حولدينگتىڭ قارجىلىق احۋالىنىڭ ناشارلاۋى 2013-2017 جىلدارداعى قازاقستاننىڭ قارجى نارىعىنداعى تۇراقسىزدىق پەن تەڭگە دەۆالۆاتسياسىنا جانە ەلىمىزدىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنىن نەسيەلەندىرۋشى بىرقاتار بانكتەردىڭ دەفولتقا ۇشىراۋىنا بايلانىستى ءوربىدى. حولدينگ مۇنداي جاعىمسىز جايتقا ءازىر ەمەس بولىپ شىقتى.
«مەملەكەت باسشىسى قازاگروعا قاتىستى ءادىل سىن ايتتى. پرەزيدەنت ونى تۇبەگەيلى رەفورمالاۋعا باسىمدىق بەردى. ەرنست ەند يانگ اۋديتورلىق كومپانياسى راستاعان حولدينگتىڭ جيناقتالعان بورىشى 2019 جىلدىڭ باسىندا 399,1 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. بۇل سومانىڭ جارتىسى – دەۆالۆاتسيا جوعالتقان قاراجات بولسا, جارتىسى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ دەفولتقا ۇشىراۋىنان جوعالدى. بۇل 2013-2018 جىلدار ارالىعىنداعى قازاگرو مەنەدجمەنتىنىڭ قابىلداعان شەشىمدەرىنىڭ ناتيجەسى. ماسەلەن, 2018 جىلى باس حولدينگ 148,3 ملرد تەڭگەگە كەم شىقتى», دەدى «قازاگرو» باسقارما توراعاسى ەربول قاراشۇكەەۆ.
باس حولدينگتە قالىپتاسقان كۇردەلى احۋالعا قاراماستان, حولدينگتىڭ اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى, اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى جانە قازاگروقارجى سياقتى ءۇش ءىرى ەنشىلەس ۇيىمدارى تابىستى كومپانيالار بولىپ قالۋدا ءجانە جىلدان-جىلعا اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاندىرۋ كولەمىن كوبەيتىپ كەلەدى. اتالعان ەنشىلەس كومپانيالار تاراپىنان سالانى قارجىلاندىرۋدىڭ جالپى كولەمى بىلتىر 400 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. بۇل حولدينگ قۇرىلعان ۋاقىتتان بەرگى ەڭ جوعارى كورسەتكىش. ونىڭ نەگىزگى سەبەبى, اگروونەركاسىپ كەشەنىن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر تاراپىنان قارجىلاندىرۋ ۇلەسى جىلدان-جىلعا تومەندەپ بارادى. ايتالىق, 2011 جىلدان 2018 جىلعا دەيىن بانكتەردىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنىن قارجىلاندىرۋى 6 ەسەگە ازايعان, ياعني 448 ملرد تەڭگەدەن 76 ملرد تەڭگەگە دەيىن ءتۇستى. وسىعان وراي حولدينگ اگروونەركاسىپ كەشەنىندەگى جاپپاي كۇيرەۋگە جول بەرمەۋ ماقساتىندا قارجىلاندىرۋ كولەمىن ارتتىرۋعا ءماجبۇر بولدى. 2011 – 2018 جىلدار ارالىعىندا نەسيەلەۋ كولەمى 4 ەسەگە ارتىپ, 93 ملرد-تان 400 ملرد تەڭگەگە دەيىن ءوستى.
«جاعدايدى تۇزەۋ مىندەتى – وتە كۇردەلى جانە حولدينگ مەنەدجمەنتى مەن ۇكىمەت شەشىمىن ءۇيلەستىرۋدى قاجەت ەتەدى. قازاگرو احۋالى تۋرالى ايتقاندا, ونىڭ ەنشىلەس كومپانيالارىندا ءبۇگىندە 77 مىڭ زاەم الۋشى بار ەكەنىن ەستە ۇستاۋىمىز قاجەت. ولار – قازىرگى ۋاقىتتا قازاگرونىڭ قولجەتىمدى نەسيەسىن پايدالانىپ وتىرعان اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپورىندارى, شارۋا قوجالىقتارى جانە فەرمەرلىك شارۋاشىلىقتار. سوندىقتان جاقىن كەلەشەكتە قابىلداناتىن كەز كەلگەن شەشىم ەڭ اۋەلى ولاردىڭ جاعدايىنا نۇقسان كەلتىرمەۋى ءتيىس», دەدى «قازاگرو» باسقارما توراعاسى ەربول قاراشۇكەەۆ.
جاڭا توپ-مەنەدجمەنت قۇرۋ اياسىندا حولدينگ زيان شەكپەۋ جانە تيىمدىلىكتى تومەندەتپەۋ ماسەلەسىن شەشۋگە ارنالعان ءۇش نەگىزگى باعداردى جاريالادى.
ءبىرىنشى, حولدينگتىڭ قارجىلىق جاعدايىن تۇراقتاندىرۋ بويىنشا جەدەل شارالار قابىلداۋ. اتالعان جۇمىس اياسىندا بيىلعى مامىر ايىنىڭ سوڭىندا بۇكىل ۆاليۋتالىق قارىز تۇگەلىمەن وتەلدى. تەڭگە باعامىنىڭ تەربەلۋى ەندى تاقىرعا وتىرۋعا باستامايدى. الداعى 15 جىلعا ارنالعان قارجىلىق دامۋ مودەلى ءازىرلەندى. بۇل حولدينگتىڭ كۇردەلى جاعدايدان شىعۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.
ەكىنشى, حولدينگتى وڭتايلاندىرۋ. وڭتايلاندىرۋ اياسىندا ەنشىلەس كومپانيالاردى جويۋ, ولاردىڭ سانىن 7-دەن 3-كە دەيىن قىسقارتۋ كوزدەلىپ وتىر. وڭتايلاندىرۋ جەتەكشىلەردى, ارتىق قۇرامدى, ءتيىمسىز كومپانيالار مەن بولىمشەلەردى قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ايتا كەتۋ كەرەك, حولدينگ قازىرگى كەزدە شتات ءبىرلىگىن 20 پايىزعا ازايتتى. جاقىن ارادا 25 پايىزعا كەزەڭ-كەزەڭىمەن قىسقارتۋ كوزدەلىپ وتىر.
ءۇشىنشى, بارلىق ۇدەرىستى اۆتوماتتاندىرۋ. زاەم الۋشىلاردىڭ 70 پايىزى – ءوز قاجەتتىلىكتەرى ءۇشىن 4 ملن تەڭگەگە دەيىن قارىز الاتىن فەرمەرلەر. حولدينگتىڭ جاڭا باسقارماسى بارلىق ءوتىنىمدى قاراۋ ۋاقىتىن 30 كۇننەن 3 ساعاتقا ءتۇسىرۋدى الدىنا مىندەت ەتىپ قويدى. باستى مىندەت – زاەمشىلار ءارتۇرلى انىقتامالار ءۇشىن ينستانتسيالار بويىنشا ءجۇگىرمەۋى قاجەت. فەرمەر قازاگرو قۇرىلىمى بولىمشەسىنە جەكە كۋالىگىمەن عانا كەلۋى ءتيىس. سونىمەن بىرگە نەسيە الۋدى ماقۇلداۋدى 3 ساعاتتان ارتىق سوزباۋى كەرەك.
ەستەرىڭىزدە بولسا, 15 شىلدەدە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا ۇكىمەتكە قازاگرو حولدينگىن جەدەل رەفورمالاۋ بويىنشا ەكى اي مەرزىمدە ۇسىنىستار ازىرلەۋ كەرەگىن تاپسىرعان بولاتىن.