قازاقستان • 22 اقپان، 2019

مۇگەدەك جاندار ءۇشىن قۇندى قۇرىلعى

433 رەتكورسەتىلدى

قازىرگى جاھاندانۋ مەن جاڭعىرۋدىڭ جاڭا عاسىرىندا جاستاردىڭ زاماناۋي ۇدەرىستەردى ۇيرەنىپ، ءتۇرلى تەحنيكانىڭ تەتىگىن مەڭگەرىپ جاتقانىن اڭعارامىز. ءسات سايىن ىلگەرى باسقان ۋاقىت كوشىنە ىلەسۋ ءۇشىن ونەرتاپقىش ورەندەر ومىرشەڭ دۇنيەلەردى ومىرگە اكەلۋدە. سولاردىڭ ءبىرى – دۋلات پەن ءاليحان.

اقىلىن جەتەكشى، قيالىن كومەكشى ەتكەن قوس جىگىتتىڭ ويلاپ شىعارعان قۇ­ر­ىل­­­­عى­­لارى دا ەرەكشە. ون التى جاستاعى دۋلات ءامىرجان بۇگىنگى تاڭدا استانا قا­لا­­سى №73 مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ 10-سىنىپ وقۋ­شى­سى. ول قاراپايىم قولمەن يتەرۋ ارقى­­لى جۇرگىزەتىن مۇگەدەكتەر ارباسىنا اۆتو­ماتتاندىرۋ قوندىرعىسىن ويلاپ تاپ­­­قان. ارباعا ورناتىلعان قۇرىلعى مۇم­­كىن­­دىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ ەمىن-ەركىن قوز­عا­ل­ۋىنا مۇمكىندىك بەرمەك. دوڭ­گەلەكتى اينال­­دى­راتىن ەكى قولدىڭ قىز­مە­تىن ەندى بار بول­عانى ءۇش تەتىك اتقارادى.

«ەكى اياعى بىردەي سال بولىپ قالعان مۇگەدەك جاندار اربانىڭ دوڭعالاعىن قوس قولى­مەن يتەرىپ جۇرگىزەتىنى بەلگىلى. ال مەن­ىڭ قۇرىلعىمدى قولدانۋ ارقىلى ولار­عا جەڭىل ءارى جىلدام قوزعالۋعا مۇم­كىن­دىك بار. اۆتوماتتاندىرىلعان اربانى الەمدىك نارىقتا شىعاراتىنداردىڭ باعاسى − تىم قىمبات. ونىڭ ەڭ ارزانى − 200 مىڭ تەڭگە. ەگەر ءبىز ساتىلىمعا شىعا­را­تىن بولساق، ءوز باعاسى 50-60 مىڭ تەڭگە بولا­دى. بۇل – تيىمدىرەك»، دەيدى جوبا اۆتو­رى دۋلات.

ءبىر ادام اعاش وتىرعىزسا، ونى ادام سايا قى­­لادى. بۇگىنگى كەيىپكەرلەرىمىزدە دە وس­ىن­­­­داي يگى ءىستىڭ باسىن باستاپ، قايىرىم­دى­­­لى­­ققا قادام جاساعان جاندار دەۋگە بولادى. 

«بۇل قۇرىلعىنى دايىنداۋعا 40 كۇن ۋاقىت كەتتى. مەكتەبىمىزدە STEM زەرتحانا­سى جۇمىس ىستەيدى. ول – وقۋشى­لاردىڭ وزدە­رىن شىڭداۋعا كوپ كومەگىن بەرەدى. بۇل رەت­تە وسىنداي زەرتحانانى اشىپ بەرگەن مەك­تەپ باسشىلىعىنا جانە جەتەكشىم جانات ەركەبۇلان ۇلىنا العى­س ايتامىن»، دەيدى دۋلات ءامىرجان.

دۋلاتتىڭ ويلاپ تاپقان قۇرىلعىسى ارباعا تاڭىلعان مۇمكىندىگى شەكتەۋلى مۇ­گە­دەك جاندارعا ارنالعان بولسا، ال ءالي­حاننىڭ قۇرىلعىسىن كوز جانارى كور­مەي­­تىن زاعيپ جانداردىڭ تاياعىنا ورنا­تۋ­عا بولادى.

«بۇل قۇرىلعى زاعيپ نەمەسە ناشار كورەتىن جانداردىڭ كوشەدە ءجۇرۋىن جەڭىل­دە­تەدى. الداعى بوگەتكە ءبىر مەتر قالعاندا رو­بوت­تالعان تاياق دىبىس شىعارىپ، بەلگى بە­رەدى. قا­شىقتىقتى كومپيۋتەر ارقىلى رەت­­تەۋگە بولادى. قۇرىلعى قاشىقتىقتى 5 مەتر­گە دەيىن سەزە الادى. ونىڭ ءوزىنىڭ باعا­­سى 5 مىڭ تەڭگە. ەگەر ونى وندىرىسكە شىعا­را­­تىن بولساق، 13-15 مىڭ تەڭگە شاماسىندا بولادى. مەن پاۆلودار قالا­سى­نىڭ تۋماسىمىن. سول قالادا تۇرعاندا ءۇيى­مىز­دىڭ جانىندا «زاعيپتار قورى» بولدى. كۇن سايىن تاياق ۇستاعان جانداردى كو­رىپ، ولارعا كومەكتەسكىم كەلەتىن. سول وي وسىن­داي قۇرىلعى جاساپ شىعارۋىما تۇرت­كى بولدى»، دەيدى استانا قالاسىنداعى №73 مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ وقۋشىسى ءاليحان راح­مەتوۆ. 

«نۇر وتان» پارتياسى جاس ونەر­تاپ­قىش­تار اراسىندا وتكىزگەن رەسپۋب­لي­كا­لىق «NURINTECH» يننوۆاتسيالىق جوبالار بايقاۋىندا «الەۋمەتتىك ماڭىزدى يننو­ۆاتسيالار» اتالىمى بويىنشا دۋلات ءىى-ورىندى، ءاليحان ءىىى ورىندى قانجى­عا­لا­عا­نىن دا ايتا كەتكەن ابزال. 

قوس وقۋشىنىڭ جەتەكشىسى، STEM زەرت­­حا­ناسىنىڭ مۇعالىمى جانات ەركە­بۇ­­­لان­­­­ ۇلى اتالعان زەرتحانا 2018 جىل­­دان باستاپ جۇمىس ىستەيتىنىن، وعان 1-10 سى­نىپ وقۋشى­لارىنان 40 شاقتى ونەرتاپقىش بالا­لار اپتاسىنا ەكى مارتە قاتىساتىنىن جەتكىزدى.

راۋان قايدار،

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار

تەاتردىڭ ونلاين تارتۋى

رۋحانيات • كەشە

ءۇي جانۋارىنان ۆيرۋس جۇعا ما؟

كوروناۆيرۋس • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار