20 ناۋرىز، 2012

تىنىشتىق. جۇرەككە تىم ىستىق!

231 رەت كورسەتىلدى

تىنىشتىق. جۇرەككە تىم ىستىق!

سەيسەنبى، 20 ناۋرىز 2012 8:04

ەۋروپا تورىندەگى بەلگيادا يپر دەگەن قالانىڭ بار ەكەندىگىن، سوناۋ ءبىرىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندە سول بەيبىت قالا حي­ميالىق قارۋدان زارداپ شەككەندىگىن بىرەۋمىز بىلسەك، ەكىنشىمىزدىڭ بىلمەۋىمىز ابدەن مۇمكىن. سول سياقتى سايىن سارىارقا توسىندەگى قازاق جەرىنىڭ تۇتاس ءبىر بولىگى كەشەگى كەڭەس زامانىندا قىرىق جىل بويى يادرولىق سىناق ايماعىنا اينالعانىن دا الەم حالقى جەتە بىلە قويماعانى جانە راس. ياعني، ەلباسىمىز ءوزىنىڭ العاشقى جارلىق­تا­رىنىڭ بىرىمەن اتوم اجداھاسى اتانعان سەمەي پوليگونىن جاپقاننان كەيىن عانا الەم ەگەمەن ەلىمىزدى تانىپ-بىلە باس­تاعان.

سەيسەنبى، 20 ناۋرىز 2012 8:04

ەۋروپا تورىندەگى بەلگيادا يپر دەگەن قالانىڭ بار ەكەندىگىن، سوناۋ ءبىرىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس كەزىندە سول بەيبىت قالا حي­ميالىق قارۋدان زارداپ شەككەندىگىن بىرەۋمىز بىلسەك، ەكىنشىمىزدىڭ بىلمەۋىمىز ابدەن مۇمكىن. سول سياقتى سايىن سارىارقا توسىندەگى قازاق جەرىنىڭ تۇتاس ءبىر بولىگى كەشەگى كەڭەس زامانىندا قىرىق جىل بويى يادرولىق سىناق ايماعىنا اينالعانىن دا الەم حالقى جەتە بىلە قويماعانى جانە راس. ياعني، ەلباسىمىز ءوزىنىڭ العاشقى جارلىق­تا­رىنىڭ بىرىمەن اتوم اجداھاسى اتانعان سەمەي پوليگونىن جاپقاننان كەيىن عانا الەم ەگەمەن ەلىمىزدى تانىپ-بىلە باس­تاعان. سودان بەرگى جەردە قازاقستاننىڭ الەمدە بەيبىت­شىلىكتى ورنىقتىرۋعا بايلانىستى ءتۇرلى باستامالارىمەن كوشباسشى مەملەكەتتەردىڭ بىرىنە اينالعانى بارشاعا ءمالىم. سول يگى باستامالار بۇگىندە زاڭدى جالعاسىن تاۋىپ كەلە جاتقانى جانە سۇيسىنتەدى.

سونىڭ ايعاعىنداي، وتكەن جۇما، سەنبى كۇندەرى ەلىمىزدىڭ شىعىس ايماعىندا اۋقىمدى شارالار وتكىزىلدى. «مەرلەر بەي­بىت­شىلىك ءۇشىن» حالىقارالىق ۇيىمى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكىزىلگەن بۇل شارالار وبلىس ورتالىعى – وسكەمەندە باستالدى. الىس-جاقىننان جينالعان قوناقتار مۇندا ءۇلبى مەتاللۋرگيا زاۋىتىندا بولىپ، تانتال وندىرىسىمەن تانىستى. بۇدان كە­يىن ولار يادرولىق سىناق قۇر­باندارىنا ارنالعان سەمەيدەگى ەرتىس وزەنى ايرىعىنداعى «اجال­دان دا كۇشتى» مونۋ­مەنتىنە اتباسىن تىرەدى. وتكەن جىلى وسىندا ەلباسى جار­لىعىمەن سەمەي اتوم پولي­گو­نىنىڭ جابىلعانىنا 20 جىل تولۋىنا وراي جانە ءبىر اي­شىقتى مونۋمەنت – «بەيبىت­شىلىك ستەللاسى» بوي كوتەرگەن ەدى. جۇما كۇنى، مىنە، وسى ەكى مونۋمەنت ارالىعىندا بەس مىڭداي ادام قاتىسقان ميتينگ وتكىزىلدى. ونى وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ اشا كەلىپ، ەلىمىزدىڭ بەيبىت ماقسات جو­لىنداعى ميسسياسىنا توقتالدى. قازاقستان پرەزيدەنتى نۇر­سۇلتان نازارباەۆتىڭ وسىدان ءۇش جىل بۇرىن وسى ارادا سەمەي اتوم پوليگونىنىڭ جا­بىلعان كۇنى – 29 تامىزدى يادرو­لىق سىناقتارعا قارسى ءىس-قيمىلدىڭ حالىقارالىق كۇنى دەپ جاريالاۋ جونىندەگى ۇسى­نىسى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى تاراپىنان قولداۋ تاپتى. بۇگىنگى جيىنعا سەمەيلىكتەردىڭ، ونىڭ ىشىندە جاستاردىڭ كوپتەپ كەلۋى قۋانتادى، دەدى اكىم.

بۇدان كەيىن بەلگياداعى يپر قالاسىنىڭ مەرى، «مەرلەر بەيبىتشىلىك ءۇشىن» حالىقارالىق ۇيىمى «2020 كەلەشەك» كومپانياسى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى ليۋك دەانا ءسوز الدى. ونىڭ ءسوزى سەمەيلىكتەرمەن مۇ­ڭىمىز دا، جىرىمىز دا ءبىر، سوندىقتان الەمدە بەيبىت­شى­لىكتى ورنىقتىرۋ جولىندا ءبىر­لەسە جۇمىس اتقارىپ، باۋىرلاس قالاعا اينالايىق دەگەنگە سايدى. بۇدان كەيىن ەكى كۇندىك شارانىڭ باستى وقيعالارىنىڭ ءبىرى – يادرولىق قارۋسىز الەمدى قولدايتىن قالالاردىڭ مەر­لەرىنە ارنالعان ەستەلىك قۇلپىتاس سالتاناتتى جاعدايدا اشىلدى. ونىڭ ءۇش بۇيىرىنە «مەرلەر بەيبىتشىلىك ءۇشىن» دەگەن ءسوز ءۇش تىلدە قاشاپ جازىلعان. سولايشا وسىنداعى بۇرىنعى ەكى مونۋمەنت ارالىعىندا تاعى ءبىر ماڭىزدى قۇلپىتاس ورناتىلدى. ال مۇنىڭ ماڭىزدىلىعى سول،  قاتەرلى قارۋعا جول بەرمەۋ ماسەلەسى الەمدىك دەڭگەيدە ودان ءارى قولداۋ تابا باستاعانىندا ما دەيمىز.

بىراق سولاي دەي تۇرعانمەن، ەسكەرتكىش بەلگى ءبىر باسقا دا، ءبۇ­گىندە تاريحقا اينالىپ بارا جات­قان سەمەي قاسىرەتىنە كوز جەت­كىزۋدىڭ ءجونى بولەك. سوعان وراي قوناقتاردى سەمەي مەم­لەكەتتىك مەديتسينا ۋنيۆەرسي­تەتىنە، ونكو­لوگيالىق ديسپانسەر مەن راديو­لوگيالىق مەديتسينا جانە ەكو­لوگيالىق عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنا الىپ بارىپ، ونداعى اتقا­رىلىپ جاتقان جۇ­مىستارمەن تانىستىرۋ وڭدى شارۋا بولدى. سو­ڭىنان مۇنى قو­ناقتاردىڭ وزدەرى دە ايتىپ جاتتى.

كەلەسى ماڭىزدى شارا قالا­لىق اكىمدىكتە ءوز جالعاسىن تاپتى. ياعني، مۇندا «مەرلەر بەي­بىتشىلىك ءۇشىن» حالىقارالىق ۇيىمى حاتشىلىعىنىڭ وكىلدىك كەڭسەسى سالتاناتتى جاعدايدا اشىلدى. ودان كەيىن وسىندا سەمەي قالاسى اكىمدىگى مەن يپر قالاسى مەرياسىنىڭ اراسىنداعى باۋىرلاستىق مەموراندۋمىنا اتالعان قالا باسشىلارى ايبەك كارىموۆ پەن ليۋك دەانا  قول قويدى. دەانا ءوز كەزەگىندە سە­مەيلىك ارىپتەستەرىن ەلىنە جاۋاپ ساپارمەن كەلىپ قايتۋعا شا­قىردى. وسى ورايدا سەمەيدە ءوت­كەن بۇل شارالارعا حور­ۆاتياداعى بيوگراد قالاسىنىڭ مەرى، «مەرلەر بەيبىتشىلىك ءۇشىن» حالىقارالىق ۇيى­مى­نىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى يۆان كنەزدىڭ، نورۆەگياداعى فروگن دروباك قالاسىنىڭ مەرى تور ۆەسبيدىڭ، بىرقاتار مەملەكەت­تەردىڭ ەلشى­لەرى مەن جاۋاپتى قىزمەتكەر­لەرىنىڭ، اتوم سالاسىنا قاتىستى باسشىلار مەن قاراعاندى جانە پاۆلودار قا­لالارى، ەلىمىزدىڭ شىعىس اي­ماعىنداعى سەگىز قالا، اۋدان اكىمدەرىنىڭ قاتىسقانىن ايتا كەتەيىك. اكىمدەر اتالعان ۇي­ىمعا مۇشە بولىپ كىردى.

سەنبى كۇنى قوناق­تار­دى وبلىس باسشىسى بەر­دىبەك ساپارباەۆ پەن «نا­زار­باەۆ-ورتا­لىق» كوپ سالالى عىلىمي-تالداۋ ءجا­نە گۋ­مانيتارلىق-اعارتۋ مەم­­­لەكەتتىك مەكەمەسىنىڭ ديرەكتورى قانات ساۋداباەۆ ەرتىپ ءجۇردى. قو­ناقتار جارىلىستاردىڭ تەمىر­قا­زىعى بولعان «Ground Zero» الاڭىن، EAGLE زەرتتەۋ، زەردەلەۋ جۇ­مىستارىن، «توكاماك كتم» تەرمويادرولىق ماتەريالتانۋ رەاكتورى مەن يادرولىق تەحنولوگيالار پاركىن كورىپ، ۇلتتىق يادرولىق ورتالىقتىڭ را­ديا­تسيالىق قاۋىپسىزدىك جانە ەكولوگيا ينستيتۋتىندا اتقا­رىلىپ جاتقان جۇمىس­تار­مەن تانىستى.

بۇدان سوڭ ۇلتتىق يادرو­لىق ورتالىقتا «جاڭا ۇرپاق يادرو­لىق قارۋسىز الەمدى قا­لايدى» دەگەن تاقىرىپتا حا­لىقارالىق عىلىمي-ءتاجىري­بەلىك كونفە­رەن­تسيا وتكىزىلدى. كونفەرەنتسيا جۇمىسى قا­زاقستان رەس­پۋبلي­كاسىنىڭ پرە­زيدەنتى نۇرسۇلتان نازار­باەۆتىڭ كە­لەلى كەڭەسكە قا­تىسۋشىلارعا ارناعان جولداۋىن جاريالاۋمەن باستالدى. جيىن بارىسىندا «مەرلەر بەيبىتشىلىك ءۇشىن» حالىق­ا­رالىق ۇيىمى حاتشىلىعىنىڭ باسشىسى ليۋك دەانا ۇيىمعا مۇشە بولىپ ەنگەن قازاق­ستان­دىق قالا باسشىلارىنا ارنايى سەرتيفيكاتتار تاپسىردى. شىعىس قازاقستان وبلىسى مەن «مەرلەر بەيبىت­شىلىك ءۇشىن» حالىقارالىق حات­شى­لى­عىنىڭ بىرلەسكەن ءىس-جوس­پارىنا قول قويىلدى.

بۇگىنگى تاڭدا اتالعان ۇي­ىم­نىڭ قاتارىندا بەس مىڭنان استام قالا بار. ەندى ونىڭ قاتارى ءبىزدىڭ قالالار ەسە­بىنەن  ارتا ءتۇسىپ وتىر. شى­عىس­قازاقستاندىق جاستاردىڭ بەل­سەندىلىگىمەن «قالالاردى يادرو­لىق سوققىنىڭ نىسانىنا اينالدىرماڭدار!» دەگەن ۇران­­مەن قول جيناۋ باستالىپ كەتتى.

داۋلەت سەيسەن ۇلى،

سەمەي.

سوڭعى جاڭالىقتار

7 ءوڭىر «سارى» ايماقتا

كوروناۆيرۋس • كەشە

كوبەلەكتەر كورمەسى

ايماقتار • كەشە

كوكشەدەگى ونەر سايىسى

ايماقتار • كەشە

"حات قورجىن"

قوعام • كەشە

قوڭىر اۋەن

ونەر • كەشە

بالقاشتان باستاۋ الدى

ايماقتار • كەشە

كوتەرمەاقى كولەمى ءوستى

ايماقتار • كەشە

جىرشىلىق ونەر – جان ازىعى

ونەر • 21 قىركۇيەك، 2021

جاڭارعان جولدار – تاۋەلسىزدىك تارتۋى

قازاقستان • 21 قىركۇيەك، 2021

داعدارىس پەن دارمەنسىزدىك

ەكونوميكا • 21 قىركۇيەك، 2021

ۇلتتى ۇلىقتايتىن سۋرەتكەر

تەاتر • 21 قىركۇيەك، 2021

قازاق شىعارماسى اقش-تا باعالاندى

ادەبيەت • 21 قىركۇيەك، 2021

تاشەنوۆتىڭ قالتا ساعاتى

تاريح • 21 قىركۇيەك، 2021

سيقىرلى ساز

ونەر • 21 قىركۇيەك، 2021

دۇنيەجۇزىلىك كورمە – دۋبايدا

وقيعا • 21 قىركۇيەك، 2021

العا باستايتىن باعىت-باعدار ايقىن

ەل جانە ەلباسى • 21 قىركۇيەك، 2021

تۇراقتى ازىق-ت ۇلىك جۇيەسىن قارجىلاندىرۋ

ەكونوميكا • 21 قىركۇيەك، 2021

نورۆەگيانىڭ ۇلتتىق مىندەتى

الەم • 21 قىركۇيەك، 2021

اقمولا وبلىسىندا زاڭسىز تسەح انىقتالدى

ايماقتار • 21 قىركۇيەك، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار