سيريا جانە تاياۋ شىعىس ەلدەرى تاقىرىبىن زەرتتەپ ءجۇرگەن ساراپشى, جۋرناليست اقمارال باتالوۆا شام ەلىندەگى جاعدايدىڭ قيىندىعىن بىلايشا تۇسىندىرەدى. «وپپوزيتسيامىز دەپ جۇرگەن ادامداردىڭ كوبى ەلدەگى شىنايى جاعدايدان بەيحابار. سەبەبى ولار سيريادان ۇزاق جىلدار بۇرىن شەت مەملەكەتتەرگە كوشىپ كەتكەن, بىرەۋى ەۋروپادا, تاعى ءبىرى تۇركيادا, ساۋد ارابياسىندا, مىسىردا تۇرىپ جاتقاندارى بار. ولاردىڭ سيريانىڭ بولاشاعى جايلى ويلارى ءارتۇرلى. سول سەبەپتى دە ولار ءوزارا ءتىل تابىسا الماي كەلەدى» دەيدى اقمارال باتالوۆا.
جالپى, استانا پروتسەسىنىڭ باستالۋىنا بىرنەشە سەبەپ ىقپال ەتكەن. ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە 2012 جىلدان بەرى جەنەۆا مەن ۆەنادا جۇرگىزىلىپ كەلە جاتقان كەلىسسوزدەر تىعىرىققا تىرەلىپ, ەش ناتيجە بەرمەدى. سيريادا پرەزيدەنت اسادتىڭ ۇكىمەتىنە قارسى سوعىس اشقان قارۋلانعان وپپوزيتسيا كەلىسسوزدەردى باستاۋعا كەلىسىم بەرگەنىمەن, ول ءۇشىن ماسكەۋگە بارۋدان باس تارتتى. ال رەسەي وكىلدەرى بۇل كەلىسسوزدەر ءۇشىن تۇركيا ەلىنە بارعىسى كەلمەدى, سەبەبى سول كەزدە بۇل ەكى ەلدىڭ قارىم-قاتىناسى اتىپ ءتۇسىرىلگەن ۇشاقتىڭ كەسىرىنەن شيەلەنىسىپ تۇرعان. ال تۇرىكتەر, انكارا مەن تەگەراننىڭ اراسىنداعى كۇردەلى قارىم-قاتىناس سەبەبىنەن يرانعا اياق باسقىلارى كەلمەدى. الايدا, باس قوسىپ, ماڭىزدى ماسەلەلەردى تالقىلاۋ بارلىق تاراپتار ءۇشىن قاجەت بولدى. وسىعان بايلانىستى رەسەي پرەزيدەنتى ۆ.پۋتين ءبىزدىڭ پرەزيدەنت ن.نازارباەۆقا تەلەفون سوعىپ, وسى كەلىسسوزدى قازاقستان استاناسىندا وتكىزۋگە رۇقسات بەرۋىن سۇراعان.
قازاقستان «جۋسان» وپەراتسياسىن وتكىزىپ, سول جاققا كەتكەن جانداردىڭ جانە بالالاردىڭ باسىم بولىگىن ەلگە قايتارعانى ءمالىم. «بىراق وعان جولدى قالاي تاپتىق؟» دەگەن ماسەلەنىڭ استارىنا ۇڭىلگەندەر ازداۋ بولدى. «قازاقستان سيريالىق ارنايى قىزمەتتەرمەن جانە كەلىسسوزگە قاتىسۋشى باسقا تاراپتارمەن وتانداستارىمىزدى قايتارۋ جانە جالپى لاڭكەستىككە قارسى ءىس ارەكەتتەر بويىنشا جۇمىستار ءجۇرگىزدى», دەيدى اقمارال باتالوۆا.
يراك پەن سيريادا راديكالدى توپتاردا سوعىسقان شەتەلدىكتەرگە ءولىم جازاسى كەسىلەتىندىگىن ەسكەرسەك, ءبىزدىڭ ەلىمىز ءوزىنىڭ اداسقان تۇرعىندارىن شىنمانىسىندە قۇتقارىپ قالدى دەپ ايتۋعا بولادى. گۋمانيتارلىق جاعىنان الار بولساق, ءبىزدىڭ ەل وسىنداي سوعىسقا قاتىسقان ازاماتتارىنىڭ ءبىر بولىگىنەن باس تارتقان جانە ولاردىڭ ازاماتتىعىنىڭ كۇشىن جويعان دامىعان ەلدەرگە ادامگەرشىلىكتىڭ ۇلگىسىن كورسەتتى دەۋگە بولادى. فرانتسۋزدار تەك ءجاسوسپىرىم بالالاردى قۇتقارسا, تاجىكستان تەك شىن وكىنگەن ازاماتتارىنا ەلگە قايتۋعا رۇقسات بەردى.
«سوعىسقا قاتىسقانداردىڭ كوبىنىڭ پسيحولوگياسىنا, ولاردى سوعىسقا دايارلاۋ بارىسىندا, اۋىر حيميالىق ەسىرتكىنىڭ كومەگىمەن اسەر ەتىلگەن. ءدال وسىنداي ادامدار ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دەسترۋكتيۆتى كۇشتەردىڭ ءتۇرلى ارەكەتتەرى ءۇشىن قولداناتىن قۇرالىنا اينالۋى مۇمكىن. وسىعان بايلانىستى سوعىس الاڭىنان ورالعان ازاماتتار ارنايى قىزمەتتەردىڭ قاتاڭ باقىلاۋىندا بولۋى ماڭىزدى, ولارمەن كاسىبي پسيحولوگتار جۇمىس ىستەپ, وتباسى مۇشەلەرى ولاردىڭ ەمدەلۋ پروتسەسىنە كومەكتەسۋلەرى كەرەك. ال ءبىز سونداي باقىلاۋدى ورناتا الامىز با نەمەسە ولارعا قايتادان قوعامىمىزدىڭ تولىققاندى مۇشەسىنە اينالۋعا كومەكتەسە الامىز با؟ مىنە, بۇل وتكىر ماسەلە» دەيدى اقمارال باتالوۆا.
وزدەرىن يسلام مەملەكەتى اتاعان دايش تەرروريستەرى سيريا مەن يراك جەرىندە جوعالتقان ساربازدارىنىڭ ورنىن تولتىرۋ ءۇشىن ايەلدەردى ۇگىتتەۋگە بەلسەنە كىرىسكەن. ۇگىت جۇمىستارى بارىسىندا ولار «مودجاحەد» ايەلدىڭ بەينەسىن قازىرگى زامان ايەلدەرى ۇلگى الۋى ءتيىس بەينە رەتىندە كورسەتۋگە تىرىسادى. وسى يدەولوگيا ارقىلى ولار ايەلدەردى جيھاد سوعىسىنا بەلسەندى قاتىسۋعا يتەرمەلەيدى. بيىل شىلدە ايىندا ەۋرووداق پوليتسياسىنىڭ رەسمي پورتالىندا «مودجاحەد فەنومەنى» ونى ۇگىتتەۋگە ارنالعان ءتۇسىنىكتەرمەن قاتار, جىل سايىن دامي ءتۇسىپ, لاڭكەستىك ۇيىمنىڭ ستراتەگيالىق قاجەتتىلىكتەرىنە ءسايكەس وزگەرىپ وتىراتىندىعى ايتىلعان. ەۋروپولدىڭ تەرروريزمگە قارسى ءبولىمشەسىنىڭ باسشىسى مانۋەل ناۆاررەتەنىڭ ايتۋىنشا, «دايش ناسيحاتشىلارىنىڭ باستى ماقساتى 16-25 جاس ارالىعىنداعى, سىرتقى اسەرگە بەرىلگىش, الەۋمەتتىك جەلىدە كوپ ۋاقىتىن وتكىزەتىن جاس ايەلدەر ەكەن».
