ءتىل ماسەلەسى مەكتەپ كولەمىندە عانا شەشىلمەيدى, ول بارلىق دەڭگەيدە قولعا الىناتىن ءىس ەكەندىگى دە كوپتەن ايتىلىپ كەلەدى. اسىرەسە ۇكىمەت تاراپىنان وعان جاسالاتىن قولداۋ وتە زور بولۋى كەرەك. الايدا, مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ا.رايىمقۇلوۆا حانىم جۋىردا جۇرتتىڭ اشۋ-ىزاسىن تۋعىزعان مالىمدەمە جاساعانى دا ەسىمىزدە. ونداعان جىلدار بويى ءتىلىمىزدى بايىتىپ, كىرىگىپ كەتكەن كوپتەگەن ادەمى تەرميندەردى مينيستر حانىمنىڭ قايتادان شەتەل تىلىندە اتاۋ كەرەك دەگەنى ءتىپتى ورىندى بولمادى. سونىڭ ىشىندە پايىز, سىنىپ, مەيرامحانا, مۇراعات, تەڭگەرىم, الەۋەت جانە ت.ب. بار. ارينە كەيبىر تەرميندەردىڭ قازاقشا اۋدارىلىمى ۇتىمدى شىقپاي جاتادى. كەيبىرەۋلەرى قايتالاما دا بولىپ كەتەدى. مىسالى, «پوتەنتسيال» دەگەندى «الەۋەت» دەپ الدىق تا, «سيلوۆىە سترۋكتۋرى» دەگەندى دە كەيدە «الەۋەتتى كۇشتەر» دەپ اۋداراتىندار بار. سوندا «پوتەنتسيالدى» اۋدارعان «الەۋەت» تۇپكى ماعىناسى اۋىتقىماعانىمەن, ازداپ وزگەرىپ كەتەدى. بىراق «سيلوۆىە سترۋكتۋرى» دەگەننىڭ ورىس تىلىنەن سوزبە-ءسوز اۋدارىلعان «كۇشتىك قۇرىلىمدار» دەگەن تاعى ءبىر نۇسقاسى بار. الايدا, وسىندايلاردان شوشىنۋدىڭ دا كەرەگى جوق. ويتكەنى ولار سينونيم سوزدەر بولىپ قولدانىلا بەرسە, ەشقانداي زيانى جوق. ءبىز ءبىر عانا «ميكرورايون» دەگەندى «مولتەك اۋدان», «شاعىن اۋدان», «ميكرواۋدان» دەپ بىرنەشە سينونيمدەرىن جاساپ الدىق, بىراق سودان ب ۇلىنگەن ەشنارسە جوق, كەرىسىنشە تىلدىك قوردىڭ باي ەكەندىگى كورىنەدى.
ءسوز جاساۋشىلاردىڭ ءبارى جاڭا زامانداعى سوزدىك قورىمىزدى 5 مىڭداي سوزگە بايىتقان ءىسلام جارىلعاپوۆ بولا المايدى. ول كىسىنىڭ تۋدىرعان مىڭداعان سوزدەرىن قازاق قانا ەمەس, ءيسى تۇركى ەلدەرى قولدانادى. كەيبىر تۇپنۇسقالىق ماعىناسىنان اسىپ تۇسكەن سوزدەردى ەسكە تۇسىرگەندە مارقۇمنىڭ رۋحىنا ريزا بولىپ قالاسىڭ. مىسالى, ورىستىڭ «ۇسىگەن» (موروجەنوە) دەپ ات بەرگەن تاعامىن «بالمۇزداق» دەپ, ونى قايتا اۋدارعاندا «سلادكي كاك مەد, حولودنىي كاك لەد» دەگەن ماعىنا بەرەتىنىن ەستىگەندە ورىس ماماندارىنىڭ ءوزى تاڭعالعان ەكەن.
مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قۇلاشىن كەڭگە جايۋىنا ۇلتىمىزدىڭ بارلىق زيالى جاندارى ءوز دەڭگەيلەرىندە جاناشىرلىقپەن اتسالىسىپ ءجۇر. سولاردىڭ ءبىرى ءماجىلىس دەپۋتاتى دارحان مىڭباي دا جۋىردا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى گۇلشارا ابدىقالىقوۆاعا وسى ماسەلەگە قاتىستى دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى. وندا دەپۋتات «ەندىگى جەردە مەملەكەتتىك ءتىل بويىنشا ءسوزدىڭ ەمەس, ناقتى دا تىڭعىلىقتى ىستەردىڭ كەزەگى كەلگەنى اقيقات» دەي كەلىپ, «ءتىل ماسەلەسىن ۇيلەستىرۋمەن شۇعىلداناتىن جالعىز وكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ اتاۋى «ءتىل كوميتەتى» ەمەس, «ءتىل ساياساتى كوميتەتى» بولۋى نەلىكتەن؟ ۇلتتى جانە ەتنوستاردى ۇيىتاتىن قۇرىلىمعا «ساياسات» ءسوزىن قوسۋداعى ماقسات نە, قاعيدات قايسى؟ «ساياساتتى» بادىرايتىپ جازۋ قانشالىقتى ماڭىزدى؟ الدە مەملەكەتتىك ءتىل تەك ساياساتتان باستالىپ, ساياساتپەن ورىلە مە؟» دەگەن قاتاڭ سۇراقتار قويدى. سونىمەن بىرگە دەپۋتات وسى قۇرىلىم مەملەكەتتىك ءتىلدى تسيفرلى تەحنولوگياعا كوشىرۋ ءىسى بويىنشا اسا قاجەتتى كومپيۋتەرلىك بىرىڭعاي باعدارلامالاردى ازىرلەپ جانە ولاردى بۇكىل ەلىمىز بويىنشا جاپپاي, اقىسىز تاراتۋ جاعىن ويلاستىرۋى كەرەكتىگىن ۇسىنادى. ولار – مەملەكەتتىك ءتىلدە ساۋاتتى جازۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن, ەملە ەرەجەسىنە قاتىستى قاتەلەردى ىزدەپ تاباتىن كومپيۋتەرلىك باعدارلاما جانە ەكىنشىدەن, داۋىس تاسپاسىن (اۋديو) ماتىنگە اينالدىراتىن ارنايى دىبىستىق كونۆەرتەر بولعانى ءجون. مەملەكەتتىك ءتىل ءۇشىن اۋاداي قاجەت وسى ەكى باعدارلاما دا قازاق ءتىلىنىڭ قولدانبالى-پراكتيكالىق دامۋ بەلەسىن ايقىندار ەدى, دەيدى دەپۋتات.
