جاڭعىرتۋلاردان قانداي دا ءبىر سوڭعى ناتيجە كۇتۋ قاتەلىك دەر ەدىم. بۇل جەردە اڭگىمە بەلگىلى ءبىر ناقتى قوعامدىق نەمەسە جەكە تابىستارعا قول جەتكىزۋ تۋرالى ەمەس. جاڭعىرتۋلار شەكتى مارەگە الىپ باراتىن ۇدەرىستەر دەۋگە دە كەلمەيدى. جاڭعىرتۋ ۇدەرىستەرىن ىسكە قوسۋداعى ماقسات − تەك ناقتى ءىس-ارەكەتتەرگە سەرپىن بەرىپ, ولاردىڭ باعىت-باعدارىن ايقىنداۋ.
پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىن جاريالاعاندا دا وسىنى ماقسات تۇتتى. ول بار بولعانى جاڭا جاعدايلاردا ءومىر سۇرۋگە قابىلەتتى ءارى جارقىن دا باسەكەگە توتەپ بەرەتىن تۇلعالار ءوسىپ-جەتىلەتىن بولاشاقتاعى قوعامنىڭ سۇلباسىن سىزىپ بەردى.
قاي ىستە دە سىن تەزىنە ىلىگۋىڭ مۇمكىن. ويتكەنى كەز كەلگەن باستاما قارسىلىققا ۇشىراماي قويمايدى. بۇل – تابيعي جايت, سەبەبى ەسكىنى سول قالپىندا ساقتاۋعا ۇمتىلىپ, كەز كەلگەن تۇبەگەيلى وزگەرىستەرگە قارسىلىق تانىتاتىندار تابىلادى. قالاساق تا, قالاماساق تا قوعامدا اعىمداعى احۋالدى بۇزۋعا نارازى كونسەرۆاتورلار قاشاندا بولادى. تۋرا سول سەكىلدى جاڭعىرتۋ قارقىندارىنا كوڭىلى تولمايتىندار دا توبە كورسەتەدى. ولار دا ۇدەرىستەرگە سىني تۇرعىدان قاراپ, وڭتايى كەلسە, كوڭىل كۇيلەرىن سىرتقا شىعارۋعا ۇمتىلادى.
ءتىپتى, مۇنىڭ ءوزىن دە قولداپ, قولپاشتاۋعا بولادى. ويتكەنى تابىستى جاڭعىرتۋلاردىڭ باستى شارتى ولارعا ادامداردى كەڭ كولەمدە جانە جاپپاي تارتۋ بولىپ تابىلادى. وسى ءبىر جارىم جىلدىڭ ىشىندە اتالعان ماسەلەگە ادام تارتۋدان جوعارى دەڭگەيدە قول جەتكىزىلدى دەسەك, ەشكىم دە داۋ ايتا قويماس.
جاڭعىرتۋلاردىڭ جاڭا كەزەڭىنە اياق باسۋدىڭ بەلگىسى رەتىندە جاڭعىرتۋلاردى ىلگەرىلەتۋ بويىنشا مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى ورگانداردىڭ بارلىق جوباسى مەن ءىس-شارالارىن ۇيلەستىرىپ وتىرۋ جۇكتەلگەن قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قۇرىلۋىن ايتۋعا بولادى.
قازاقستاندىقتاردىڭ ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋعا ۇمتىلعان قوعامدىق ۇيىمدار مەن باستاماشى توپتاردىڭ سانى جىل وتكەن سايىن ارتىپ كەلەدى. ازاماتتىق قوعام ادامداردىڭ ساناسىنا ىقپال ەتۋ سالاسىن كەڭەيتە وتىرىپ, دامۋدىڭ جاڭا دەڭگەيىنە كوتەرىلە باستادى. مينيسترلىك ازاماتتىق قوعامدى ەلدى دامىتۋ ىسىنە تارتۋدىڭ جاڭا جولدارىن تابۋدا. جاس ۇرپاقتىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ ءۇشىن تەتىكتەردى جاقسارتۋ, وتباسىنىڭ ءال-اۋقاتىن جوعارىلاتۋ, ءدىن سالاسىندا ساپالى اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ, قازاقستاندىق يدەولوگيانى قالىپتاستىرۋ مەن دامىتۋ – وسىنىڭ ءبارى ەۆوليۋتسيالىق الەۋمەتتىك دامۋدىڭ نەگىزدەرى.
بۇل − پراكتيكالىق جۇزەگە اسىرۋلار كەزەڭى. مۇنىڭ ءبىر قاراعاندا قاراپايىم كورىنەتىنى دە راس. بىراق بۇل جەردە اڭگىمە ناتيجەلەرى كەي كەزدەرى سونشالىقتى ءبىر قاتتى سەزىلمەسە دە ماڭىزدى وزگەرىستەرگە باستايتىن اسا قاجەتتى جوبالار مەن ءىس-شارالاردى جاساۋ تۋرالى بولىپ وتىر. وسى ارادا قوعامدىق جۇيە قۇندىلىقتارىنداعى وزگەرىستەر, اركىمنىڭ ءوز ومىرىنە ءوزى جاۋاپتى ەكەندىگى دە مەڭزەلەدى. جاڭعىرتۋلاردىڭ قۇندىلىقتارى – باسەكەگە قابىلەتتىلىك, پراگماتيزم, بىلىمگە قۇشتارلىق, اشىق سانا, ەۆوليۋتسيالىق جولدى تاڭداۋعا دەگەن وڭ كوزقاراس جانە مادەني بىرتەكتىلىك. مىنە, وسىلاردىڭ ءبارى قوعامنىڭ بارلىق توبىنىڭ ىشىنە تەرەڭدەي ەنىپ, ونىڭ ادامگەرشىلىك نەگىزىنە اينالۋى ءتيىس. بۇعان بارشا قوعام بولىپ ۇمتىلۋ قاجەت, ويتكەنى بۇل ۇدەرىستەن ەشكىم دە سىرت قالا المايدى, سەبەبى جاڭعىرتۋلار كىم-كىمگە دە اسەر ەتپەي قويمايدى.
وسى ارالىقتا كوپتەگەن قازاقستاندىق قازىردىڭ وزىندە ءوزىنىڭ جەكە ۇلگىسىمەن ءوز ورتاسىندا وڭ وزگەرىستەردى جۇزەگە اسىرۋ ۇستىندە, ياعني بۇل ۇدەرىس تۇتاستاي قوعامدى قامتىپ جاتىر دەگەن ءسوز. تار شەڭبەرلى ارنايى ماماندىقتار مەن جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم الۋدى, ءوزىن ءوزى جەتىلدىرۋدى قالايتىندار سانى ءوسىپ كەلەدى, جاستار كىتاپ وقۋعا دا دەن قويا باستادى. مەتسەناتتىق ءومىردىڭ بار سالاسىندا قانات جايىپ بارادى. قازاقستاندىقتار كۇن سايىن ىزگىلىكتى ىستەرگە كوپ مويىن بۇرىپ ءجۇر, مۇنى ءتىپتى باستاماشى توپتار مەن ۆولونتەرلىق ۇيىمدار سانىنىڭ كۇرت ارتىپ كەلە جاتقانىنان دا اڭعارۋعا بولادى. جاقىندا (پاۆلودار وبلىسىندا) مەتسەناتتار ۆولونتەرلارعا پايدالانۋ ءۇشىن تەگىن پاتەرلەر بەرسە, ولاردا ومىرلىك قيىن جاعدايلارعا دۋشار بولعان وتباسىلار ۋاقىتشا تۇراتىن بولادى.
قازاقستاندىق جاس جۇبايلاردىڭ ۇيلەنۋ تويىندا جينالعان اقشانى قايىرىمدىلىق شارالارىنا بەرگەنى جونىندەگى بىرنەشە وقيعا دا ەلدى ەلەڭ ەتكىزدى.
قازىرگى تاڭدا تابيعي بايلىقتار مەن ەكولوگياعا وڭ كوزقاراس تانىتۋ قالىپتاسىپ كەلە جاتقانى دا كوڭىلگە جىلىلىق ۇيالاتادى. اۋلالاردى اباتتاندىرۋ مەن اۋماقتى كۇل-قوقىستان تازارتۋ جۇمىستارىنا بەت بۇرا باستاعان ازاماتتار سانى ارتا تۇسكەنى دە قۋانتپاي قويمايدى.
پراگماتيزم قاراپايىم ىستەرمەن قاتار, كۇندەلىكتى ومىردە دە ايقىن كورىنەدى. قازاقستان قالالارىندا سوڭعى جىلدارى كوپتەگەن ۆەلوسيپەد جولدارى پايدا بولدى, جۇرتشىلىق جىلدىڭ جىلى دا جايلى كەزدەرىندە ەكى دوڭگەلەكتى كولىكتەرىنە وتىرىپ, دەنساۋلىقتارى مەن ەكولوگيانىڭ جاقسارۋىنا ءوز ۇلەستەرىن قوسۋدا.
كۇندەلىكتى ومىردە ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى پايدالانۋ مەينستريمگە اينالعانداي. قازاقستاندىقتاردىڭ بولاشاق ۇرپاقتارىنىڭ بويىندا قازىردىڭ وزىندە قالىپتاسا باستاعان ۇلتتىق قازاقستاندىق كود تامىر جاياتىنى كۇمانسىز.
ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتور مەن بەلسەندى جاستار ءۇشىن باستالعان جىل تابىستى دا جەمىستى بولاتىنى بايقالادى, ال ازاماتتارعا ول بالالارىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىكتەرىن ارتتىرۋ جانە ارقايسىسىنىڭ جەكە-جەكە دامۋى ءۇشىن دە كوپتەگەن جاڭا مۇمكىندىكتەر اشاتىن بولادى.
جۇلدىز وماربەكوۆا,
قوعامدىق دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى
