پە ەدىم، – دەپ ءبىراز قولقالاپ كوردى.

– جاستار گازەتىنىڭ جۇمىسىن تۇگەل مەڭ­­گەرىپ، مەكتەبىنەن تولىق ءوتتىم. ەندى پار­تيا­لىق گازەتتە دە ءبىراز ىستەپ كورگىم كەلەدى. ال تۇبىندە ءوزىڭىز ايتقانداي جاعداي بولىپ، باسقا قىزمەتكە اۋىسىپ، ورنىڭىزعا مەنى ۇسىنىپ جاتساڭىز اعا گازەتتەن جاستار گازەتىنە كەرى قايتىپ كەلە سالۋ قيىن ەمەس قوي، – دەپ ازىلدەدىم.

«سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ قارا شاڭىراعىندا قىزمەت اتقارعان، ءبىر قارا­عاندا قىسقا سياقتى كورىنگەنمەن، تىن­­دى­­رىلعان ىستەر جونىنەن العاندا اسا اۋقىم­دى ەكى جىل ءۇش اي مەرزىم مەن ءۇشىن زىمىراپ جىلدام ءوتتى. وسى ۋاقىت­تىڭ ىشىندە ساپەكەڭنىڭ سول كەزدەگى كەمە­لى­نە كەلگەن رەداكتورلىق تالانتىنىڭ، ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتىنىڭ قانداي دا بولماسىن ماراپاتقا، جوعارى باعاعا لايىق ەكەنىنە كوزىم ابدەن جەتكەن ەدى. 1974 جىلدان بەرگىدەگى «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ تىگىندىسىن ەرىنبەي اقتارىپ، سونىڭ الدىنداعى جىلدارمەن سالىستىرىپ زەردەلەيتىن، زەرتتەيتىن ادام بولسا گازەت بەتىندەگى كوپ جاڭالىقتاردى، گازەتتىڭ سول كەزدەردەن باستاپ ارلەنىپ، نارلەنىپ، قۇلپىرىپ سالا بەرگەنىن كوزى بىردەن شالار ەدى. «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ حالىقتىڭ شىن سۇيىسپەنشىلىگىنە بولەنگەن، تيراجى شارىقتاپ وسكەن، ناعىز ورلەۋ ءداۋىرى سول جىلداردان باستاۋ الادى. «گازەتتىڭ كەز-كەلگەن سانىندا جۇرتشىلىقتىڭ نازارىن اۋداراتىن، قىزىعا وقيتىن ەڭ قۇرىعاندا ءبىر نەمەسە بىرنەشە ماتەريالدار بولعانى ءجون»، – دەگەن تالاپ قوياتىن ەدى ساپەكەڭ. ال ونىڭ: «رەداكتسيادا جۇمىس ىستەۋ – ءار ادامعا قۋانىش بولۋى كەرەك. بىزدەر بىلمەگەنىمىزدى بىلۋگە، قولىمىزدان كەلمەگەندى ۇيرەنۋگە تالپىنا، ءارى ءبىر-بىرىمىزگە سەنىم كورسەتە، كومەكتەسە ءجۇرىپ قىزمەت اتقارۋعا ءتيىسپىز. ارامىزدا اشىق-جارقىن جولداستىق ءارى ءپرينتسيپتى قاتىناس بولۋى كەرەك،» – دەپ ءبىر جينالىستا ايتقان ءسوزىن سۇيسىنە تىڭداپ، ەسكى بلوكنوتتارىمنىڭ بىرىنە جازىپ تا قويىپپىن.

سول كەزدەردى وي كوزىمەن شولا باستاسام رەداكتسيا جۇمىسىنا ساپەكەڭ اكەلىپ ەنگىزگەن كوپ جاڭالىقتار ەسكە تۇسەدى. وسى گازەتكە العاش كەلگەن كەزىمدە كۇندە تاڭەرتەڭ پلانەركا وتكىزىلىپ، ماكەت جاسالىپ، گازەتتىڭ ءاربىر سانى تالقىلانىپ وتىراتىن. سونى ساپەكەڭ بولىمدەردەن ءبىر اپتاعا بەرىلەتىن ماتەريالداردىڭ ءتىزىمى ءبىر-اق جينالىپ الىنىپ، جوسپار دا ءبىر اپتاعا تۇتاس جاسالاتىن ەتىپ وزگەرتتى.

– بارلىق بولىمدەر الداعى اپتاعا ۇسىناتىن ماتەريالداردىڭ ءتىزىمىن جاۋاپتى حاتشىعا سەيسەنبى كۇنى بەرىپ وتىرسىن. سەكرەتاريات سونى پايدالانىپ، الداعى اپتادا شىعاتىن بارلىق نومىرلەردىڭ جوس­پارىن جاسايدى. كۇندەلىكتى، وتە شۇعىل تۇسەتىن ءبىردى-ەكىلى دۇنيەلەر عانا بولماسا، سول جوسپار نەگىزىنەن وزگەرىسكە ۇشىراماۋعا ءتيىس. الداعى اپتادا شىعاتىن سانداردىڭ جوباسى جۇما كۇنى ساعات 11-دە تالقىلانىپ وتىرادى. بولىمدەر ۇسىنىس، پىكىرلەرىن سوندا ايتادى. سودان سوڭ جوسپار بەكيدى. بىرەر اي جۇمىستى وسىلاي ىستەپ كورەيىك. ءوزىن-ءوزى اقتاسا وسى ادىسكە ءبىرجولا كوشەرمىز. ءجيى-ءجيى جۇرتتى جيناپ، ماجىلىستەر وتكىزە بەرۋ – تۆورچەستۆولىق جۇمىسقا كەدەرگى جاسايدى، – دەپ ءتۇسىندىردى ساپەكەڭ. سودان سوڭ جاڭا ادىسكە كوشۋگە بايلانىستى سەكرەتاريات قىزمەتكەرلەرىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى مەن ءرولى ارتا تۇسەتىنىنە، سەكرەتاريات – گازەتتىڭ شتابى ەكەنىنە ءبىراز توقتالدى.

– ول – بولىمدەر نە بەرسە سونى عانا قابىلداپ وتىراتىن پوشتا جاشىگى ەمەس. سەكرە­تاريات قىزمەتكەرلەرىنىڭ الدىندا بو­لىمدەردىڭ توقساندىق جوسپارلارى جاتۋعا ءتيىس. سول بويىنشا قاداۋ-قاداۋ سۇبەلى دۇنيەلەردى بولىمدەردەن الدىن-الا تالاپ ەتەدى. ءار اپتاعا سولاردى دۇ­رىس­تاپ كورسەتىپ بەرىپ وتىرادى. باسقاشا ايتقاندا توقساندىق جوسپاردىڭ ورىندالۋىنا دا مۇرىندىق بولىپ، باقىلاۋ جاسايدى. مۇنىڭ ءوزى گازەتتەگى ارقالى، نەگىزگى رۋبريكالاردىڭ جۇيەلى تۇردە كورىنىپ وتىرۋىنا مۇمكىندىك تۋعىزادى. كەزدەيسوق نارسەلەردىڭ كوپ باسىلىپ كەتۋىنە جول بەرمەيدى، – دەپ تۇيىندەگەن ەدى ءسوزىن.

دۇيسەنبى كۇنى تاڭەرتەڭ لەزدەمە (لەتۋچكا) وتكىزىلىپ، اپتا قورىتىندىسى شىعارىلاتىن، گازەتتىڭ ءار سانىنا تالداۋ جاسالىپ، باعا بەرىلەتىن. رەداكتسيا قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن وسى جينالىستار دا ەلەۋلى مەكتەپ بولدى عوي دەيمىن، ويتكەنى وندا جاريالانعان ماتەريالداردىڭ جىلت ەتكەن جاقسىلىعى دا، كەمشىلىگى دە ەلەۋسىز قال­مايتىن. اپتا ىشىندەگى تاڭداۋلى ماتەريال­­­دار ماراپاتتالىپ، ارنايى تاقتا­عا ءىلىنىپ قويىلاتىن. ءار جينالىستى قورى­تىندىلاي كەلە ساپەكەڭنىڭ ايتاتىن سالي­قالى سوزدەرى ءبارىمىزدى ويلاندىرماي قويماۋشى ەدى.

ادەبيەت جانە ونەر بولىمىندە ادەبي قىزمەتكەردىڭ ورنى بوساعاندا سول ورىنعا ۋنيۆەرسيتەتتى جاڭا بىتىرگەن، بۇرىن مەن «لەنينشىل جاستا» جۇرگەندە ستۋدەنت كەزىنىڭ وزىندە-اق جاستار گازەتىنە ماقالالار جازىپ، قاتىسىپ، كوزگە تۇسكەن ساۋىتبەك ابدراح­مانوۆتى الۋ جونىندە ۇسىنىس ايت­قا­نىمدا ساپەكەڭ اۋەلدەگى ۋادەسىندە تۇ­رىپ، بىردەن كەلىستى. «سق» سياقتى اعا گازەت رەداكتسياسىنا بۇرىن وزگە باسىلىمدار­دا قىزمەت اتقارىپ ىسىلعان، تاجىريبە جيناعان ساقا جۋرناليستەر عانا ىرىكتەلىپ، سىننان وتكىزىلىپ الىناتىن ەدى. ساۋىتبەك گازەت تاريحىنداعى ەڭ جاس ادەبي قىزمەتكەر عانا ەمەس، ءوزىنىڭ ويلى، ينتەللەكتۋالدىق ماقالالارىمەن كوزگە ءتۇسىپ، ەڭ تەز وسكەن، ەڭ جاس ءبولىم مەڭگەرۋشىسى دە بولدى كەيىنىرەك.

جىلت ەتكەن ءاربىر جاقسىلىقتى، ءتاۋىر نارسەنى ەلەپ-ەسكەرىپ، كەمشىلىكتەردى كوزگە ايتىپ، بولىمدەرگە قويىلار تالاپتى كۇشەيتۋدىڭ ارقاسىندا گازەت جۇمىسى تەز شيراپ، «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ بەت-بەينەسى دە، مازمۇنى دا جىلدام وزگەرىپ سالا بەردى. وقىرماندار ەلەڭدەپ، كۇتىپ وتىراتىن تارتىمدى جاڭا ايدارلار اشۋ، ءتاۋىر-ءتاۋىر ماتەريالدار بەرۋ جونىنەن بولىمدەر ءبىر-بىرىمەن ونە بويى، ءۇنسىز ىشتەي جارىسقا تۇسكەندەي، ەركىن، شىعارماشىلىق جاقسى ءبىر احۋال ورناعان ەدى. وزگەلەرىن ايتپاي-اق، ءوزىم باسقارعان ادەبيەت جانە ونەر ءبولىمىنىڭ سول 1974 جىلعى اشقان جاڭا ايدارلارىن شولا اتاپ وتسەم دە ءبىراز نارسەدەن حابار بەرىپ قالار دەيمىن. ولار: «ونەر كۇندەلىگى»، «وي مەن ونەر ادامى»، «جازۋشىنىڭ جول داپتەرىنەن»، «جىر جولدارى»، «پوەزيا بۇرىشى»، «ۋاقىت جانە قالامگەر»، «ونەر كوزى – حالىقتا»، «ونەر ولكەسىنىڭ ساڭلاقتارى»، «جازۋشى جانە ءومىر»، «جاڭا كىتاپ جارىق كوردى»، «جاس تالانتتارمەن تانىستىرامىز»، «سسسر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتتارى»، «قازاق سسر مەملەكەتتىك سىيلىعىنا ۇسىنىلعان شىعارمالار» جانە باسقالارى بولاتىن.

گازەتتە بۇرىن اقىن-جازۋشىلاردىڭ، ادەبيەت، تەاتر سىنشىلارىنىڭ، ونەر زەرتتەۋشىلەردىڭ تۋىندىلارى سيرەك جاريالانىپ كەلگەن بولسا، ەندىگى جەردە تالاي ادامداردىڭ: «سق» پارتيالىق گازەتتەن ادەبي گازەتكە اينالىپ كەتكەن بە ءوزى؟» – دەگەن سياقتى ءازىل، ءۋاج ايتقاندارىن دا ەستىپ جۇردىك. اسىرەسە كەلەشەگىنەن ءۇمىت كۇتتىرەتىن جاس اقىندارعا ايرىقشا نازار اۋدارىپ، ولاردىڭ شىعارمالارىن كوزگە تۇسەتىندەي، نازار اۋداراتىنداي ەتىپ بەرۋ ءۇشىن «بەس ولەڭ» اتتى ايدار اشتىق. وسى ايدارمەن كۇلاش احمەتوۆانىڭ، تەمىرحان مەدەتبەكوۆتىڭ، كوپەن امىربەكوۆتىڭ، اقىلبەك شاياحمەتوۆتىڭ جانە باسقا­لا­رى­نىڭ ولەڭدەرىن جاريالاعانىمىز ەسىمدە.

1974 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا رەسپۋب­ليكادا كەڭەس ادەبيەتىنىڭ قازاقستانداعى كۇندەرى ءوتىپ، وعان قاتىسۋعا رەسەيدىڭ، وداقتاس رەسپۋبليكالاردىڭ كوپتەگەن اتاق­تى، كورنەكتى اقىن، جازۋشىلارى كەلدى. وسى وقيعاعا ورايلاستىرىپ گازەتتە ء«تىلى باسقا – تىلەگى ءبىر، ءجۇزى باسقا – جۇرەگى ءبىر» اتتى جاڭا ايدار اشتىق، وسى ايدارمەن وداققا تانىمال تاڭداۋلى قالامگەرلەردىڭ وزدەرى تۋرالى قىسقا دەرەكپەن، سۋرەتىمەن قوسا اڭگىمەلەرى، ولەڭدەرى نەمەسە وزگە دە ۇزدىك شىعارمالارىنىڭ جاقسى اۋدارىلعان شاعىن، تارتىمدى ۇزىندىلەرى جۇيەلى تۇردە جاريالانا باستادى. ۇلى وتان سوعىسىنداعى جەڭىستىڭ 30 جىلدىعى قارساڭىندا گازەت ادەبي-كوركەم شىعارمالارعا بايگە جا­ريا­لادى. وعان ت. بەردياروۆ، ءا. نۇرشا­يى­قوۆ، ك. سالىقوۆ، ف. وڭعارسىنوۆا، ج. جۇماقانوۆ، س. باقبەرگەنوۆ، ن. ايتوۆ، ح. ادىباەۆ، ي. ورازباي، ع. قاللەموۆ سياقتى قالامگەرلەر پوەمالارىمەن، پوۆەستەرىمەن، تاتىمدى ءساتتى دۇنيەلەرىمەن قاتىستى، ادەبيەتىمىزگە ەلەۋلى ۇلەس بولىپ قوسىلعان م. ماقاتاەۆتىڭ «چيلي، شۋاعىم مەنىڭ»، ج. مولداعاليەۆتىڭ «قىران دالا»، «سەل»، ت. بەردياروۆتىڭ «ەسكى پاروۆوز»، ف. وڭعارسىنوۆانىڭ «ساق بولىڭدار، ادامدار»، م.ايتحوجينانىڭ اقىن ساراعا ارنالعان «ەشكىولمەستەگى ەسكەرتكىش» سياق­تى پوەمالارى «سوتسياليستىك قازاق­ستان­دا» ەش قىسقارتىلماستان تۇتاستاي جاريالاندى. ادەبيەتتىڭ، ونەردىڭ وزەكتى پروبلەمالارى تۋرالى بەلگىلى، بەلدى اۆتور­لار­دىڭ سۇيەكتى ماقالالارى بەرىلە باس­تادى. وسى ورايدا مىسال رەتىندە قازاق تسيركىنىڭ بۇگىنى مەن بولاشاعى جايلى ق.ساۋداباەۆتىڭ، كونەدەن كەلە جاتقان كۇي جانرىنىڭ كوكەيكەستى ماسەلەلەرى جونىندەگى ح.تاستانوۆتىڭ، جۋرناليستيكانىڭ جاڭا سالاسى – تەلەديداردىڭ اياق الىسى جونىندەگى س. ماسعۇتوۆتىڭ، 1975 جىلعى «جۇلدىز» جۋرنالىندا جاريالانعان ادەبي دۇنيەلەردىڭ جاڭالىعى، ساپاسى جونىندەگى ش. مۇرتازانىڭ، تاعى باسقا دا بىلىكتى اۆتورلاردىڭ كوپشىلىككە وي سالعان كوپتەگەن كولەمدى ماقالالارىن ايتۋعا بولار ەدى. سول سياقتى ادەبيەت پەن ونەردىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىنە ارنالعان قىزىقتى «دوڭگەلەك ۇستەلدەر» وتكىزىپ، ولاردىڭ ماتەريالدارىن دا ورىن اياماستان كەڭىنەن جاريالاپ وتىردىق.

وسىنداي سەرپىلىس بولىمدەردىڭ كوبىندە ورىن الدى. سول كەزەڭدە گازەت بەدەلىنىڭ جىلدام وسۋىنە رەداكتوردىڭ ءوزى باس بولىپ، ورىنباسارلارى بالعابەك قىدىربەك ۇلى، سارباس اقتاەۆ، ءبولىم مەڭگەرۋشىلەرى بەكبولات ادەتوۆ، ماماديار جاقىپوۆ، ۋاحاپ قىدىرحانوۆ، وبلىستاعى تىلشىلەر ەركەش يبراحيم، بايجىگىت ابدىرازاقوۆ سياقتى ازاماتتار بارىنشا ۇلەس قوستى. گازەتتەگى سىن-سىقاق جانرىنىڭ كورىنۋى، وچەركتەر پروبلەماسى، باس ماقالا جازۋ شەبەرلىگى، تاعى باسقالار جونىندە ارنايى تاقىرىپتىق لەزدەمە جينالىستار وتكىزىلىپ، وعان سىرتتان بەدەلدى ماماندار شاقىرىلىپ، گازەتتە جاريالانعان ماتەريالدارعا تالداۋ جاساتۋ سياقتى ىزدەنىستەر دە رەداكتسياعا ساپەكەڭ اكەلگەن جاڭالىق ەدى. «قاي بولىمگە حاتتار از كەلەتىن بولسا – مۇنى سول ءبولىمنىڭ جۇمىسىنداعى ولقىلىق دەپ قاراۋىمىز كەرەك. حات تاعدىرى ءبىر ايدان اسپاي شەشىلۋگە ءتيىس... وقۋشىلار كونفەرەنتسياسىن، جەرگىلىكتى تىلشىلەردىڭ كەڭەسىن جۇيەلى تۇردە وتكىزىپ وتىرۋىمىز قاجەت. ماقالا، فەلەتونداردا ادامنىڭ جۇمىسىنداعى، ىسىندەگى كەمشىلىكتەرىن ايتۋعا بولسا دا، مۇسىنىندەگى مۇكىستەرىنە كۇلۋگە بولمايدى» – ساپەكەڭ كۇندەلىكتى جۇمىس بارىسىندا، مىنە، وسى سياقتى كوپتەگەن تالاپتار قويىپ وتىرۋدى ەشقاشان ەسىنەن شىعارمايتىن.

1976 جىلى مامىر ايىنىڭ باسىندا «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىندە ونەر ادامدارى تۋرالى 1975 جىلعى جاريالانعان وچەركتەرىمە جىل قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ ءبىرىنشى سىيلىعى بەرىلگەنىن، ال مەنىڭ ءوزىمدى ورتالىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ناسيحات جانە ۇگىت بولىمىنە جاۋاپتى قىزمەتكە شاقىرىپ جاتقانىن ەستىگەن ساپەكەڭ قولىمدى قىسىپ، قۇتتىقتاپ تۇرىپ، شىن جۇرەگىنەن شىققان جىلى سوزدەرىن ايتقان ەدى.

– ەكى جارىم جىلداي جۇمىستى بىرگە ىستەدىك. ارامىزدا ەشقاشان رەنجىسەتىن جاعداي بولعان جوق. جۋرناليستەر وداعىنىڭ سىيلىعى دا، ورتالىق كوميتەتكە جۇمىسقا شاقىرىلۋىڭ دا – گازەتىمىزگە سىڭىرگەن جاقسى ەڭبەگىڭنىڭ ناتيجەسى. باسقا جەرگە قىزمەتكە شاقىرسا «بارما» دەر ەم، جىبەرمەۋگە تىرىسار ەدىم. بىراق ورتالىق كوميتەتتىڭ ءجونى بولەك. جولىڭ بولسىن، ەڭبەگىڭ ءاماندا جانا بەرسىن. ەندى وزىڭە جانە ءبىر تىلەك: ورنىڭا جۇمىستى ءوزىڭ سياقتى بەرىلىپ ىستەيتىن ادام تاۋىپ، ۇسىنىپ كەت، – دەپ تاعى ءبىر سالماقتى مىندەت جۇكتەدى.

ءبىر كۇن ويلاندىم. ءوزىم جاقسى بىلەتىن تالاي ازاماتتاردى اسىقپاي وي ەلەگىنەن وتكىزىپ باقتىم. «لەنينشىل جاس» گازەتىندە مەنەن كەيىن قاراعاندى وبلىسىنداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى بولىپ ىستەپ، قاراعاندى وبلىستىق گازەتىنە جاۋاپتى حاتشىنىڭ جۇمىسىنا اۋىسقانىنا جارتى-اق جىل بولعان اقسەلەۋ سەيدىمبەكوۆتى تاڭدادىم اقىرى. تەلەفون سوعىپ تىلدەسىپ ەدىم، قارسى بولمادى. «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنە قىزمەتكە كەلسە ءۇي ماسەلەسىنىڭ تەز شەشىلەتىنىن، گازەت بەتىندە ايتار سوزدەرىنىڭ دە سالماقتى بولارىن بىردەن باعامدادى. كەيىنگى جىلدارى ءبىر كەزدەسكەندە ساپەكەڭ:

– سەن ماعان گازەتكە ەكى ادام الدىردىڭ: ساۋىتبەك ابدراحمانوۆتى جانە اقسەلەۋ سەيدىمبەكوۆتى. ەكەۋى دە ناعىز ويلاعان جەردەن شىقتى، – دەپ شىن ريزالىق سەزىمىن بىلدىرگەن ەدى.

 

بولات بوداۋباي،

جازۋشى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى،

حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار