سونداي انشىلەردىڭ ءبىرى ءمۇسىلىم ماگوماەۆ ەدى. كەڭەس وداعىندا بۇل ەسىمدى بىلمەيتىن ادام كەمدە-كەم بولعان شىعار. زامانداستارىنىڭ ايتۋلارىنا قاراعاندا كسرو-دا ءومىر سۇرگەن ايەلدەردىڭ 50 پايىزى وعان عاشىق بولىپتى. ءتىپتى م.ماگوماەۆتىڭ قولىن الۋ باقىتى بۇيىرعان قىزدار ءبىر اپتا بويى قولدارىن جۋماي جۇرگەن كورىنەدى. ول از دەسەڭىز, ماگوماەۆتىڭ كونتسەرتىندە قاۋىپسىزدىك پەن تىنىشتىقتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن اتتى ميليتسيا كەزەكشىلىك اتقارعان. تاعى ءبىر جولى كونتسەرتتەن شىعىپ وتباسىمەن اۆتوكولىككە وتىرىپ كەتەيىن دەپ جاتقاندا جۇزدەگەن فانات جاعالاي قورشاپ الىپ, بۇلار وتىرعان اۆتوماشينانى 3-4 مەتر جەرگە دەيىن تىك كوتەرىپ اكەتەدى. انتالاعان جانكۇيەرلەردەن قاشىپ ءمۇسىلىم ماگوماەۆتىڭ كەزەكتى ءبىر كونتسەرتتەن كەيىن عيماراتتىڭ ەكىنشى قاباتىنان سەكىرگەن كەزدەرى دە بولعان. بۇل ايتىلعانداردىڭ كەيبىرەۋلەرگە ويدان شىعارىلعان قالجىڭ سياقتى كورىنۋى مۇمكىن. بىراق ولار ومىردە بولعان, ناقتى دالەلدەنگەن وقيعالار. ەندەشە تالاي جۇرتتى تالانتىمەن تامساندىرعان ماگوماەۆ كىم ەدى؟
بولاشاق ءانشى 1942 جىلى 17 تامىزدا باكۋ قالاسىندا دۇنيەگە كەلەدى. اكەسى ماگومەت ماگوماەۆ ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا قازا تابادى, ال اناسى – ايشەت درامالىق اكتريسا بولعاندىقتان جولدامامەن رەسەيدىڭ الىس تۇكپىردەگى ءبىر قالاسىنا كەتۋگە ءماجبۇر بولادى. ءسويتىپ بالا ءمۇسىلىم اعاسى دجامالدىڭ تاربيەسىن الىپ وسەدى.
ءمۇسىلىم ءان ايتۋدى 14 جاسىندا باستايدى. 19 جاسىندا حەلسينكيدە وتكەن جاستار مەن ستۋدەنتتەردىڭ VIII دۇنيەجۇزىلىك فەستيۆالىندە «بۋحەنۆالدسكي نابات» ءانىن ورىنداپ لاۋرەات اتانادى. دەگەنمەن, ول بۇكىلوداقتىق تانىمالدىلىققا 1963 جىلى يە بولادى. وسى جىلدىڭ 26 ناۋرىزىندا كرەملدىڭ سەزدەر سارايىندا ازەربايجان ونەرىنىڭ قورىتىندى كونتسەرتى ءوتىپ, كەشتە ءمۇسىلىم ماگوماەۆ العاش رەت تالعامى جوعارى ماسكەۋلىك كورەرمەندەر الدىنا شىعادى. ول ورىنداعان د.ءروسسينيدىڭ «سەۆيل شاشتارازى» وپەراسىنان فيگارونىڭ ارياسى مەن وزگە دە اندەر جينالعاندار تاراپىنان ناعىز وۆاتسيا تۋعىزىپ, كەلەسى كۇنى-اق 20 جاستاعى ءمۇسىلىم ماگوماەۆ كسرو-داعى ەڭ تانىمال انشىلەردىڭ بىرىنە اينالىپ شىعا كەلەدى.
1964-1965 جىلدارى ميلاننىڭ «لا سكالا» تەاترىندا تاعىلىمدامادان وتكەن ءانشى سول جىلداردان باستاپ كەڭەس وداعىنىڭ ەڭ ءىرى قالالارىندا قويىلعان وپەرالاردا باستى رولدەردى ورىندايدى. ال 1966 جانە 1969 جىلدارى ءپاريجدىڭ ايگىلى «وليمپيا» تەاترىندا ءمۇسىلىم ماگوماەۆتىڭ گاسترولدەرى تابىستى وتەدى. سونىڭ ارقاسىندا اتالمىش تەاتردىڭ باسشىلىعى انشىگە تەاترمەن ءبىر جىلعا كەلىسىمشارتقا وتىرۋ جونىندە ۇسىنىس بىلدىرەدى, بىراق ۇكىمەتتىك كونتسەرتتەرگە قاتىسۋى كەرەك دەگەن جەلەۋمەن كسرو مادەنيەت مينيسترلىگى رۇقسات بەرمەيدى.
ايتقانداي, وسى جايتقا قاتىستى تاعى ءبىر وقيعانى ايتا كەتۋ قاجەت. 60-جىلداردىڭ سوڭىندا روستوۆ فيلارمونياسىنىڭ قارجىلىق قيىنشىلىقتارىنا بايلانىستى دون كازاكتارىنىڭ ءان-بي ءانسامبلىنىڭ ماسكەۋدە ءوتۋى ءتيىس گاسترولدەرگە كيەتىن كوستيۋمدەرىنىڭ جوق ەكەنىن بىلگەن ماگوماەۆ دونداعى روستوۆ قالاسىنداعى 45 مىڭ ادام سىياتىن ستاديوندا بولاتىن كونتسەرتتىڭ ءبىر بولىمىنە قاتىسىپ, كومەكتەسۋگە ۋادە بەرەدى. بىراق ءىس جۇزىندە انشىگە 2 ساعاتتان استام ۋاقىت ساحنادا وتكىزۋگە تۋرا كەلەدى. وسىدان كەيىن وعان تولەنۋى ءتيىس 202 ءرۋبلدىڭ ورنىنا اكىمشىلىك 606 رۋبل گونورار تولەيدى. مۇنى بىلگەن وبحسس ءانشىنىڭ ۇستىنەن قىلمىستىق ءىس قوزعايدى. بۇل جونىندە ءانشىنىڭ ءوزى پاريجدە گاسترولدە جۇرگەن كەزىندە ەستيدى. وسىنداي ءساتتى پايدالانىپ ەميگرانت توپتار ماگوماەۆتى شەتەلدە قال دەپ ۇگىتتەيدى. بىراق تۋعان ەلدەن شالعايدا ءومىر ءسۇرۋدى قالاماعاندىقتان, ەكىنشى جاعىنان ماسكەۋدە جوعارى لاۋازىمدى قىزمەت ىستەيتىن اعاسىنىڭ تاعدىرىن ويلاعاندىقتان ءانشى ەلگە قايتىپ ورالادى.
زامانداستارىنىڭ ايتۋلارىنشا, م.ماگوماەۆتىڭ شەتەلگە شىعۋىنىڭ ءوزى ەرلىكپەن پارا-پار ءىس. ويتكەنى ول بىرىنشىدەن جەتىم وسكەن بالا, ەكىنشىدەن مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە-اق پيونەر قاتارىنان شىعارىلىپ, سونىڭ سالدارىنان كومسومولعا مۇشەلىككە دە وتپەگەن. كەڭەس وكىمەتىنىڭ مۇنداي ءومىربايانى بار ادامنىڭ ماڭدايىنان سيپاي قويماعانى بەلگىلى. دەگەنمەن, جاس جىگىتتىڭ تالانتىنا ءتانتى بولعان سول كەزدەگى كسرو مادەنيەت ءمينيسترى ە.فۋرتسەۆا انشىگە ۇلكەن قامقورلىق جاساعان كورىنەدى.
ءتۇرلى تىيىم سالۋلار مەن تسەنزۋرانىڭ زامانىندا ماگوماەۆتىڭ باكەنبارد جىبەرىپ, ساحنادا تۆيست بيلەپ تۇرىپ ءان سالعان تۇڭعىش كەڭەستىك ءانشى بولعانىن بىرەۋلەر بىلسە, بىرەۋلەردىڭ بىلمەۋى دە مۇمكىن. ءمۇسىلىم ساحنادا ءوزىن وتە ەركىن ۇستاعان جانە ونداي مىنەزى ءۇشىن ەشقانداي ەسكەرتۋ دە الماعان. سونى بىلەتىن زامانداستارى «ءمۇسىلىم, سەن ۇزىن شاش ءوسىرشى, ساعان رۇقسات بەرەدى, سودان كەيىن ءبىز دە شاشىمىزدى ۇزارتىپ جىبەرەيىك», دەپ تالاي ءوتىنىش تە جاساپتى. ءبىر قىزىعى, لەنين تۋرالى, پارتيا تۋرالى ءان ايتپاعانىنا, برەجنەۆ تۋرالى ءان ايت دەپ ۇسىنىس جاساعاندا ءار نارسەنى سىلتاۋراتىپ باس تارتقانىنا قاراماستان ماگوماەۆتى كسرو باسشىلارى, ونىڭ ىشىندە ل.برەجنەۆتىڭ ءوزى وتە جاقسى كورگەن.
606 رۋبل گونوراردىڭ سالدارىنان ءانشىنىڭ باسىنا تونگەن قارا بۇلت بىرازعا دەيىن سەيىلمەيدى. تەك مقك-نىڭ سول كەزدەگى توراعاسى يۋ.اندروپوۆ مادەنيەت ءمينيسترى ە.فۋرتسەۆاعا تەلەفون سوعىپ كوميتەتتىڭ مەرەيتويىنا وراي قويىلاتىن كونتسەرتكە م.ماگوماەۆ قاتىسۋى ءتيىس ەكەنىن تالاپ ەتكەن سوڭ عانا ءانشى قايتادان ەركىندىك الادى. ايتا كەتۋ كەرەك, ول ۋاقىتتارى باكۋدە تۇرىپ جاتقان ول العاشىندا مەرەيتويلىق كونتسەرتكە قاتىسۋدان باس تارتادى. سودان ىسكە ازەربايجان كسر-ءى مقك-ءنىڭ سول كەزدەگى باسشىسى ءارى ماگوماەۆتىڭ قامقورشىسى بولىپ جۇرگەن گەيدار اليەۆ ارالاسىپ, مۇسىلىمگە «سەن مادەنيەت مينيسترلىگىمەن اراقاتىناسىڭدى بۇزدىڭ, بىراق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىمەن اراقاتىناستى بۇزۋدىڭ قاجەتى جوق», دەپ كەڭەس بەرەدى.
جالپى, ماگوماەۆ اليەۆتى «اكە» دەپ اتاپ, وتە قۇرمەتتەگەن. ءوز كەزەگىندە اليەۆ تە انشىگە بارىنشا جاناشىرلىق تانىتىپ, تۋعان باۋىرلارداي قارىم-قاتىناس قالىپتاستىرعان. «ازەربايجاننىڭ ەكى بايلىعى بار. ونىڭ العاشقىسى مۇناي دا, ەكىنشىسى – ءمۇسىلىم ماگوماەۆ», دەيدى ەكەن گەيدار اليەۆ. وسىنداي سىيلاستىقتا بولا تۇرا ءمۇسىلىم جەكە شارۋاسىن ايتىپ اليەۆتىڭ الدىنا ءبىر رەت تە بارىپ كورمەپتى. بارا قالسا ءۇيسىز جۇرگەن نەمەسە جالاقىسى از ونەر ادامدارىنا كومەكتەسۋ ءۇشىن عانا بارادى ەكەن. ءبىر جولى اليەۆ ماگوماەۆقا «سەن ورتاق پاتەردە تۇرادى دەيدى عوي, نەگە جەكە پاتەرىڭنىڭ جوعىن ايتپاعانسىڭ؟» دەگەندە ءانشى: «مەنىڭ جاعدايىم جامان ەمەس» دەپ جاۋاپ قايتارىپتى. سوعان قاراماستان اليەۆ ماگوماەۆقا وزىڭە پاتەر تاڭداپ ال دەپ تالاپ قويعان. ءسوز رەتىندە ايگىلى ءانشىنىڭ باكۋ مەن ماسكەۋدى بىردەي قونىس ەتكەنىن, ەكى ەلدىڭ دە پاسپورتى بولعانىن, دەمالىسى مەن مەرەيتويلارىن ۇنەمى ازەربايجان استاناسىندا وتكىزگەنىن دە ايتا كەتۋ ءلازىم. قاي ەلدىڭ ءانشىسى ەكەنىن سۇراعاندارعا ءوزى «ازەربايجان – مەنىڭ اكەم, رەسەي – مەنىڭ انام» دەپ جاۋاپ بەرگەن.
ءانشىنىڭ جارى, كسرو حالىق ءارتىسى تامارا سينياۆسكايا باكۋدە وتكەن ۇيلەنۋ تويلارىندا ورىن العان ءبىر جايتتى بىلايشا اڭگىمەلەيدى. تويدى شاھاردىڭ ءبىر كەرەمەت سارايىندا گ.اليەۆتىڭ ءوزى ۇيىمداستىرادى. جەلتوقسان ايى بولسا كەرەك. توي بولىپ جاتقان توڭىرەككە حالىق وتە كوپ جينالادى. ولاردىڭ ءبارىن زالعا سىيعىزۋ مۇمكىن ەمەس. سونى تۇسىنگەن ءمۇسىلىم تەرەزەلەردى اشتىرىپ تاستاپ ەكى ساعات بويى جينالعاندار ءۇشىن ءان سالادى. اقىرى سالقىننىڭ اسەرىنەن تاماعى اۋىرىپ ءانشى ءبىراز ۋاقىت سىرقاتتانىپ ءجۇرىپتى.
31 جاسىندا كسرو حالىق ءارتىسى اتاعىن الىپ قانا قويماي, كەڭەس وداعىنىڭ ەڭ باستى ءانشىسى اتانعان, ءان ايتۋدىڭ سىرتىندا سۋرەت سالىپ, ءتۇرلى مۇسىندەر جاساعان, فورتەپيانودا وتە شەبەر ويناعان, بىرنەشە كىتاپ جازعان دارىن يەسى ماگوماەۆتىڭ بۇكىل حالىقتىڭ ەرەكشە سۇيىسپەنشىلىگىنە بولەنۋىنىڭ سىرى نەدە دەگەن ساۋالعا كەلسەك, «ول ساحناعا شىققاندا جانارتاۋدان لاۆا بۋىرقانا اتقىلاپ, ول بۇكىل زالدى جاۋىپ كەتكەندەي اسەر قالدىراتىن», دەگەن كسرو حالىق ءارتىسى ۆلاديسلاۆ پياۆكانىڭ ءسوزىن كەلتىرۋ ارقىلى-اق ونىڭ قابىلەت اۋقىمىن كوزگە ەلەستەتۋگە بولادى. «كەڭەستىك ەسترادادا م.ماگوماەۆپەن سالىستىرۋعا كەلەتىندەي بىردە-ءبىر ادام بولعان ەمەس», دەگەن-ءدى كەزىندە كسرو حالىق ءارتىسى يوسيف كوبزون. «كەڭەس وداعىندا تالانتتى, اتاقتى, حالىق سۇيىسپەنشىلىگىنە بولەنگەن ادامدار كوپ بولدى. ماگوماەۆ ءتىپتى سولاردىڭ اراسىندا ايرىقشا تۇراتىن», دەپ پىكىر بىلدىرەدى رسفسر حالىق ءارتىسى گەننادي حازانوۆ.
جالپى, ماگوماەۆ اليەۆتى «اكە» دەپ اتاپ وتە قۇرمەتتەگەن. ءوز كەزەگىندە اليەۆ تە انشىگە بارىنشا جاناشىرلىق تانىتىپ, تۋعان باۋىرلارداي قارىم-قاتىناس قالىپتاستىرعان. «ازەربايجاننىڭ ەكى بايلىعى بار. ونىڭ العاشقىسى مۇناي دا, ەكىنشىسى – ءمۇسىلىم ماگوماەۆ», دەيدى ەكەن گەيدار اليەۆ.
كەيبىر زامانداستارى ءمۇسىلىمدى «قۇبىلىس», «جارىق جۇلدىز» دەپ اتاسا, ەندى بىرەۋلەر «ءوزىنىڭ ورىنداۋ شەبەرلىگىمەن ول مۋزىكاعا وزگەشە اۋەن بەردى. ولاي ەشكىم دە ىستەي العان ەمەس. ۋاقىت ۇنەمى وزگەرىپ تۇرادى, بىراق ماگوماەۆ ءداۋىرى ماڭگىلىك» دەپ باعا بەرگەن. «ماگوماەۆ – وسى كۇنگە دەيىن ەشكىم قول جەتكىزە الماعان شىڭ» دەگەن تۇجىرىم دا ءانشىنىڭ قانداي بيىككە كوتەرىلگەنىن ايعاقتاي تۇسەدى.
ءانشى «بۋحەنۆالدسكي نابات» ءانىن ورىنداپ تۇرىپ «ليۋدي ميرا نا مينۋتۋ ۆستانتە» دەپ كورەرمەندەرگە قاراپ قولىن سوزعاندا زالدا وتىرعانداردىڭ ەرىكسىز ورىندارىنان تۇرىپ كەتكەن كەزى دە بولىپتى.
بەلگىلى ۋكراينالىق كومپوزيتور ي.پوكلادتىڭ «ماگوماەۆ رويالعا وتىرعان كەزدە مەن ەسىمنەن تانىپ قالدىم», دەگەنى بار. شىنىندا دا ءمۇسىلىم رويالدا وتە عاجاپ ويناعان. بالا كەزىنەن باستاپ «سانتا ليۋچيا», «يامايكا» اندەرىن كەلىستىرە ورىنداپ بۇكىل الەمگە تانىلعان ايگىلى يتاليالىق ءانشى روبەرتينو لورەتتيمەن دوستىعى دا ەرەكشە بولعان. ەكەۋى قوسىلعان ساتتەردە لورەتتي ءان سالىپ, ماگوماەۆتىڭ فورتەپيانودا سۇيەمەلدەيتىن تۇستارى دا از ەمەس.
وسىنداي ادام ايتسا سەنگىسىز اتاق-داڭققا بولەنگەن, «ءوز جارىعىمەن وزگەلەردىڭ ءبارىن كومەسكىلەندىرگەن جۇلدىز» دەگەن قوشەمەتكە يە بولعان ماگوماەۆ ومىردە وتە قاراپايىم, سىپايى جانە جوعارى مادەنيەتتى بولعان. «مەن جۇلدىزبىن» دەپ ەشقاشان كەۋدە قاعىپ كورمەگەن, كەرەك دەسەڭىز, ءتىپتى ازداپ ۇياڭداۋ دا بولىپتى. ورت تەلەارناسى ءجۋرناليسىنىڭ «وسىنشالىق ايگىلى بولا تۇرا مەنى ءسىزدىڭ ادەپتىلىگىڭىز تاڭعالدىرادى» دەگەن ساۋالىنا ءانشى «مەنىڭ العان تاربيەم جامان بولماعان, ونىڭ ۇستىنە مەنى تەلەۆيدەنيە مەن راديو تاربيەلەدى», دەپ جاۋاپ قايتارعان. بويىندا شىعىستىڭ قانى اعىپ جاتقاندىقتان شىعار, ونىڭ جومارتتىعىندا دا شەك بولماپتى. جەكە كونتسەرتىنەن تۇسكەن اقشاسىن جولداس-جورالارىن رەستورانعا جيناپ, بىرنەشە ۇستەلگە تاپسىرىس بەرىپ, سول كۇنى-اق شاشىپ جىبەرەدى ەكەن. العان گونورارى جەتپەي جاتسا ءوز قالتاسىنان قوسىپ وتىرعان.
يراننىڭ شاحى پەحلەۆي ءوزىنىڭ تاققا وتىرۋ سالتاناتىنا ماگوماەۆتى ارنايى شاقىرتىپ, ءانىن تىڭدايدى. سوندا يراندىقتار بۇعان اقشا ۇسىنادى. «بۇل نە؟» دەپ سۇراعاندا «ول سەنىڭ گونورارىڭ» دەپ جاۋاپ بەرەدى. سول كەزدە ماگوماەۆ «بىزدە قوناقتا وتىرىپ اقشا المايدى», دەپ اقشانى كەيىن قايتارىپتى. ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن تاستاماي تاعىپ جۇرگەن التىن ساقينا مەن كەيبىر باعالى زاتتاردى عانا سىيلىق رەتىندە قابىلداعان.
ءبىر ميليتسيونەر كەلىپ قولتاڭبا سۇرايدى. ءانشى قايدا قول قويايىن دەپ سۇراعاندا انا جىگىت فۋراجكاسىن توسىپتى. بۇل فورماڭ عوي دەسە, بولا بەرسىن, ايەلىمە كورسەتۋىم كەرەك, دەپتى ميليتسيونەر. ەندى بىردە دوسى اراز اگالاروۆ ەكەۋى «اششى سۋدى» ءبىراز سىمىرەدى. سودان ۇيگە قايتار كەزدە ءمۇسىلىم دوسىنا «مەنى ماشيناڭمەن ۇيگە اپارىپ سال», دەيدى. دوسىنىڭ مەن ءىشىپ الدىم عوي, رۋلگە قالاي وتىرام, دەگەن ءۋاجىن دە تىڭدامايدى. قاس قىلعانداي, كوشەدە بۇلاردى ميليتسيا توقتاتادى. كابينا ىشىنە ۇڭىلگەن ميليتسيونەر بىردەن ماگوماەۆتى كورەدى. سودان اگالاروۆتى ارتقى جاققا اۋىستىرىپ, ءوزى رۋلگە وتىرادى دا بۇلاردى ۇيلەرىنە اكەلىپ سالادى. كەتەرىندە «وسىنداي كىسىنىڭ باسىن قاۋىپ-قاتەرگە تىگۋگە بولا ما ەكەن», دەپ ەسكەرتۋ دە جاساپ كەتىپتى.
كۇش-قۋاتى مەن داۋىسىنىڭ سول قالپىندا تۇرعانىنا قاراماستان ءمۇسىلىم ساحنادان ەرتە كەتەدى. بۇل دا بولسا ونىڭ اقسۇيەكتىك بولمىسىن كورسەتسە كەرەك. «ول ساحناعا قالاي كەلسە, ءدال سولاي كەتكىسى كەلدى. ءبىر مينۋت كەش كەتكەننەن گورى جارتى ساعات ەرتە كەتكەن الدەقايدا جاقسى», دەپ باعا بەرەدى ونىڭ مۇنداي قىلىعىنا ساحنالاس ارىپتەستەرى. ءوزى وسى ماسەلەگە قاتىستى ويىن: «ءار داۋىسقا, ءار تالانتقا قۇداي بەلگىلى ءبىر ۋاقىت بەرەدى, ال ودان اسىپ كەتۋدىڭ قاجەتى جوق», دەپ تۇسىندىرەدى.
ماگوماەۆتىڭ عاجايىپ ءانشى عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە تالانتتى كومپوزيتور بولعانى دا كوپشىلىككە ءمالىم. ونىڭ ءبىر مۋزىكالىق شىعارماسىن ورتالىق تەلەۆيدەنيە ونداعان جىلدار بويىنا زاستاۆكا رەتىندە پايدالانعان, ال «سينيايا ۆەچنوست» دەپ اتالاتىن ءانى ءالى كۇنگە دەيىن (سونىڭ ىشىندە قازاق انشىلەرى دە) زور سۇيىسپەنشىلىكپەن ورىندالىپ كەلەدى. ءبىر عاجابى, ءانشىنىڭ 2007 جىلعى جازعان ەڭ سوڭعى شىعارماسى «قوش بول, باكۋ» دەپ اتالعان.
ناۋقاسىنىڭ مەڭدەي باستاعانىنا قاراماستان ءانشى جۇرەگىنە وپەراتسيا جاساۋعا كەلىسىم بەرمەيدى. ءسويتىپ 67-گە قاراعان شاعىندا جارى تامارا سينياۆسكايانىڭ قولىندا دۇنيەدەن وتەدى. سۋىق حابار جەتىسىمەن ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆتىڭ زايىبى مەحريبان اليەۆا ت.سينياۆسكاياعا قوڭىراۋ شالىپ, ەگەر قارسى بولماسا ءمۇسىلىمدى باكۋدە جەرلەۋگە وزدەرىنىڭ دايىن ەكەندىكتەرىن جەتكىزەدى. اقىرى سولاي بولادى دا. 2008 جىلدىڭ 29 قازانىندا م.ماگوماەۆ اتىنداعى ازەربايجان مەملەكەتتىك فيلارمونياسىندا قوشتاسۋ ءراسىمى ءوتىپ, اتاقتى ءانشى قۇرمەتتى جەرلەۋ اللەياسىندا ءوزىنىڭ اتاسى, بەلگىلى كەڭەستىك كومپوزيتور ءارى ديريجەر م.ماگوماەۆتىڭ قاسىنا جەرلەنەدى. قارالى شەرۋدە ءانشىنىڭ «ازەربايجان» دەپ اتالاتىن شىعارماسى ورىندالادى. اراعا ءبىر جىل سالىپ زيراتىنىڭ باسىندا ءانشىنىڭ اپپاق ءمارماردان جاسالعان ەسكەرتكىشى اشىلادى. ال 2011 جىلى ازەربايجاننىڭ ماسكەۋدەگى ەلشىلىگىنىڭ جانىنان ماگوماەۆتىڭ ەكىنشى ەسكەرتكىشى بوي كوتەردى.
ءسوز سوڭىندا كۇن جۇيەسىندەگى ءبىر عالامشاردىڭ ءمۇسىلىم ماگوماەۆ اتىمەن اتالاتىنىن, 2010 جىلدىڭ قازانىندا ماسكەۋدە العاش رەت انشىلەردىڭ م.ماگوماەۆ اتىنداعى حالىقارالىق كونكۋرسى وتكەندىگىن, باكۋدە ءبىر ەكسپلۋتاتسيالىق كەمەگە ونىڭ ەسىمى بەرىلىپ, 70 جىلدىعىنا وراي ارنايى پوشتا ماركاسى شىعارىلعانىن, سونداي-اق كراسنوگور قالاسىندا ءمۇسىلىم ماگوماەۆ اتىنداعى كونتسەرت زالى اشىلعانىن ايتا كەتكەن ءجون.
كوزى تىرىسىندە-اق «ءان پاديشاسى» اتانىپ, اتى اڭىزعا
اينالعان ادام تۋرالى وسى ماقالانى «ماگوماەۆ ءوز قاتارلاستارى اراسىندا وزىق تۇرعان
جوق, ول
جەكە-دارا تۇردى» دەگەن ءبىر ءجۋرناليستىڭ پىكىرىمەن اياقتاعىم كەلەدى.
