13 جەلتوقسان, 2018

ازاماتتار قۇقىعىن قورعاۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن كوتەردى

500 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستاننىڭ ومبۋدسمەنى اسقار شاكىروۆ جوعارعى سوتپەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋم اياسىندا سوت تاجىريبەسىن جيناقتاۋ تارتىبىندە ونىڭ توراعاسىنىڭ اتىنا قىلمىستىق پروتسەستەگى ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا اقپارات جولدادى.

ازاماتتار قۇقىعىن قورعاۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن كوتەردى

ادام قۇقىقتارى جو­نىن­دەگى ۋاكىل اتىنا سوڭعى 12 ايدا ازاماتتاردىڭ سوت شە­شىم­دەرىمەن كەلىسپەۋى تۋرا­لى 329 شاعىم-ارىزى كەلىپ ءتۇستى, بۇل تىركەل­گەن وتىنىش­تەردىڭ جالپى سانىنىڭ 26%-ىن قۇراي­دى. 226 شاعىم سوت ءىسىن جۇر­گىزۋدىڭ قىلمىستىق تۇرى­نە, 91-ءى ازاماتتىق, 12-ءسى اكىم­شىلىك تۇرىنە تيەسىلى.

شاعىم-ارىزداردىڭ باسىم بولىگى استانا, الماتى قالالارىنان, قاراعاندى جانە قوستاناي وبلىستارىنان كەلىپ تۇسكەن.

تاجىريبە كورسەتكەندەي, ازاماتتاردى قىلمىستىق قۋدالاۋعا ءجون­سىز تارتۋدىڭ نەگىزگى سەبەبى – سوتقا دەيىن­گى ءىس جۇرگىزۋ ساتى­سىندا زاڭ­دى­­لىق پەن ءىس جۇر­گىزۋ نورما­لارىنىڭ بۇ­زىلۋى. اتال­عان بۇزۋ­شى­لىق­تارعا سوت باقى­لاۋى وكى­­­لەت­تىگى بەرىلگەن تەرگەۋ سۋديا­­لارىنىڭ ۋاقتىلى باعا بەرمەگەنى انىق.

ارىزدانۋشىلار ءوز حاتتارىندا ۇكىمنىڭ نەگىزىنە, ادەت­تە, قىلمىستىق قۋدا­لاۋ ورگانىنىڭ ايىپتاۋ اكتىسى الىناتىنىن; سوت ءىسى ماتەريالدارىنا تاۋەل­سىز ساراپتامالاردىڭ قورى­تىن­دىلارىن, قورعاۋ كۋاگەر­لەرىنىڭ ايعاقتارىن قوسۋ تۋرالى ءوتىنىشحاتتار قابىل­دان­بايتىندىعىن; تەرگەۋ بارىسىندا ءىس جۇرگىزۋ بۇزۋ­شىلىقتارى نازارعا الىنبايتىنىن; كىنانىڭ جاناما دالەلدەمەلەرىنە جول بەرىلەتىندىگىن ءجيى اتاپ وتەدى.

جوعارىدا اتالعاندار باس پروكۋراتۋرا دەرەكتەرى­مەن راستالادى, وعان سايكەس 2018 جىلى اپەللياتسيالىق ساتىدا وزگەرتىلگەن جانە جويىلعان سوت اكتىلەرىنىڭ سانى 1,5 ەسەگە ءوستى. پروكۋرا­تۋرا ورگاندارىنىڭ نارا­زى­لىقتارى بويىنشا كاس­سا­تسيالىق ساتى 200-دەن استام سوتتالعان ادامنىڭ جاع­دا­يىن جاقسارتتى (ونىڭ ىشىندە 12 ادام تولىق اقتالدى, 19-ى ءىشىنارا, قالعاندارىنىڭ جازانى وتەۋ مەرزىمى, ۇستاۋ رەجىمى تومەندەتىلدى).

وسىعان بايلانىستى جو­عار­عى سوتتىڭ كەڭەيتىلگەن كەڭەسىندە 2017 جىلعى جۇ­مىس قورىتىندىسى بويىنشا سۋديالاردىڭ الدىندا تاراپتاردىڭ سوت ءىسىن جۇر­گىزۋدە جارىسپالىلىق قا­عي­داتىن دامىتۋ مىندەتى قو­يىل­عاندىعى اتاپ ءوتىلدى.

سونداي-اق ومبۋدسمەن ازاپتاۋلار تۋرالى جاريا ەتكەن تۇلعالاردى قىلمىس­تىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ تۋرالى قوعامدا تالقىعا سالىنعان ماسەلەنى قاراۋدى ۇسىنىپ وتىر. كوپ جاعدايدا ازاپتاۋلار فاكتىلەرىنىڭ ءتيىستى تەرگەلۋىنە كۇمان­دان­عان جابىر­لەنۋشىل­ەر, جال­عان مالى­مەت جەتكىزگەنى ءۇشىن ايىپ­تالۋدان قورىق­قان­دىقتان, ولارعا قاتىستى جاسالعان قىلمىس تۋرالى جاريا ەتۋدەن قاۋىپتەنەدى.

سونداي-اق شاعىم-ارىز­­داردا القابيلەر ينس­تي­­تۋ­تىنىڭ ءىستىڭ سوتتا قارا­لۋىن كەڭەيتۋ, سوت ءىسىن جۇر­گىزۋدىڭ قىلمىستىق-ءىس جۇر­گىزۋ نىسانى مەن القا­بي­لەرگە ۇمىتكەرلەردىڭ سوتقا دە­يىن­گى ىرىكتەۋ پروتسەدۋ­را­سىن  جەتىلدىرۋ  بولى­گىندە القابيلەر ينستيتۋتى دامۋى­نىڭ ماڭىزدىلىعى تۋرا­­لى ايتىلعان. القابي­لەر­دىڭ تاۋەلسىزدىگىن نىعاي­تۋعا, سونداي-اق ولاردىڭ سۋديالارمەن قۇقىقتىق قارىم-قاتىناسىن نورماتيۆتىك جەتىلدىرۋگە كوڭىل ءبولىندى.

ومبۋدسمەن جوعارىدا كور­سەتىلگەن ماسەلەلەر قازىر­گى ۋاقىتتا پارلا­مەنت ماجىلىسىندە  قارالىپ جاتقان «قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ سوت جۇيەسى مەن سۋديالارىنىڭ مارتەبەسى تۋرا­لى» قازاقستان رەسپۋبلي­كاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭىنا وزگەرىستەر مەن تو­لىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىندا كورىنىس تاباتىنىنا  سەنىمىن بىلدىرەدى.

 

«ەگەمەن-اقپارات»

سوڭعى جاڭالىقتار