قوعام • 28 ماۋسىم، 2019

بورىش جۇكتەمەسى قالاي جەڭىلدەتىلمەك؟

187 رەت كورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بىرقاتار الەۋمەتتىك ساناتتاعى ازاماتتاردىڭ قارىز جۇكتەمەسىن جەڭىلدەتۋ جونىندەگى جارلىعى قازاقستاندىقتاردىڭ ەرتەڭگى كۇنگە سەنىمىن ەسەلەي ءتۇستى. سوعان قاراماستان اتالعان ماسەلەنىڭ بايىبىنا بارماي، قوعامدا ءارتۇرلى الىپ­قاشپا اڭگىمەلەردىڭ دە قاۋلاي بەرەتىنى تۇسىنىكتى. سون­دىقتان مەملەكەت تاراپىنان جاسالىپ وتىرعان قامقورلىق تۋرالى اقپاراتتاندىرۋ وتە وزەكتى ماسەلە. ءبىز قولدا بار دەرەكتەرگە سۇيەنىپ، قوعام تاراپىنان بولۋى مۇمكىن ىقتيمال سۇراقتارعا از-كەم توقتالا كەتۋدى ءجون كوردىك.

ەڭ اۋەلى، بورىش جۇكتەمەسى كىمدەرگە قاتىستى جەڭىلدەتىلەدى دەگەن ساۋال تۋادى. قارىز جۇكتەمەسىن جەڭىلدەتۋ كومەگى الەۋ­مەتتىك تۇرعىدان از قامتىلعان ازا­مات­تارعا قاتىستى ەكەنىن ايتقان ءلازىم. بۇل ساناتتا كوپ بالالى وتباسىلار، مۇگەدەك بالاسى بار وتباسىلار، اسىراۋ­شى­سىنان ايىرىلعان وتباسىلار، اتاۋ­لى الەۋمەتتىك كومەك الۋشىلار جانە جەتىم بالالار بار. سونداي-اق 29 جاسقا تول­ماعان، اتا-انانىڭ قامقورلىعىنسىز قال­عان بالالار دا وسى ساناتتا بورىش جۇك­تە­مەسىن جەڭىلدەتۋگە مۇمكىندىك الىپ وتىر.

سونداي-اق بۇل ءىس-شارا نەلىكتەن قولعا الىنىپ وتىر دەگەن دە ماسەلە كوتەرىلۋى كادىك. الدىمەن ايتا كەتەتىن جايت، پرەزيدەنتتىڭ اتىنا  تۇتىنۋشىلىق كەپىلسىز نەسيەلەردى وتەۋگە بايلانىس­تى حالىقتان كوپتەگەن ءوتىنىش كەلىپ ءتۇستى. سونىڭ ىشىندە قارىزدىڭ ءوسىپ بارا جاتقانى، ال ازاماتتاردىڭ شىنايى تابىسى تومەندەپ كەتكەنى تۋرالى ءجيى ايتىلدى. ياعني تۇرعىندار قارىزدارىن قالاي قايتارۋدى بىلمەي، اۋرە-سارساڭعا تۇسە باستادى. بۇل تۇيتكىل ەلىمىزدە 500 مىڭعا جۋىق ازاماتتىڭ باسىندا بار كورىنەدى. نەسيەلەردىڭ 86 پايىزىنىڭ كولەمى 1 ملن تەڭگەگە جەتەر-جەتپەس قارجىنى قۇرايدى. نەسيە نارىعىن تالداۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ونىڭ ورتاشا كولەمى شامامەن 300 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. سوندىقتان پرەزي­دەنت بىرەگەي الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتۋ جونىندە شەشىم قابىلدادى. ماقسات – تۇرمىستىق اۋىرتپالىققا دۋشار بولعان قازاقستاندىقتارعا قولۇشىن سوزۋ، ولاردىڭ وتباسىلارىنداعى قارجىلىق احۋالدى تۇبەگەيلى وزگەرتۋگە مۇمكىندىك بەرۋ.

مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەت پەن ۇلتتىق بانككە قانداي تاپسىرمالار جۇكتەپ وتىر؟ پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس، ۇكىمەت پەن ۇلتتىق بانك ءبىر رەتتىك اكتسيا اياسىندا بىرقاتار شارالاردى جۇزەگە اسىراتىن بولادى. ياعني تىكەلەي جانە اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تۇرعىسىنان جوعارىدا اتالعان ساناتقا ەنەتىن بورىشكەرلەردىڭ ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر مەن شاعىن قارجى ۇيىمدارى الدىنداعى جالپى كولەمى 300 مىڭ تەڭگەگە دەيىنگى قوردالانعان نەگىزگى قارىزى مەن سوعان ەسەپتەلگەن سىياقىسىن مەملەكەت تولەپ بەرمەك. بۇل ورايدا ولاردىڭ جالپى قارىزىنىڭ كولەمى 2019 جىلدىڭ 1 ماۋسىمىنداعى جاعداي بويىنشا 3 ملن تەڭگەدەن اسپاۋى ءتيىس. بۇل بورىشكەرلەردىڭ 55 پايىزدان استامى نەمەسە 250 مىڭ ادامنىڭ قارىزىن تولىعىمەن وتەپ بەرۋدى مەملەكەت ءوز موينىنا الادى دەگەن ءسوز. قارىز الۋشىلاردىڭ نەسيەسىنىڭ 300 مىڭ تەڭگەگە دەيىنگى قارجىسى ەل بيۋدجەتى ەسەبىنەن وتەلەتىندىكتەن، بۇل ولاردىڭ قارىز جۇكتەمەسىن ازايتۋىنا جانە تولەم قابىلەتىن قالپىنا كەلتىرۋىنە كادۋىلگىدەي سەپ بولماق.

سونىمەن قاتار بانكتەر مەن شاعىن قارجى ۇيىمدارىندا كەپىلسىز تۇتىنۋ­شىلىق نەسيەلەرى بار بارلىق ازاماتتارعا 2019 جىلدىڭ 1 ماۋسىمىنداعى جاعداي بويىنشا ەسەپتەلگەن ايىپپۇل مەن وسىمدەرىنىڭ ءبارى الىنىپ تاستالادى. بۇل قارىزدى ءوشىرۋ ەڭ الدىمەن ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر مەن شاعىن قارجى ۇيىمدارىنىڭ ءوز ەسەبىنەن جۇرگىزىلەدى. بۇدان وزگە 90 كۇننەن اساتىن وتەلمەگەن قارىزى جيناقتالعان كەپىلسىز تۇتىنۋ نەسيەسى بار بارشا جەكە تۇلعالارعا نەسيە بەرۋ جانە قىزمەت كورسەتۋمەن بايلانىستى تۇراقسىزدىق، كوميسسيا جانە باسقا دا الىمداردى بورىشكەردەن ۇستاپ قالۋعا تىيىم سالىنادى.

پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سايكەس ۇلتتىق بانك قانداي ءىس-شارالار قابىل­دايدى؟ مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق بانككە رەتتەۋشىلىك سيپاتتا قاتاڭ شارالار قابىلداۋدى جانە قارجىلىق ۇيىمداردىڭ شەكتەن تىس تاۋەكەلگە بارۋ الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن نىعايتۋدى تاپسىردى. بىرىنشىدەن، كۇنكورىس مينيمۋمىنان تومەن تابىسقا يە ازاماتتارعا قارىز ۇسىنۋدى توقتاتۋ. بۇل ولاردىڭ قارجىلىق جاعدايىنىڭ ودان ءارى ناشارلاۋىنا سوقتىرماۋدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن قاجەت. ەكىنشىدەن، كەپىلسىز تۇتىنۋ زايمدارىن بەرۋ بارىسىندا قوسىمشا رەتتەۋ شارالارىن قابىلداۋ كەرەك. ونىڭ ىشىندە بورىشكەردىڭ قارىز جۇكتەمەسىنىڭ جالپى كوەففيتسيەنتى، بانكتەردىڭ مەنشىكتى كاپيتالىنا قوسىمشا تالاپتار جانە باسقا دا شارالار بار.


سوڭعى جاڭالىقتار

اقتوبەدە كارانتين جەڭىلدەدى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 16:15

9 سۋ قويماسى سالىنادى

ەكولوگيا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار