الەم • 25 شىلدە, 2019

ۇلىبريتانيادا پرەمەر اۋىستى

310 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

وتكەن سەيسەنبى كۇنى ۇلىبريتانيادا كونسەرۆاتيۆتىك پارتيا كوشباسشىسى سايلاۋىنىڭ ەكىنشى, شەشۋشى كەزە­ڭىنىڭ قورىتىندىسى جاريا ەتىلىپ, بۇرىن ەلدىڭ سىرتقى ىستەر مي­نيست­رى جانە لوندون قالاسىنىڭ مەرى قىز­مەتتەرىن اتقارعان بوريس دجون­­سوننىڭ جەڭىپ شىققانى بەلگىلى بولدى.

 ۇلىبريتانيادا پرەمەر اۋىستى

ەۋرووداقتان شىعۋدى جاقتاۋشى

بۇل جەڭىس ەندى بيلەۋشى پارتيانىڭ باسشىسى رەتىندە ب.دجونسونعا ەل ۇكىمەتىن باسقارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جاڭا پرەمەر-ءمينيستردىڭ الدىندا «Brexit» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ جانە كونسەرۆاتورلاردىڭ پوزيتسياسىن نىعايتا ءتۇسۋ مىندەتى تۇر.  

بوريس دجونسون جاڭا لاۋازىمىنا رەسمي تۇردە كەشە كىرىستى. بۇرىنعى پرەمەر تەرەزا مەي «Brexit»-ءتى جۇزەگە اسىرۋداعى ساتسىزدىكتەرىنەن كەيىن پارتيا باسشىلىعىنان كەتەتىنىن مالىمدەپ, ءوزىنىڭ دارمەنسىزدىگى مەن شاراسىزدىعىن مويىنداعان بولاتىن. تيىسىنشە, كەشە ەل پارلامەنتىندە سوڭعى رەت ءسوز العان سوڭ تەرەزا مەي بۋكينگەم سارايىنا اتتانىپ, ۇلىبريتانيانىڭ 93 جاستاعى پاتشايىمى ەليزاۆەتا II قابىلداۋىندا بولىپ, پرەمەرلىكتەن بوساتۋدى سۇرادى. ءارى قاراي قالىپتاسقان ءداستۇر بويىنشا ب.دجونسوندى قابىلداپ, ۇكىمەت قۇرامىن جاساقتاۋدى قولعا الۋدى سۇرايدى. بۇل – اعىلشىن بيلىگىنىڭ فورمالدى ءتارتىبى.  

دجونسوننىڭ جەڭىسى بريتانيا تاري­حىن­داعى ازشىلىق ۇكىمەتىنىڭ پار­تياىشىلىك سايلاۋ جولىمەن اۋىسۋى بولىپ وتىر. 

بوريس دجونسون جاڭا قىزمەتكە سايلانا سالىسىمەن 31 قازانعا دەيىن ۇلى­بريتانيانى ەۋرووداقتان شىعارۋعا, ەلدى بىرىكتىرە وتىرىپ, وپپوزيتسيالىق لەي­بوريستىك پارتيا جەتەكشىسى دجەرەمي كوربيننەن باسىم تۇسۋگە ۋادە ەتتى. 

وعان جاۋاپ رەتىندە د.كوربين: «دجون­سون بايلارعا ارنالعان سالىقتى تومەن­دەتۋگە ۋادە ەتىلگەن جانە ەۋرووداق­تىڭ كەلىسىمىنسىز-اق «برەكسيت» الۋعا نەگىز­دەل­گەن باعدارلاما ارقىلى 100 مىڭ ادام­دىق توپتىڭ اتىنان تاڭدالدى. ەندى ول ەلدىڭ الار باعىتىنا ماڭىز بەرىپ ويلانۋى كەرەك. ەو قۇرامىنان كەلىسسوزسىز شىعۋ مەديتسينالىق ماقساتتاعى تاۋارلار كەلىسىمىن شەكتەيدى, اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ونەركاسىپكە, جالپى ەكونوميكاعا نۇقسان كەلتىرەتىندىكتەن, بوريس دجونسون دونالد ترامپپەن ساۋدا كەلىسىمىن جاساۋعا ءماجبۇر بولادى, بىراق ول كەلىسسوزدەردى دجونسون ءالسىز جاقتىڭ پوزيتسياسىنان جۇرگىزەدى», دەپ ءۇن قاتتى. 

ال امەريكا پرەزيدەنتى بولسا دجون­سوننىڭ تانىمالدىعىن ونىڭ «بريتاندىق ترامپ» دەگەن لاقاپ اتىنا بايلانىستى ەكەنىنە رياسىز سەنىم ءبىلدىرىپ وتىر. 

ءوز كەزەگىندە لوندون قالاسىنىڭ مەرى سادىق حان «برەكسيت» ماسەلەسىندە جاڭا پرەمەردىڭ ۇستانىمىمەن كەلىسپەيتىنىن ايتادى. ۇلى­بريتانيانىڭ ەۋروپالىق وداقپەن كەلى­سىمسىز ات قۇيرىعىن كەسۋى جۇمىس ورىن­­دارى­نىڭ تاپشىلىعىن تۋدىرادى, ەكونو­مي­كالىق ءوسىمدى تەجەيدى, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىنا كەرى اسەرىن تيگىزەدى دەپ توپشىلايدى. 

مىنە, وسىنداي پىكىر قايشىلىقتارىنان كەيىن بوريس دجونسوننىڭ ۇلىبريتانيا پرەمەر-ءمينيسترى لاۋازىمىنا تاعايىن­دالۋىن جاقتاۋشىلار مەن قارسى توپ لوندون كوشەلەرىنە شىعىپ كەتتى. ال وپپوزيتسيا بولسا, جاڭا كوشباسشىعا سەنىمسىزدىك بىلدىرۋگە قامدانىپ جاتىر. 

شىققان تەگىندە جاقىندىق بار

55 جاستاعى بوريس دجونسون نيۋ-يورك قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن جانە 2016 جىلعا دەيىن اقش ازاماتى دا بول­عان. تولىق نىسپىسى – الەكساندر بوريس دە پفەففەل دجونسون. بىراق ءبىزدى قىزىق­تىرعان ماسەلە باسقا – بوريس دجون­سون وسمانلى مەملەكەتىنىڭ سوڭعى ىشكى ىستەر ءمينيسترى بولعان الي كەمالدىڭ شوبەرەسى. ماماندىعى جۋرناليست بولعان اتاسى 1920-شى جىلدارى قازا تاپقان. ال اكەسى ستەنلي دجونسون كونسەرۆاتيۆتىك پارتيانىڭ قاتا­رىندا ءجۇرىپ, دۇنيەجۇزىلىك بانكتە جۇمىس ىستەگەن, ەۋروپارلامەنتتىڭ مۇشەسى بولعان. 

اجەسى دە كاۆكاز اۋماعىنان تۇركياعا اۋعان شەركەس قىزى ەكەن. جالپى, ب.دجون­سوننىڭ ناعاشىلارىن دا وسال دەۋگە كەل­مەيدى – اقپارات قۇرالدارى جاڭا پرەمەر­دىڭ اناسى ۇلىبريتانيا كورولى II گەرتسوگتىڭ تۇقىمىنان ەكەنىن جارىسا جازىپ جاتىر. 

ساياساتكەردىڭ ءوزى بريتاندىق كوپتەگەن ارىپتەستەرىنە ءتان قالىپپەن يتون جانە وكسفوردتا ءبىلىم العان. وقىپ ءجۇرىپ, وكس­فورد پىكىرتالاس وداعىنىڭ تەڭ توراعاسى رەتىندە كوزگە تۇسكەن. ەڭبەك جولىن جۋر­ناليستىك سالادان باستاپ,  The Times باسىلىمىندا ازدى-كوپتى جۇمىس ىستەگەن. بىراق الەمگە ايگىلى گازەتتەن جالعان دەرەك­تەردى قولدانعانى ءۇشىن قۋىلىپتى. كەيىن­نەن The Daily Telegraph باسىلىمىندا جۇمىس ىستەي ءجۇرىپ, ناعىز ەۋروسكەپتيك بولىپ قالىپتاسقان. 

ال 1997 جىلدان بەرى ۇلكەن ساياساتقا بەلسەنە ارالاسىپ, مينيستر لاۋازىمىنان لوندون مەرىنە دەيىنگى دارەجەگە كوتەرىلدى. جالپى, ب.دجونسون تەلەۆيزيالىق شوۋلارعا ءجيى قاتىسىپ, وتكىر پىكىرلەرى ارقىلى ەلدىڭ ىشىندە تانىمالدىعىن ارتتىرا تۇسكەن. ونىڭ سول شوۋلارداعى بۇيرەكتەن سيراق شىعاراتىن ويلارى بەدەلىن وسىرە تۇسكەنى دە انىق. 

2016 جىلى بوريس دجونسون پارلامەنتكە ورالۋدى كوكسەيدى. ءبىر قىزىعى, ونىڭ ورنىنا لوندون باسشىسى بولىپ بۇل قىزمەتتى يەلەنگەن تۇڭعىش مۇسىلمان سادىق حان قالدى. ال ب.دجونسوننىڭ ءتۇبى تۇرىك بولعانىمەن, مۇسىلماندارعا دا, تۇركى الەمىنە دە ىشتارتقان كەزى بەلگىسىز. كەرىسىنشە, جوعارىدا ايتىلعانداي, ۇر دا جىق مىنەزى ارقىلى وقشاۋلانىپ تۇراتىن يمپەريالىق پيعىلداعى ساياساتكەردىڭ مۇ­سىلماندار مەن افريكا تۋرالى ايت­قان سوزدەرى كوپشىلىكتىڭ نارازىلىعىن تۋعىزعان. سىرتقى ىستەر ءمينيسترى بولىپ تۇرعان ۋاقىتىندا ەل ۇكىمەتىنىڭ باسشىسىمەن «برەكسيت» ماسەلەسى بويىنشا كەلىسە الماي, قىزمەتىنەن كەتتى. 

اقپارات كوزدەرىندەگى مالىمەتتەرگە قاراعاندا, ەكى رەت ۇيلەنگەن ب.دجونسوننىڭ ءتورت بالاسى بار ەكەن. 

جالپى, اڭگىمە باسىندا ب.دجونسوننىڭ الدىندا تۇرعان مىندەت – ۇلىبريتانيا­نى ەشقانداي مامىلەسىز ەۋروپالىق وداق­تان ءبولىپ شىعارۋ ەكەنىن ايتتىق. ساياسات­كەر بۇل جولداعى كەدەرگىلەردەن تايسالماي, بىربەتكەي مىنەزى ارقىلى ماقساتى­نا جەتپەي تىنبايتىنداي كورىنەدى. ول كەسكىن-كەلبەتى دە وزىنە ۇقسايتىن امەري­كالىق ارىپتەسى دونالد ترامپتىڭ ساياسي بيلىكتەگى جەتىستىكتەرىن قايتالاۋدان ءۇمىتتى ەكەنىن جاسىرمايدى. بىراق ونىڭ بۇل پيعىلىنا بريتاندىق وركەنيەت كونە قويسا جاقسى... 


سوڭعى جاڭالىقتار