ەكونوميكا • 24 ءساۋىر, 2019

ەلەكتروموبيل نارىعى دامىپ كەلەدى

1172 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

الەمدىك اۆتووندىرىستە ەلەكتروموبيل قۇراستىرۋ ءىسى جىل ساناپ قارقىن الۋدا. حالىقارالىق ەنەرگەتيكالىق اگەنتتىكتىڭ (حەا) سوڭعى بولجامى بويىنشا, 2040 جىلعا قاراي كومىرسۋتەگىنە تاۋەلسىز كولىك قۇرالدارىنىڭ الەمدىك پاركى 150 ميلليونعا دەيىن وسپەك. ال وپەك ونىڭ سانى 200 ميلليوننان اسىپ جىعىلادى دەپ قاۋىپتەنىپ وتىر.

ەلەكتروموبيل نارىعى دامىپ كەلەدى
حالىقارالىق ۇيىمنىڭ الاڭ­داۋ­شى­لىعى نەگىزسىز ەمەس. قازىر­دىڭ وزىندە حالىق سانىنا شاققان­دا ەلەكتروموبيل شىعارۋ سانى بو­يىنشا نورۆەگيا العاشقى ورىندا تۇر. ال بۇل ەل اسا ءىرى مۇناي ەكسپورتتاۋشىلاردىڭ ءبىرى سانالاتىنىن ايتا كەتەيىك. قازىرگى تاڭدا ەلدىڭ جالپى اۆتوپاركىندەگى ەلەكترمەن جۇرەتىن كولىكتەردىڭ ۇلەسى 30 پايىزدان اسادى. ياعني, ەلەكتروموبيل شىعارۋ كورسەتكىشى بويىنشا الدىڭعى قاتارداعى اقش, جاپونيا, قىتاي ەلدەرىنەن الدەنەشە ەسە وزىپ كەتتى دەگەن ءسوز. بۇدان بىرنەشە جىل بۇرىن ەلەكتروكارلار ەكزوتيكا بولىپ كورىنگەنىمەن, بۇگىنگى نارىق ەلەكتروموبيلدەردىڭ باسەكەگە قابى­لەت­تىلىگىن ايقىنداپ بەرگەندەي. 

ساراپشىلار بۇل يندۋستريا­نىڭ ءوسۋ قارقىنى مۇناي ەكسپورتتاۋ­شىلار­دىڭ ءال-اۋقاتىنا ايتارلىقتاي قاۋىپ ءتوندىرىپ وتىر دەپ سانايدى. سان­داردى سويلەتسەك, قىتايدا ساتىل­عان ەلەكتر كولىكتەردىڭ سانى سوڭعى ءبىر­نەشە جىلدا 59 مىڭنان 189 مىڭعا دەيىن كوبەيگەن. بۇل ەل زاما­ناۋي كولىكتەردى ساتۋدىڭ نەگىزگى نارى­عىنا اينالىپ, ساتۋ كولەمى جاعىنان اقش-تى باسىپ وزۋعا جاقىن قالىپتى.

ەۋروپاداعى كولىك ساۋداسىنىڭ وسۋىنە قاراماستان, بۇرىنعىسىن­شا قىتايلىقتاردان ارتتا قالىپ كەلەدى. ماسەلەن, ۇلىبريتانيادا جىلىنا 28 مىڭعا دەيىن ەلەكتركولىك شىعارىلسا, فرانتسيادا بۇل مەجە 27 مىڭ بىرلىك­تى قۇراپ وتىر. نورۆەگيادا 20 مىڭ­نان 25 مىڭعا دەيىن بارادى, ال گەر­مانيادا جىل سايىن 13 مىڭنان 23,5 مىڭعا دەيىن كولىك وندىرىلەدى ەكەن. گەر­مانيانىڭ قۇرلىقتاعى ەڭ ءىرى اۆتو­­وندىرۋشى ەكەندىگىن ەسكەرۋ قاجەت. مامان­دار, ەلدەگى ەلەكتروموبيل نارى­عىنىڭ دامۋى ءبىرىنشى كەزەكتە بيلىك­تىڭ سايا­ساتىنا بايلانىستى دەيدى. 

– كەيبىر مەملەكەتتەر كومىر­سۋ­تەگى ونىمدەرىن پايدالانباي­­تىن كولىك­تەر­دىڭ كوبىرەك شىعارى­لۋى­نا, سا­تىلۋىنا مۇددەلى. سول سەبەپ­تى وعان بارىن­شا قولداۋ كورسەتۋ­گە تى­­رى­سادى. مى­سالى, قىتاي­دا بۇل باعىت سۋبسيديا­لانادى. ەكو­لو­گيا­لىق قاۋىپسىز اۆتو­موبيل­دەر­دى ءون­دىرۋگە ارنالعان بىرلەسكەن كاسىپ­­ورىن قۇرىلىپ, ەلەكت­رو­مو­بيل­­دى ساتىپ الۋشىلارعا جەڭىل­دىك­­تەر بەرىلەدى, – دەيدى PhD دوك­تورى جىبەك ابىلقاسىموۆا. عالىم وپتي­ميس­تىك بولجامدارعا ساي جا­ھاندىق اۆتو­پارك­تەگى ەلەكتر كولىك­تەرى­نىڭ ۇلەسى 2040 جىلعا قاراي 40%-عا ءوسۋى ابدەن ءمۇم­كىن دەيدى. قازىر بۇل كور­سەتكىش 0,2%-عا ەندى جەتكەن.

جاقىندا اقش-تىڭ لوس-اندجە­لەس قالاسىندا وتكەن Tesla كولىگىنىڭ كەزەكتى سەرياسىنىڭ تانىس­­تىرىلىمى وتكەنى بەلگىلى. كوم­پانيا جەتەك­­شىسى يلون ماسك وسى جيىندا ەلەك­تر­كار­لارعا ارنال­عان Supercharger قۋاتتاۋ ستان­سالارىنىڭ قازاقستاندا سالىنۋى مۇمكىن ەكەنىن جوققا شىعارعان جوق. ول ءوزىنىڭ Twitter-دەگى پاراق­شاسىندا: «ءبىز قازاقستاندا قۋاتتاۋ ستانسالارىن سالامىز», دەپ بەكىتە تۇسكەن-ءدى. بۇگىنگى ءداۋىردىڭ دا ۆينچيىنە بالانىپ جۇرگەن يلون ماسكتىڭ ءسوزى قانشالىقتى جۇزەگە اساتىنىنا ۋاقىت تورەشى. دەسە دە, ۇكىمەت بۇل باستامانىڭ جۇزە­گە اسۋى­نا اتسالىسۋعا دايىن سى­ڭايلى. ماسەلەن, شىمكەنت شا­ھارى­نىڭ يستەبليشمەنتى, زاۋىت قۇ­رى­لى­سىنا ارنايى جەر تەلىمىن بولۋگە, جەڭىلدىكتى نەسيە الىپ بەرۋگە, ءتىپتى بولاشاق كاسىپورىندى سالىق­تىق مىندەتتەمەلەردەن بوساتۋعا دەيىن كومەكتەسۋگە ءازىر ەكەن. وسى ءجونىن­دە قالا باسشىسىنىڭ ورىنباسارى الەۋمەتتىك جەلىدە ارنايى جازبا قالدىرعانى ەسىمىزدە. 

قالاي دەسەك تە, ەلەكترومو­بيل­دەردىڭ زامانى تۋىپ كەلە جاتقانىنا قازىر كۇمان كەلتىرەتىندەر از. شيكى­زاتقا ءزارۋ ەلدەردى ايتپاعاندا, مۇناي-گازى مول ەلدەردىڭ ءوزى وسى باعىتقا مو­يىن بۇرىپ جاتىر. ۋاقىت تالابىنا ىلەسۋ ءۇشىن قازاقستانعا دا جاڭا يندۋس­ترياعا قادام باسۋعا قازىردەن قام جاساي بەرگەن ارتىق بولماسى انىق. 

جاقسىلىق مۇراتقالي, 

جۋرناليست

سەمەي 
سوڭعى جاڭالىقتار