ءدارى-دارمەك باعاسى جىلىنا ەكى رەت تەكسەرىلەدى
جىل باسىندا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قول قويعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە دارىلىك زاتتار مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردىڭ اينالىسى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر. ءساۋىر ايىنان باستاپ جۇزەگە اساتىن زاڭ بويىنشا ءدارى-دارمەكتىڭ شەكتى باعاسىن جىلىنا ەكى مارتە, ياعني قاڭتار جانە شىلدە ايلارىندا تەكسەرەتىن بولادى. دارىلەردىڭ شەكتى باعاسىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ۇستەمە باعانىڭ مولشەرىن تالقىلاۋ ماقساتىندا 12 ناۋرىزدا «اشىق نقا» پورتالىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى بۇيرىعىنىڭ جوباسى جاريالانعان. ەرەجە جوباسى اشىق دەرەكتەر پورتالىندا 19 ناۋرىزعا دەيىن تالقىلانادى.
فارماتسيا كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى ليۋدميلا بيۋرابەكوۆانىڭ ايتۋىنشا, بولشەك باعالاردىڭ يكەمدى رەگرەسسيۆتى جۇيەسى ازىرلەنىپ قويعان. ء«دارى-دارمەكتەردى بولشەك ساۋدادا وتكىزۋگە ارنالعان ۇستەمە باعا قۇنى 500 تەڭگەدەن از ءدارى-دارمەكتەر ءۇشىن 68%-دان باستالادى. 100 مىڭ تەڭگەدەن اساتىن ءدارى-دارمەككە قوسىلاتىن ۇستەمە باعا 10%-عا دەيىن بولادى. ال كوتەرمە ساۋدادا ساتۋ ءۇشىن ۇستەمە باعا كولەمى 21-دەن 10 پايىزعا دەيىن وزگەرەدى. قازىر بىزدە 8 مىڭعا جۋىق دارىلىك زات تىركەلگەن جانە بۇگىنگە دەيىن دارىلىك زاتتاردىڭ 5500-ءىنىڭ باعاسى بەلگىلەنگەن. باعانى رەتتەۋ ەرەجەلەرىن بۇزعاندارعا سۋبەكت ساناتىنا قاراي 70 اەك-تەن 1000 اەك-كە دەيىنگى ايىپپۇل نەمەسە فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتكە ليتسەنزيانىڭ قولدانىلۋىن توقتاتا تۇرۋ تۇرىندە اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك قاراستىرىلعان. بۇگىندە پرەپاراتتاردىڭ 10 پايىزى تىركەۋ كۋالىگى بولعانىنا قاراماستان, ەلگە اكەلىنىپ, ساتىلماعانىن انىقتادىق. بۇل وندىرۋشىلەرمەن ءتيىستى جۇمىستى جۇرگىزەمىز», دەدى كوميتەت ءتورايىمى.
ەكى ايدا 1,1 ملن رەتسەپت جازىپ بەرىلگەن
ەلىمىزدە ديسپانسەرلىك ەسەپتە تۇرعان پاتسيەنتتەردى تەگىن ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى قاڭتار ايىنان باستاپ ءجۇرىپ جاتقانىن جەتكىزگەن فارماتسيا كوميتەتى ءتورايىمىنىڭ ورىنباسارى ەرجان ءجۇنىسوۆ بىرىڭعاي ديستريبۋتسيا جۇيەسى ارقىلى 45 نوزولوگيا بويىنشا ەمدەلۋشىلەر تەگىن قامتاماسىز ەتىلەتىنىن ايتتى. «قازىرگە دەيىن 25,4 ملرد تەڭگەگە ءدارى-دارمەكتەر جونەلتىلدى. جىلدىڭ العاشقى ەكى ايىندا 4,9 ملرد تەڭگە سوماعا 1,1 ملن رەتسەپت جازىپ بەرىلگەن. ونىڭ 4,5 ملرد تەڭگەسىنە رەتسەپتىلەر قامتاماسىز ەتىلدى», دەدى ە.ءجۇنىسوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, مەديتسينالىق ۇيىمدار 499 ءدارى-دارمەككە قاجەتتىلىك تۋرالى مالىمدەگەن. ولارعا 105,1 ملرد تەڭگە سوماعا ءدارى-دارمەكتەر ساتىپ الىنادى. ال 2019 جىلعا بىرىڭعاي ديستريبۋتسيا جۇيەسى ارقىلى ساتىپ الۋ كەزىندەگى ۇنەمدەۋ 19,6 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. «الداعى ۋاقىتتا ۇنەمدەلگەن قاراجات دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ بيۋدجەتتىك كوميسسياسىنىڭ قاراۋىنا شىعارىلادى. بۇل قاراجاتتى تاپشىلىق انىقتالعان جاعدايدا ءدارى-دارمەكتەردى قوسىمشا ساتىپ الۋعا نەمەسە مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ باسقا دا مۇقتاجدىقتارىنا ءبولۋ تۋرالى ماسەلە قارالادى», دەپ ءتۇسىندىردى كوميتەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى.
سونداي-اق ول پاتسيەنتتەردى تەگىن ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋدى تۇراقتى مونيتورينگىلەۋ ءۇشىن مينيسترلىك حالىقپەن بايلانىستى كۇشەيتكەنىن جەتكىزدى. ناقتىراق ايتقاندا, پاتسيەنتتەردى تەگىن ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى ونى العاندىعىن راستايتىن سمس-حابارلاما جۇيەسى, سونداي-اق 1439 ءنومىرى بويىنشا حالىقتى تەگىن ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا بىرىڭعاي ديستريبيۋتوردىڭ بايلانىس ورتالىعى ىسكە قوسىلعان.
ءساپاسىز دارى-دارمەكتەر ەل نارىعىنا جىبەرىلمەدى
ل.بيۋرابەكوۆا جاقىندا قازاقستان ەاەو ەلدەرىنىڭ اۋماعىندا العاشقى مەديتسينالىق قولدانۋعا ارنالعان دارىلىك پرەپاراتتىڭ تىركەۋ كۋالىگىن بەرگەنىن ايتتى. بۇدان باسقا, ەاەو اياسىندا قازاقستان بىلتىر رەفەرەنتتىك مەملەكەت رەتىندە دارىلىك زاتتار ساراپتاماسىن جۇرگىزۋگە شەتەلدىك جانە وتاندىق فارموندىرۋشىلەردەن 23 ءوتىنىم قابىلداعان. «2018 جىلى بارلىعى 6,5 مىڭنان استام دارىلىك زاتتار مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردىڭ ساراپتاماسى جۇرگىزىلدى, بۇل 2017 جىلمەن سالىستىرعاندا 18%-عا ارتىق. جۇرگىزىلگەن ساراپتامالاردىڭ جالپى سانىنان 3% (176) – تىركەۋدەن باس تارتتى, ياعني ساپاسىز ءدارى-دارمەكتەر مەن مەديتسينالىق بۇيىمدار قازاقستان نارىعىنا جىبەرىلمەدى», دەدى ل.بيۋرابەكوۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, جىل سايىن دارىلىك زاتتاردى ساراپتاۋ ۇلتتىق ورتالىعى ەلىمىزگە اكەلىنەتىن جانە شىعارىلاتىن دارىلىك پرەپاراتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن ساپاسىنا شامامەن 63 مىڭعا جۋىق قورىتىندى بەرەدى. «2018 جىلى بۇل سانات بويىنشا باس تارتۋ سانى 1%-دى نەمەسە 863 پرەپاراتتى قۇرادى», دەدى ول.
وتاندىق فارماتسەۆتەرگە باسىمدىق بەرىلمەك
جيىن كەزىندە كوميتەت باسشىسى ءدارى-دارمەكتەردىڭ جاناما اسەرلەرىن مونيتورينگىلەۋ بويىنشا دا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستارعا توقتالدى. «وتكەن جىلى قازاقستاندا دارىلىك زاتتاردىڭ جاناما اسەرى تۋرالى 3200 حابارلاما, بيىلعى العاشقى ەكى ايدا 398 ءوتىنىش تىركەلدى. ونىڭ ىشىنەن كەيبىر مەديتسينالىق پرەپاراتتار ۋاقىتشا نەمەسە تولىق اينالىمنان الىندى», دەدى ل.بيۋرابەكوۆا.
سوندىقتان دا وتاندىق فارماتسەۆتيكالىق ءونىم وندىرۋشىلەرگە مەملەكەت تاراپىنان ينۆەستيتسيالىق كورسەتىلمەك. «جاقىندا بىرىڭعاي ديستريبيۋتور مەن وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەر اراسىندا 10 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە كەلىسىمشارت جاساۋعا ارنالعان كەزەكتى كونكۋرستىڭ قورىتىندىسى شىعارىلدى. كونكۋرسقا 24 الەۋەتتى ءونىم بەرۋشى قاتىستى. بىلتىر ءبىز كونكۋرس نومەنكلاتۋراسىن بەكىتكەن بولاتىنبىز. وندا 3 مىڭعا جۋىق مەديتسينالىق بۇيىمنىڭ اتاۋى بولاتىن. كونكۋرس قورىتىندىسى بويىنشا 15 وتاندىق ءوندىرۋشى ماڭىزدى ينۆەستيتسيالىق ارتىقشىلىققا يە بولىپ, الداعى 4 جىل بويى 2 668 مەديتسينالىق بۇيىم ەلدەگى بىرىڭعاي ديستريبيۋتەر ارقىلى مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە جەتكىزىلەتىن بولادى», دەدى ول.
مايگۇل سۇلتان,
«Egemen Qazaqstan»
