رۋحانيات • 25 شىلدە, 2019

تاريحپەن تىلدەسكەن, ۋاقىتپەن ۇندەسكەن

760 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

تىرەۋسىز اسپان جاساپ, وعان اي مەن كۇن ورناتقان, ونى التىن شەگە سام­ساعان سانسىز جۇلدىزدارمەن بەكىتكەن, قاسيەتتى قارا جەردى جاساعان قۇ­دىرەتى كۇشتى, مەيىر, شاپاعاتى مول اللا تاعالانىڭ ەرەكشە مەيىرى تۇسكەن جالى بيىك, جايساڭ جاندار بار بۇل ومىردە. ولار كىسىلىك پەن كىشىلىكتىڭ ۇزدىك ۇلگىسى! ولار اسپانداعى اي مەن كۇندەي اينالاسىنا ءۇنسىز ساۋلە شاشىپ تۇرادى. كوزگە ءتۇسۋدى قالاماسا دا ونداي اسىلدى حالىق كوش جەردەن تانىپ, قۇرمەتتەيدى. سونادايدان كوزگە شالىنار, جانىڭا جاقىن جايساڭداردىڭ ءبىرى ءارى بىرەگەيى بيجامال راما­زانوۆا. ول كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى. ءوز باقىتىن ەڭبەك پەن قابىلەتتەن, ادام­گەرشىلىك, ادالدىق اتتى اسىل تالانتتان تاپ­قان بولمىسى بولەك بەكزات تۇلعا.

تاريحپەن تىلدەسكەن, ۋاقىتپەن ۇندەسكەن

بيجامال رامازانوۆا ءومىردىڭ بۇرالاڭى, بۇرىلىسى كوپ جولدان ابىرويمەن وتكەن, ومىردە قينالسا دا سىر بەرمەگەن, مايىسسا دا سىنباعان, تۇعىرى بيىك تۇلعا. ومىردە كوپتى كورگەن, كوپ جايلاردى ويىنا تۇيگەن ونىڭ اق جۇرەكپەن اقتارىلا اي­تار اڭگىمەسى از ەمەس. دارا تۋ­عان دا­نا­لاردىڭ ءبىرى بيجامال انا­مىز­دىڭ سونداي سىمباتى بولەك سۇلۋ سىرلارىنىڭ ءبىر پاراسى ونىڭ «دايك پرەسس» باسپا­سىنان كورگەن, «تاريحي كەزدەسۋلەر» ات­تى كولەمىمەن عانا ەمەس, كورك­ەم­دىلىگىمەن دە كورىكتى كىتابىندا توعىسىپتى.

كىتاپتىڭ قۇرىلىسى دا تاپقىر تۇزىلگەن. بۇل ايتارى انىق, بوياۋى قانىق دەرەكتى, كەرەكتى كىتاپ: «كسرو باسشىلىعى جانە تانىمال تۇلعالار», «قازاقستاننىڭ كورنەكتى قايراتكەرلەرى», «قا­زاق­ستان قاھارماندارى», «جا­­زۋ­­شىلار», «كورنەكتى قايرات­كەر­لەر» جانە «عالىمدار. ءارىپ­تەس­تەر. دوستار» اتتى التى ءبو­لىمنەن تۇرادى. كىتاپتىڭ ءما­تىنىن بايانداپ, كوزىقاراقتى وقۋ­شى­نىڭ ۋاقىتىن الماي-اق قويا­لىق, سەبەبى ءار ءبولىمنىڭ اتتارى اڭگىمەنىڭ كىم, نە جايلى ەكە­نىن تۋاراي, شىعار كۇندەي ايقىن, انىق ايتىپ تۇر. اسىرەسە, ءوزى جۇزدەسكەن نيكيتا حرۋششەۆ, لەونيد برەجنەۆ, ۆياچەسلاۆ مو­لوتوۆ, يۋمجاگين تسەدەنبال, ءدىن­مۇحاممەد قوناەۆ, نۇرسۇلتان نازارباەۆ, ءىلياس وماروۆ سىندى مەملەكەت قايراتكەرلەرى, باۋىرجان مومىش ۇلى, راقىم­جان قوشقارباەۆ, ساعادات نۇرما­عامبەتوۆ ءتارىزدى قاھارماندار; مۇحتار اۋەزوۆ, ءسابيت مۇقانوۆ, عابيت مۇسىرەپوۆ, ميرزو تۇر­سىنزادە قاتارلى ادەبيەت الىپ­تارى; پاتشايىم تاجىباەۆا, زىليقا تامشىباەۆا, كۇلاش قۇنان­تاەۆا, ت.ب. دوستارى جايلى جازبالارى, جوعارىدا اتتارى اتالعان تاريحي تۇلعالاردىڭ ءىس-ارەكەتتەرى, كەيبىرىنىڭ وسال تۇس­تارى, حرۋششەۆتىڭ كۇلكىلى ارە­كەتتەرى, بارشا كەيىپكەرلەردىڭ مىنەزدەرى ءمىنسىز مۇسىندەلگەن.

كىتاپ اۆتورى بيجامال راما­زانوۆا 12 جىل قازاق كسر جوعارى كەڭەسى پرەزيديۋمىنىڭ حاتشىسى بولىپ ۇلكەن مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەگەن, قازاقستاننىڭ ازيا جانە افيرا ەلدەرىمەن ىنتىماقتاستىق كوميتەتىنىڭ توراعاسى بولعان, ۇزاق جىلدار بويى الماتى قالالىق ارداگەرلەر قوعامىنىڭ مۇشەسى بولىپ, ەل ومىرىنە بەلسەنە ارالاسقان كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قاي­راتكەرى. مۇنى تىزبەلەپ وتىر­عانىمىز ول ءوزىنىڭ جازبالارىندا ويدان ەشتەڭە قوسپاعان, ءوزى كورگەن, كۋا بولعان تاريحي تۇلعالار مەن تاريحي وقيعالاردى قاز-قالپىندا ويعا قونىمدى, اقىلعا سىيىمدى ەتىپ بايسالدى بايانداپ بەرگەن. سونىسىمەن دە بۇل ەڭبەك قۇندى. الەمدىك دەڭگەيدەگى اسا كورنەكتى ساياساتكەر قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ 2003 جىلى جارىق كورگەن «ءومىر مەن تاعدىر» اتتى كىتابىندا بىلاي دەپ جازدى: «اكەمنىڭ جوعارى كەڭەس پرەزيدۋيمىنداعى كوپ جىلعى جۇمىسى تۋرالى ايتقاندا, بيجامال رامازانوۆا تۋرالى ايت­پاي كەتۋ مۇمكىن ەمەس. 12 جىلدان استام رەسپۋبليكانىڭ مەملەكەتتىك بيلىگىن كورسەتەتىن وسى وتە ماڭىزدى ورگاندا ەكىنشى تۇلعا بولدى. ب.رامازانوۆا – اسا بىلىكتى باسشى, ەڭبەكقورلىعىمەن, سىپايىلىعىمەن ارىپتەستەرىنە دەگەن دوستىق نيەتىمەن ەرەك­شە­لەندى. ونىڭ جوعارعى كەڭەس پرە­­زيديۋمىنىڭ حاتشىسى قىز­مەتىنەن كەتىپ, قازاق كسر مي­نيسترلەر كەڭەسى جانىنداعى باس ارحيۆ باسقارماسىنا باسشى بولىپ تاعايىندالۋى رەسپۋبليكا بيلىگى ءۇشىن كەمشىن بولدى. ول قازاقستاندىق پارلامەنتاريزم تاريحىنا جارقىن تۇلعا بولىپ ەندى».

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپ باسىپ, تاماشا ايتقان سوزىنە الىپ, قوسارىمىز جوق.

توبىقتاي ءسوزدىڭ ءتۇيىنى – بيجا­مال رامازانوۆانىڭ توق­سان جاستىڭ تورىنەن تومەنگە, ءوت­كەن­گە كوز جىبەرە تۇرىپ ايت­قان ماعىنالى ءسوزى جاسقا دا, جا­سا­مىسقا دا وي سالاتىن ءتار­بيەلىك ءمانى زور, ايتارى انىق, بوياۋى قا­نىق ۋاقىتپەن بىرگە جاساي بە­رەتىن اسا باعالى ەڭبەك.


ءسابيت دوسانوۆ,

جازۋشى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى


سوڭعى جاڭالىقتار