ەكونوميكا • 06 تامىز, 2019

جەكەشەلەندىرۋدىڭ ەكىنشى تولقىنى جەلدىرىپ كەلەدى

406 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

«شەشىنگەن سۋدان تايىنباس» دەگەندەي قازاقستان نارىقتىق قاتىناسقا تولىق كوشكەن سوڭ مەملەكەت مەنشىگىندەگى مەكەمە-ۇيىمداردىڭ ءبارىن جەكەمەنشىككە بەرۋ ماقساتىن العا قويعان. بۇل – مەملەكەتتىڭ بيزنەسكە ارالاسۋىن بارىنشا ازايتۋدى كوزدەيتىن نارىق زاڭىنىڭ تالابى.

جەكەشەلەندىرۋدىڭ ەكىنشى تولقىنى جەلدىرىپ كەلەدى

الايدا, بىزدە ءالى كۇنگە ەكونوميكانىڭ
60 پايىزعا جۋىق ۇلەسى مەملەكەت مەنشىگىندەگى «سامۇرىق-قازىنا», «بايتەرەك», «قازاگرو» جانە ت.ب. ينستيتۋتتار اكتيۆتەرىنىڭ ۇلەسىنە تيەسىلى. وسىنى ەسكەرىپ, قازاقستان 2020 جىلعا دەيىن مەملەكەتتىك سەكتوردىڭ ۇلەسىن 15 پايىزعا دەيىن ازايتۋدى كوزدەپ وتىر.

قازىر ەلىمىزدە 2016-2020 جىلدارعا ار­نال­عان جەكەشەلەندىرۋدىڭ كەشەندى جوسپارى ىسكە اسىرىلۋدا. 2018 جىلعى جولداۋىندا ەل­باسى مەملەكەتتىك ورگاندارعا قارايتىن ۆە­دومستۆولىق ۇيىمداردى قىسقارتۋدىڭ ەسە­بى­نەن جەكەشەلەندىرۋ پروتسەسىن جەدەلدەتۋدى تالاپ ەتكەن. قازىر سول تالاپتار دا ورىندالۋدا.

اتالعان جوسپارعا سايكەس, قارجى مينيس­تر­لىگىنىڭ مەملەكەتتىك م ۇلىك جانە جەكەشەلەندىرۋ كوميتەتىنىڭ اقپاراتىنا قاراعاندا بارلىعى 898 نىسان جەكەشەلەندىرۋگە ءتيىستى بولسا, ءۇش جىلدا سونىڭ 530-ى ساتۋعا شىعارىلعان ەكەن. سونىڭ ىشىندە 2018 جىلى 221 نىسان ساتۋعا قويىلىپ, جوسپار 92 پايىزعا ورىندالعان.

سونىمەن بىرگە جوسپار بويىنشا 280 نىساننىڭ قۇرىلىمى قايتا قارالۋعا نەمەسە تاراتىلۋعا ءتيىس. الايدا, جەكەشەلەندىرۋدىڭ «ەكىنشى تولقىنى» دەگەن اتاۋ العان بۇگىنگى پروتسەسس كوپ ادامنىڭ ويىنان شىقپايدى. ماسەلەن, ماجىلىستەگى «حالىقتىق كوممۋنيس­تەر» فراكتسياسى بۇل ىسكە الاڭداۋشىلىق بىل­دى­رۋدە. فراكتسيا جەتەكشىسى, دەپۋتات ا.قو­ڭىروۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا جەكەشەلەندىرۋگە بەرىلگەن الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ ونىمدەرى مەن كورسەتەتىن قىزمەتتەرى بۇرىنعىدان قىم­باتتاپ, حالىقتىڭ قالتاسىنا قوسىمشا سال­ماق تۇسىرۋدە. بۇل قاتاردا دەپۋتات بۇرىن رەسپۋبليكالىق جانە كوممۋنالدىق مەنشىكتە بولعان ەمحانالاردىڭ, دياگنوستيكالىق ورتالىقتاردىڭ, ساۋىقتىرۋ كەشەندەرىنىڭ, ءتىپتى سپورت سارايلارى مەن مۋزىكالىق مەك­تەپ­تەردىڭ قىزمەتتەرى دە بۇرىنعىعا قاراعاندا قىمباتتاپ كەتكەنىن ايتادى.

كوممۋنيستەردىڭ الاڭداۋشىلىعى دا ورىن­دى, الايدا جەكەشەلەندىرۋ نىساندارىن سا­تۋعا شىعارعاندا جەكەشەلەندىرۋ كوميتەتى قىزمەت باعىتتارىنىڭ ساقتالۋى, باعانىڭ وسپەۋى تۋرالى شارتتاردى قاتاڭ بەلگىلەسە, الۋ­شى ونى ورىنداۋعا مىندەتتى بولار ەدى. بىراق نەگىزگى مىندەت – تەك ساتۋ ەكەنىن باعىتقا العان مەملەكەتتىك ورگان مۇندايلاردى ەسكەرە بەرمەيتىن سياقتى.

جەكەشەلەندىرۋدىڭ «ەكىنشى تولقىنى» بو­يىنشا ناقتى قانداي جۇمىستار اتقارىلعانىنا توقتالا كەتەتىن بولساق, وسى ۋاقىتقا دەيىن رەس­پۋبليكالىق مەنشىككە جاتاتىن 54 نىسان 65 ملرد تەڭگەگە ساتىلسا, كوممۋنالدىق مەنشىكتىڭ 251 نىسانى 64 ملرد تەڭگەگە سا­تىلىپتى. ال ۇلتتىق حولدينگتەر مەن ۇلت­تىق كومپانيالاردىڭ 105 نىسانى 361 ملرد تەڭگەگە وتكەن. ساتىلعان 122 الەۋمەتتىك با­عىت­تاعى نىسانداردىڭ 20-سى اۋكتسيوننان ساتىل­عان. زاڭ بويىنشا وسىنداي ادىسپەن ساتىلعان نىساندارعا ساتۋشى ەشقانداي باقىلاۋ جاساي المايدى. ال تەندەر ارقىلى ساتىلعان 62 نىساننىڭ بۇرىنعى جۇمىس باعىتىنىڭ ساقتالۋىنا باقىلاۋ جاساي الادى. ولار 5 جىلدان 20 جىلعا دەيىن بۇرىنعى جۇمىس باعىتىنان اۋىتقىماۋعا مىندەتتى. قالعان 40 نىسان 2 جىلدان 10 جىلعا دەيىن سەنىمدى باسقارۋعا بەرىلگەن. ولاردىڭ دا جۇمىس ارەكەتتەرى پارلامەنت پەن ءماسليحات دەپۋتاتتارى جانە كاسىپكەرلەردىڭ «اتامەكەن» ۇلتتىق پالاتاسى وكىلدەرىنەن تۇراتىن كوميسسيانىڭ باقىلاۋىندا بولادى. وسى سەنىمدى باسقارۋعا بەرىلگەن نىساندار بويىنشا بۇگىنگە دەيىن 2 ملرد 819 ملن تەڭگەنىڭ ينۆەستيتسياسى قۇيىلعان. الايدا, جاڭادان اشىلعان جۇمىس ورىندارىنىڭ سانى ماردىمسىز, بار بولعانى 273 قانا. دەگەنمەن بۇرىنعىمەن سالىستىرعاندا, شىعارىلعان ونىمدەر مەن كورسەتىلگەن قىزمەتتەردىڭ كولەمى 40 پايىزعا ارتقان. ساتىپ الۋ قۇقىمەن سەنىمدى باسقارۋعا بەرىلگەن رەسپۋبليكالىق مەنشىكتەگى «قازمەدتەح» اق, «رەسپۋبليكالىق پروتەزدەۋ-ورتوپەديالىق ورتالىعى» اق, «رەسپۋبليكالىق سۋ سپورتى تۇرلەرى ورتالىعى» اق, «الماتى تە­مىر جول اۋرۋحاناسى» جشس بويىنشا كوميسسيا قورىتىندىلارى 2019 جىلدىڭ اياعىندا شى­عا­رىلادى. ەگەر كوميسسيا قورىتىندىسى وڭ بولسا, وندا بۇل نىسانداردى ساتىپ الۋ جالعاسادى.

جوعارىدا ۇلتتىق حولدينگتەر مەن ۇلت­تىق كومپانيالاردىڭ 105 نىسانى جەكە­شە­لەن­دىرىلگەنىن ايتتىق. ناتيجەسىندە, وندا ىستەگەن 30 374 قىزمەتكەر قىسقارتىلعان.

الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ جەكەشە­لەن­دى­رىل­گەنىنە قاراپ, مەملەكەت بارلىق ەمدەۋ ورىندارىن جەكەمەنشىككە بەرەدى ەكەن دەگەن وي تۋماۋى كەرەك. ۇكىمەتتىڭ ارنايى قاۋ­لىسى­مەن ستراتەگيالىق ماڭىزى بار العاش­قى مە­دي­تسينالىق-سانيتارلىق كومەك كورسە­تەتىن قان بەرۋ, انا مەن بالانى قورعاۋ, ونكولوگيا­لىق, تۋبەركۋلەز, ۆيچ جانە سپيد-كە شالدىق­قان­داردى, پسيحيكالىق اۋرۋلاردى ەمدەۋ ورتا­لىقتارى, رادياتسيالىق مەديتسينا جانە ت.ب. دەن­ساۋلىق ساقتاۋ نىساندارى مەملەكەت مەنشىگىندە قالا بەرەدى.

مىنە, جەكەشەلەندىرۋدىڭ «ەكىنشى تولقى­نى­نىڭ» بارىسى, قىسقاشا ايتقاندا, وسىنداي.

سوڭعى جاڭالىقتار