اتالمىش كورمەگە كەلۋشىلەر وسمان يمپەرياسىنىڭ ءحVىىى-ءحىح عاسىرلاردىڭ ورتاسىنداعى ورتا ازيا مەملەكەتتەرىمەن قارىم-قاتىناسىنداعى سىرتقى ساياسي قىزمەتىنىڭ تاريحىن بەينەلەيدى جانە كەلۋشىلەرگە تۇركيانىڭ مەملەكەتتىك مۇراعاتى ۇسىنعان قۇندى قۇجاتتارمەن تانىستىرۋعا مۇمكىندىك الدى.
«وسمانلى مەملەكەتى مەن ورتالىق ازيا حاندىقتارى قارىم- قاتىناستارىنىڭ قۇجاتتارى» اتتى كورمە مەملەكەتتىك «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا وتكىزىلىپ وتىر. كورمەگە وسمانلى مەملەكەتى مەن ورتالىق ازيا حاندىقتارىنىڭ قارىم-قاتىناسىن باياندايتىن 40 قۇجات قويىلعان. ولاردىڭ بارلىعى تۇركيانىڭ وسمانلى مۇراعاتىنان الىنعان. كەلۋشىلەرگە بۇل قۇجاتتاردىڭ اراسىنان قازاق حانى مۇحاممەد قايىپ حان مەن وسمانلى سۇلتانىنىڭ 1713 جىلى جازىلعان حاتتارى سياقتى دەرەكتەر قازاقستان حالقىنا تۇڭعىش رەت ۇسىنىلدى.
كورمەدە كورسەتىلگەن حاتتار تىزىمىندە قازاق حانى قايىپ مۇحاممەدكە جولداعان سۇلتاننىڭ حاتىنىڭ كوشىرمەسى (1713 جىلعى 21 تامىز); قازاق حانى قايىپ مۇحاممەد جولداعان بولەك سىي-سياپات تىركەلگەن 10 داپتەردىڭ كوشىرمەسى (1713 جىلعى 21 تامىز); قازاق حانى قايىپ مۇحاممەدتىڭ ەلشىسى سەيىت مۇحاممەدقۇل بەي تاپسىرعان حات اۋدارماسىنىڭ كوشىرمەسى (1714 جىل 16 قاڭتار); قازاق حانى قايىپ مۇحاممەدتىڭ ەلشىسى مۇحامەدقۇلدىڭ اۋىزشا سالەمىنىڭ قاعازعا تۇسىرىلگەن نۇسقاسى ( 1714 جىلعى 16 قاڭتار);
قازاق حانى قايىپ مۇحامەدتەن كەلگەن حاتتىڭ كوشىرمەسى (حاتتا وسمانلى مەملەكەتىنىڭ شىنايى دوسى ەكەندىگى, ءاردايىم دۇعا ەتەتىندەرى تۋرالى جازىلعان, 1716 جىلعى 14 جەلتوقسان); م.لەسساردىڭ ورتالىق ازيا ساياحاتى تۋرالى «Central Asia#1» دەپ اتالاتىن راپورتىنىڭ تانىستىرىلىمى (1883 جىل); تۇركىستان ايماعىنىڭ بەرليندە باسىلعان كارتاسى (1862 جىل) ءتارىزدى قۇجاتتار كورسەتىلگەن.
سونداي-اق بۇحارا, حيۋا جانە قوقان حاندىقتارى مەن وسمانلى مەملەكەتىنىڭ قارىم-قاتىناستارىنان باسقا حاتتار, ماڭىزدى دەرەكتەر مەن كارتالار بار.
ەكسپوناتتاردىڭ اراسىندا تۇركيا مەملەكەتتىك ءارحيۆىنىڭ تارتۋى رەتىندە قازاقتاردىڭ تۇركياعا كوشۋىنە قاتىستى قوسىمشا قۇجاتتاردى دا كەزدەستىرەسىز.
اتالعان جيىندا تۇركيانىڭ قازاقستانداعى باس كونسۋلى رىزا قاعان يىلماز, تۇركيا رەسپۋبليكاسى پرەمەر-مينيسترىنە قاراستى مەملەكەتتىك مۇراعاتتار باسقارماسىنىڭ باس ديرەكتورى, پروفەسسور ۋگار ءۇنال, قازاقستاندىق ارحيۆ قىزمەتكەرلەرى مەن تاريحشىلار باس قوستى.
كورمەنىڭ اشىلۋى قىزىقتى كونتسەرتكە ۇلاستى.
ساپارباي پارمانقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
