قازاقستاننىڭ بۇۇ جانىنداعى تۇراقتى وكىلدىگى مەن بۇۇ-نىڭ تەرروريزمگە قارسى باسقارماسى نيۋ-يورك قالاسىنىڭ ماڭايىندا ۇيىمداستىرعان «تەرروريزمنەن ازات الەمگە جانە بۇۇ 2030 جىلعا دەيىنگى تۇراقتى دامۋ كۇن تارتىبىنە قول جەتكىزۋ ءۇشىن دامۋشى ەلدەردىڭ سينەرگياسى» اتتى ءىس-شاراعا 50 مەملەكەتتەردىڭ 100 استام وكىلدەرى قاتىستى.
كوشپەلى وتىرىستىڭ نەگىزگى ماقساتى تەرروريزممەن ۇلتتىق, وڭىرلىك جانە جاھاندىق دەڭگەيدە ءتيىمدى كۇرەسۋ ءۇشىن بىرلەسكەن كۇش-جىگەردى ۇيلەستىرۋ مەحانيزمدەرىن تالقىلاۋ بولدى. تەرروريزمگە قارسى كۇرەسكە تۇراقتى دامۋدىڭ قالاي كومەكتەسەتىنى تۋرالى تاجىريبە جانە ناقتى ۇسىنىستارمەن الماسۋ ءوتتى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلشىسى قايرات وماروۆ ۇكىمەتتىڭ تەرروريزمنىڭ تۇپكى سەبەپتەرىمەن كۇرەسۋدە قابىلدانعان پراكتيكالىق قادامدارى تۋرالى اڭگىمەلەدى. ول قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى, تەرروريزممەن كۇرەس جانە دامۋدىڭ ءوزارا تاۋەلدىلىگىن اتاپ ءوتىپ, قازاقستان وسى ماسەلەلەردى شەشۋگە ءوز ۇلەسىن قوسىپ, الماتىدا پيلوتتىق بۇۇ ورتالىق ازيا مەن اۋعانستان ەلدەرىنىڭ ورنىقتى دامۋ ماقساتتارى بويىنشا وڭىرارالىق ورتالىعىن قۇرىپ وتىر.
بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى, بۇۇ تەرروريزمگە قارسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ۆلاديمير ۆورونكوۆ ءوز سوزىندە قازاقستانعا تەرروريزمگە قارسى كۇرەسكە جوعارى جاقتاۋشى جانە بۇلجىماس باسشىلىعى ءۇشىن قازاقستانعا العىسىن ءبىلدىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاننىڭ تەرروريزمنەن ازات الەمگە قول جەتكىزۋ ءتارتىبىنىڭ كودەكستى قابىلداۋ تۋرالى باستاماسى – تەرروريزمگە قارسى ءىس-قيمىلدا حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا قوسقان ەلەۋلى ۇلەسى.
كودەكستىڭ جاڭاشىل ەلەمەنتى – الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى ارقىلى وسى جاھاندىق ز ۇلىمدىقپەن كۇرەسۋ ءۇشىن ۇجىمدىق ارەكەتتەردى ۇيلەستىرۋ. قازاقستان وزدەرىنىڭ ازاماتتارىن قاقتىعىس ايماعىنان ەۆاكۋاتسيالاعان الەمدەگى ازداعان مەملەكەتتەردىڭ بىرىنە اينالدى جانە ولاردى قالىپتى ومىرگە قايتارۋ ءۇشىن بەلسەندى جۇمىس جاساۋدا.
وسى وتىرىس ءۇشىن سيريادان «جۋسان» وپەراتسياسى اياسىندا ورالعان قازاقستاندىق ايەلدەردىڭ ءبىرى ءىس-شاراعا قاتىسۋشىلارعا كورسەتىلگەن بەينە-ۇندەۋىن جازدى. 25 جاستاعى ايدا سارينا ءوزىنىڭ سيرياعا قالاي كەلگەنى تۋرالى ەستەلىكتەرىمەن ءبولىستى جانە تەرروريستەر اراسىندا ءومىر ءسۇرۋىنىڭ كۇردەلى جاعدايلارى تۋرالى اڭگىمەلەپ بەردى. ول ءوز ەلىنە ورالۋ مۇمكىندىگى ءۇشىن قازاقستان ۇكىمەتىنە شىنايى العىسىن ءبىلدىردى. «كۇيەۋىم قايتىس بولعاننان كەيىن مەن ءتىرى قالۋ ءۇشىن كۇرەسىپ ءجۇردىم... تۇندە ۇيىقتاپ جاتقاندا, تاڭەرتەڭ وياناتىنىمدى بىلمەدىم. بىزگە تۇيىق بولدى. ءبىز دىمقىل جەردىڭ ۇستىنە ۇيىقتايتىنبىز. كۇن سايىن بالالار انالارىنىڭ قولىنان قازا تاۋىپ, ال ولار ولارعا كومەكتەسە المادى», - دەپ ايتتى ا.سارينا. «مەن قازاقستاننان قۇتقارۋشىلاردى ءوز كوزىممەن كورگەندە, ءبىزدى تاستاپ كەتپەگەنىمىزدى ءتۇسىندىم... مەنىمەن بىرگە فرانتسيادان, گەرمانيادان جانە باسقا ەلدەردەن كەلگەن ايەلدەر بولدى. ولار بىزگە وتە قىزعانتىپ قارادى, قازاقستان ولاردى دا الىپ كەتە الا ما دەپ ءبىلىپ كورىپ سۇرادى, نەمەسە كەم دەگەندە ولاردىڭ بالالارىن سيريادان الىپ كەتۋىن سۇرادى. سول ەزدە مەن وسى ايەلدەرگە كومەكتەسە المادىم», - دەدى ول.
ءوز ۇندەۋىندە ايدا سارينا تەرروريزمگە قارسى كۇرەسكەر بولۋعا دايىن ەكەنىن مالىمدەدى. «يا, مەن تەرروريزمنىڭ قۇربانىمىن. بىراق قازىر تەرروريزمگە قارسى كۇرەسكەر بولعىم كەلەدى, وسى ۇلكەن ماقساتتىڭ ءبىر بولىگى بولۋعا جانە ءوز ۇلەسىمدى قوسقىم كەلەدى. مەن تەرروريزمنەن زارداپ شەككەن بارلىق ايەلدەردىڭ داۋىسى بولعىم كەلەدى!», - دەدى قازاقستاندىق ايەل.
سول كۇنى بۇۇ باس اسسامبلەياسى «تەرروريزم قۇرباندارىنا كومەك كورسەتۋدەگى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ» اتتى رەزوليۋتسيانى ءبىراۋىزدان قابىلدادى. بۇل قۇجات بارلىق مۇشە مەملەكەتتەردى ۇلتتىق زاڭناماعا جانە گەندەرلىك اسپەكتىلەرگە سايكەس تەرروريزم قۇرباندارىنا ارنالعان كەشەندى كومەك جوسپارلارىن جاساۋعا شاقىرادى.
كوشپەلى وتىرىسقا باستى سپيكەرلەر رەتىندە بۇۇ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك كەڭەسىنىڭ باسشىسى, سەنت-ۆينسەنت جانە گرەناديندەرىنىڭ تۇراقتى وكىلى ينگا روندا كينگ, بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ كەلەسى توراعاسى, نيگەريانىڭ بۇۇ-داعى تۇراقتى وكىلى تيدجاني مۋحامماد-باندە, بۇۇ تەرروريزمگە قارسى ورتالىعىنىڭ جانە بۇۇ جانىنداعى تەرروريزمگە قارسى كۇرەس جونىندەگى يسلام ىنتىماقتاستىق ۇيىمى مۇشە مەملەكەتتەر توبىنىڭ توراعاسى, ساۋد ارابياسىنىڭ تۇراقتى وكىلى ابداللا ال-مۋالليمي, اۋعانستان, مىسىر, وزبەكستان جانە افريكا وداعىنىڭ ەلشىلەرى ءسوز سويلەدى.
سونىمەن قاتار, ءىس-شارا بارىسىندا ينگا روندا كينگ ءوز ەلىنىڭ اتىنان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ باستاماشىلىق ەتكەن تەرروريزمنەن ازات الەمگە قول جەتكىزۋ ءتارتىبىنىڭ كودەكسىنە قول قويدى. سەنت-ۆينسەنت جانە گرەناديندەر قازىر ەندى الەمنىڭ 80-دەن استام مەملەكەتتەردەن تۇراتىن جاھاندىق تەرروريزمگە قارسى كواليتسياعا قوسىلدى.
