ادەبيەت • 21 قاراشا, 2018

ايان بەرىپ شاقىرعان اعام ەدى...باققوجا مۇقاي تۋرالى ەستەلىك

1230 رەت
كورسەتىلدى
17 مين
وقۋ ءۇشىن
ايان بەرىپ شاقىرعان اعام ەدى...باققوجا مۇقاي تۋرالى ەستەلىك

بۇل دۇنيەنىڭ ءبىز بىلمەيتىن جۇمباعى دا, سىرى دا كوپ. سونىڭ ءبىرى – ايان. ياكي, ال­داعى كۇندەرى ەلدىڭ, ءيا بولماسا, ءوزىڭ­ىزدىڭ باسىڭىزدان وتەتىن وقيعالاردىڭ تۇسىڭىزگە ەنۋى.

ءبىر قىزىعى, مۇنداي تىلسىم قاسيەت جاراتۋشى يەمىز ەرەكشە قابىلەتتى ەتىپ جاراتقان اۋليە, كورىپكەل كىسىلەرگە عانا ەمەس, ءبىز سياقتى قاراپايىم جاندارعا دا ءتان بولىپ تابىلاتىن سياقتى.

وسى رەتتە سىزدەرگە ءوز باسىمنان وت­كەن ءبىر قىزىق جايتتى ايتقىم كەلىپ وتىر.

...القيسسا, 1996 جىلى جازعىتۇرىم تۇسىمدە ءبىر سابىرلى, سىمباتتى, پاراساتتى كىسىنى كوردىم. ۇستىنە كيگەنى – جاپ-جاڭا كوستيۋم, اق كويلەك, گالستۋك. 

كەشكى مەزگىل-اۋ دەيمىن, شاماسى. كەڭ كابينەتتە وتىرعان الگى كىسىنىڭ ۇستەلىندە كىتاپ وقۋعا, جازۋ-سىزۋعا جارىق تۇسىرەتىن جالعىز شام جانىپ تۇر.

ىشكە كىرگەنىمدى كورىپ, ورنىنان باياۋ كوتەرىلدى دە, ماعان قاراي جاقىندادى. سودان سوڭ الدەقانداي ءبىر سەنىم ارتقانداي قولىمدى قىسىپ, يەگىمەن اقىرىن عانا تەرەزە جاقتى نۇسقادى.

عاجاپ. الگى تەرەزەدەن الماتىنىڭ تەڭ جارتىسى كورىنەدى ەكەن. كوشە شام­دارى جارقىراپ, سان ءتۇرلى تۇسكە ەنىپ, ەرەكشە كوز تارتادى. جۇرەگىم لۇپىل­دەپ, ياپىر-اي, ءبىزدىڭ قالا قانداي سۇلۋ دەيمىن...

ءسويتىپ جاتىپ, ويانىپ كەتتىم.

سودان...

ارادا ەكى اپتاداي ۋاقىت وتكەندە الدەقانداي ءبىر شارۋامەن جىبەك جولى كوشەسىنىڭ بويىنداعى توعىز قاباتتى بيىك عيماراتقا بارا قالمايمىن با. ول كەزدە بۇل عيماراتتا بىرنەشە باس­ىلىم­دار­دىڭ رەداكتسياسى بار ەدى. ۇزىنا بويى سوزىلعان قاراكولەڭكەلەۋ دالىزدە «پا­را­­سات» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى, كور­­­نەكتى جازۋشى, دراماتۋرگ باققوجا مۇ­­­قاي اعامەن قاراما-قارسى ۇشىراسا كەتتىك.

− ءوي, قال قالاي؟ – دەدى ول كىسى ماعان ءبىر ءازىل ايتۋعا وقتالعانداي ەزۋ تارتىپ.

− جاقسى, − دەدىم مەن جىميىپ.

− قويشى-ەي! ءبىراز ۋاقىتتان بەرى جاعدايىم جاقسى دەگەن كىسىنى ءبىرىنشى رەت كەزدەستىرىپ تۇرمىن. وسى كۇنى كىمدى كورسەڭ دە «ويباي, اناۋ جەتپەيدى, مىناۋ جەتپەيدى» دەپ جىلاپ جىبەرەدى. ال سەن ءوزىڭ... قايداسىڭ قازىر؟

− «جەتى جارعى» باسپاسىندامىن.

− ءا-ءا, تۇسىنىكتى بولدى, − دەدى باكەڭ باسىن شۇلعىپ. ول كەزدە جاڭادان اشىل­عان «جەتى جارعىنىڭ» جاعدايى, راس­ىندا دا, باسقالاردان كوش ىلگەرى ەدى. – قاي بولىمدەسىڭ؟

− «ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ حابارشىسى» دەگەن ۆەدومستۆولىق جۋرنال شىعارا­مىز, اعا.

− ايلىعىڭ قالاي؟

− جاقسى.

− قالاماقىڭ شە؟

− وتە جاقسى!

− ءوي, سەن دە... – باكەڭ باسىن شايقادى. – دەگەن­مەن, ءجۇرشى ءبىزدىڭ كابينەتكە. اسىق­پاي وتىرىپ سويلەسەيىك.

سونى ايتتى دا, ول مەنى كابينەتىنە قار­اي باستاي جونەلدى. ىشكە كىرگەن سوڭ, جۇم­ساق كرەسلوعا جايعاسا كەتىپ, ماعان قول­ىمەن ىمداپ ورىن ۇسىندى. سوسىن حاتشى قىزعا ەكى پيالا ءشاي الدىرىپ, مانا­دان بەرى كوڭىلىندە ىركىپ تۇرعان اڭگى­مە­سىنە كىرىستى.

− ەستىپ جۇرگەن شىعارسىڭ, «پاراسات­تىڭ» كوركەمدىك دەڭگەيىن كوتەرەمىز دەپ, ءسوز­دىڭ پارقىن تۇسىنەتىن ءوزىڭ سەكىلدى جاس قالامگەرلەردى جۇمىسقا شاقىرىپ جا­­تىر­مىز...

مەن باكەڭنىڭ نە ايتپاق بولعانىن بىردەن ءتۇسىندىم دە, ىشىمنەن «اربا دا سىن­باسىن, وگىز دە ولمەسىن» دەگەندەي ءبىر ايما-تايما جاۋاپ ىزدەي باستادىم. ول دا مەنىڭ وسى ويىمدى ءدوپ باسىپ:

− ءاي, بىراق... – دەپ اڭگىمەسىن ءۇزىپ, ويلانىپ قالدى. – مىنا تۇرىڭە قاراعاندا, سەن مۇندا كەلە قويمايتىن سياقتىسىڭ.

باكەڭ­نىڭ داۋسى قاتقىلداۋ شىقتى. بۇل كىسى كەيدە كوڭىلگە قاراماي, ويىن­دا­عى­سىن تىكە ايتا سالاتىن تالاپشىل, قاتاڭ باسشى دەگەندى بۇرىندا ەستىگەنىم بار-دى. سول ەسىمە ءتۇسىپ, ءۇنسىز قالدىم.

وسى­دان كەيىنگى اڭگىمەمىز, راسىن ايتقان­دا, ونشا جاراسا قويمادى. 

− ايتسە دە, ويلانىپ كور, − دەدى باكەڭ.

كەنەت...

ورنىم­نان تۇرا بەرگەنىم سول ەكەن, الگى كابينەت­تىڭ ۇل­كەن تەرە­زە­سى­نەن اسەم ال­ما­تى­نىڭ تەڭ جارتىسى كورى­نىپ تۇر­عان­ىن اڭعارىپ, اڭ-تاڭ بولدىم. اپىر-اي, قان­داي تانىس كورىنىس! مەن مۇنى وت­كەندە... تۇسىمدە... ءيا, ءيا, تۇسىمدە كورگەن جوق پا ەدىم...

سودان سوڭ جالت بۇرىلىپ, باكەڭە قارا­دىم. جاڭا قا­لاي باي­قاماعانمىن؟ ۇس­تىندە – جاپ-جاڭا كوستيۋم, اق كويلەك, گالستۋك...

الگى ورىنعا سىلق ەتىپ قالاي وتىرا كەتكەنىمدى بىلمەيمىن. ەندى باكەڭ ماعان تاڭدانا قاراپ قالىپتى.

– جاراي­دى, اعا, − دەدىم كەنەت شەكەم­نەن شىپ-شىپ شىققان تەردى الا­قان­ىم­مەن ءسۇرتىپ. – كەلسەم, كەلەيىن...

مىنە, ءسويتىپ كۇتپەگەن جەردەن «پارا­سات» جۋر­نالى­نىڭ قىزمەتكەرى بولىپ شىعا كەلدىم.

ارينە مۇن­داي وقيعاعا سەنە قويۋدىڭ ءوزى قيىن شىعار. بىراق يمانداي شىنىم. ءبىر اۋىز وتى­رىگى جوق. ءدال سولاي بولعانى اقيقات.

اعىم­نان جارىلىپ, العاش رەت سىز­دەر­گە ايتىپ وتىرمىن. باققوجا اعاعا دا بۇل تۋرا­لى ءتىس جارعان ەمەسپىن. بىراق ال­دا-جالدا ايتا قالعان كۇننىڭ وزىندە دە, ول كىسى­­نىڭ ازىلگە اينالدىرىپ, باسىن شاي­­قاپ, كۇ­لىپ كەتە بەرەتىنىنە كۇمانىم جوق-تى...

* * *

رەسپۋب­ليكالىق «پاراسات» جۋرنالى سول جىل­­دارى, شىن مانىندە, جازۋشى, درا­ماتۋرگ, پۋبليتسيست باققوجا مۇقاي­دىڭ شىعارماشىلىق مەكتەبى ىسپەتتى ەدى. 

وندا قاليحان ىسقاقوۆ, زاكىر اساباەۆ سەكىلدى كورنەكتى قالامگەرلەرمەن بىرگە قالي سارسەنباي, تالاپتان احمەتجان, ءامىر­حان بالقىبەك, جاراس سارسەك سەكىلدى تالانت­تى جاستار قىزمەت ىستەدى.

جۋر­نال قالىڭ وقىرمان قاۋىمنىڭ ىستىق ىقى­لاسىنا بولەنىپ, تارالىمى تەز وسە باس­تادى.

قالي­حان اعانىڭ كوركەم ەسسەلەرى, زاكەڭ­نىڭ استارلى پۋبليتسيستيكالىق توپتاما­لارى, قاليدىڭ ونەر الەمى تۋرالى سىرشىل تولعاۋلارى, تالاپتاننىڭ جازۋشى, دراماتۋرگ اكىم تارازيمەن جۇرگىز­گەن اڭگىمە-سۇحباتتارى, ءامىر­حاننىڭ تاريحي-ادەبي زەرتتەۋلەرى, جا­راس­تىڭ وتكىر دە وزەكتى ماقالالارى بىرى­نەن سوڭ ءبىرى جارىق كورىپ, سەنساتسيا تۋدى­رىپ جاتتى.

ارا-تۇرا باققوجا اعامەن ىسساپار­لارعا بىرگە شىعىپ, ەل تانىپ, جەر كورىپ جۇردىك. سولاردىڭ ءبىرى بۇگىنگە دەيىن كوز الدىمدا...

* * *

ەكى مىڭىنشى جىلدىڭ قوڭىر كۇزى. جول­ ۇستىندەمىز. باعىتىمىز – وڭتۇستىكتەگى وبلىس­تار, ماقساتىمىز – «پاراسات» جۋر­نا­لىنىڭ وقىرماندارىمەن جۇزدەسۋ. 

ءبىز الماتىدان الىستاعان سايىن قوڭىر كۇزدىڭ رەڭى وزگەرىپ, الدىمىزداعى جاز­ىق دالانىڭ سارى بوياۋى كوبەيە باس­تادى. تاپ جازداعىداي سارىتاپ ىستىق بول­­ما­عانىمەن, كۇننىڭ قىزۋى مولايىپ, جەڭ­ىل ماشينانىڭ ىشىندە ماۋجىراپ, قال­عىپ-مۇلگىپ كەلەمىز. كەنەت باكەڭ داۋ­سىن باياۋ سوزىپ, كۇزگى دالانىڭ سىرشىل اۋەنىن­­دەي ساعىنىشقا, نازىك مۇڭعا تولى ءبىر انگە باستى...

سەن ەدىڭ ەرتەمەنەن-اۋ, قوزى اعىتقان,

مەن ەدىم بوز جورعامەن وراعىتقان, ەركەم-اي...

اۋەلدە الىستان ءۇزىلىپ-تالىپ, تاۋ جاق­تان ەسكەن قوڭىر سامالمەن بىرگە شال­قى­عانداي كورىنگەن اۋەننىڭ ءسوزى ەندى-ەندى قۇلا­عى­مىزعا جەتىپ, كوزىمىزدى اشتىق...

ەلەڭ-الاڭدا ويانىپ, جەلىدەگى قوزى­لار­دى اعىتىپ جۇرگەن مۇڭلىق قىز بەن الدە­قايدان بوز جورعاسىن ويناقتاتىپ شى­عا كەلگەن سەرى جىگىتتىڭ ەلەسى پايدا بولادى قيالىمىزدا. سوناۋ ءبىر ەستە جوق ەسكى زامانالاردان بەرى جۇرەكتەن-جۇرەككە جەتىپ, تىڭداۋشىنىڭ كوڭىلىن ەلجىرەتىپ كەلە جاتقان قانداي عاجاپ ءان ەدى, شىركىن... 

قول سوزىم جەردە تۇرسا دا ءبىر-بىرىنە جە­تە ال­ماي, ارماندا وتكەن قوس عاشىق كىم؟ قاي كەزدە, قانداي زاماندا ءومىر سۇرگەن؟..

وسى ءبىر ءان كوڭىل ايدىنىن تولقىتىپ, كوپكە شەي­ىن ءۇنسىز وتىردىق. ءتىپتى كۇن باتىپ, قاس قارايا باستاعانىن دا كەش اڭ­عارىپ­پىز.

كەنەت قارسى الدىمىزدان سامالاداي جار­قىراپ تىزبەك-تىزبەك شامدار كورىندى.

− بۇل قاي جەر؟ – دەدى باكەڭ ەلەڭ ەتە قالىپ.

ال­دىڭعى جاققا قاراپ, اقىرتوبەگە جە­تىپ قالعانىمىزدى ءبىر-اق اڭدادىم. بۇل – كۇرە جولدىڭ قوس قاپتالىنا تىزىلە قون­عان اسۇيلەردىڭ شامدارى ەدى. كوڭىلى قال­اپ, قالتاسى كوتەرگەن جولاۋشى وسىندا توق­تاپ, اس-اۋقات ءىشىپ, الدەنىپ الاتىن.

الايدا ءاسۇي دەگەن اتى بولماسا, ولاردىڭ دەنى ۋاقىتشا ورنالاسقان ۆاگون ۇيلەر ەدى. نارىق قىسپاعىنان قىسىلىپ-قىمتىرىلىپ, كۇنكورىس قامىنا كىرىسكەن جەرگىلىكتى جۇرتتىڭ ازىرگە تاپقان بار امالى دا وسى – كۇرە جولدىڭ بويىندا كۇندىز-ءتۇنى جولاۋشىلارعا اس قامداپ, تابىس تابۋ.

− ا-ا, − دەدى با­كەڭ باسىن شۇلعىپ. – ەندى ءتۇسىندىم... بال­كىم, ءبىز دە وسىندا توق­تاپ, ىستىق سورپا ىشەرمىز.

− وي, اعا, بۇل جەرگە كوبىنە جۇك ماشينالارى توق­تايدى, − دەدىك ءبىز كە­جە­گە­مىز كەيىن تارتىپ.

− نەسى بار, ولاردىڭ جۇرگىزۋشىلەرىمەن اڭگى­مەلەسەمىز. ۇنەمى الىس ساپارلارعا شى­عاتىن كىسىلەردىڭ كورگەن-بىلگەندەرى كوپ بولادى.

− ەندى ءبىر ساعاتتان سوڭ تاراز قالا­سى­نا دا جەتەمىز عوي! 

− جوق, جىگىتتەر, وسىندا تۇسەيىك...

قاز-قاتار تىزىلگەن ۆاگون-ۇيلەردىڭ ءبىرى­نىڭ الدىنا كەلىپ توقتادىق. كەشكى قوڭ­ىر سالقىن اۋادا كەرىلىپ-سوزىلىپ, بويىمىزدىڭ قۇرىس-تىرىسىن جازىپ الدىق. سودان سوڭ ۆاگون ءۇيدىڭ الدىنداعى قۇر­اق كور­پەشە توسەلگەن ساكىنىڭ ۇستىنە شىعىپ, ءبىر-ءبىر جاستىقتى قول­تىعىمىزعا قىسىپ, قيسايا كەتتىك. اسحا­نا­نىڭ يەسى كوپتەن كۇت­كەن سىيلى قوناق­تارى كەل­گەندەي قۋانىپ, زىر جۇگىرىپ ءجۇر. باكەڭ دە ولارمەن ەجەلدەن تانىس كىسى سياق­تى ەمەن-جارقىن اڭگىمەلەسىپ, اۋىل-اي­ماقتىڭ اماندىعىن تۇك قويماي سۇراپ جاتىر.

ءبىر كەزدە ۆاگون ۇيدەن سۇڭعاق بويلى, اققۇباشا كەلگەن تالدىرماش قىز شىعىپ, تاماققا تاپسىرىس الا باستادى. مول­دىرەگەن بوتا كوزدەرىن تومەن سالىپ, كىسىگە تۋرا قاراماي, اقىرىن عانا سويلەيدى ەكەن.

− قاراعىم, سەن بۇل اۋىلدىڭ قىزى ەمەس­سىڭ عوي, سولاي ما؟! دەدى باكەڭ وعان زەي­ىن سالا قاراپ.

− ءيا... − قىز ۇياڭ عانا ءۇن قاتتى.

− شاماسى, قىزىلوردا جاقتان كەلگەن بول­ۋىڭ كەرەك.

قول­ىنداعى ءبىر ءتىلىم قاعازعا ءبىزدىڭ «تاپ­سىرىسىمىزدى» جازىپ الۋعا كىرىس­كەن قىز ءسال ەزۋ تارتىپ, باكەڭە تاڭدانا قارادى.

− ءيا. شيەلىدەنمىن.

− بۇل جاقتا اپا-جەزدەڭ بار ما؟

− ءيا.

− دەمەك, مىناۋ اسحانا جەزدەڭدىكى بولدى عوي.

− ءيا. جەزدەمدىكى... قانداي تاماققا تاپسىرىس بەرەسىزدەر؟..

− اتىڭ كىم, اينالايىن.

− انار.

− جىگىت­تەر, − دەدى سودان سوڭ باكەڭ بىزگە قاراپ. –تاماققا كوپتەۋ ەتىپ تاپسىرىس بەر­ىڭدەر. انار قارىنداسىم اكە­لەتىن اس­تىڭ ءدامدى بولاتىنىنا مەن سەن­ەمىن.

ءبىز ەندى جىمىڭداپ, ءبىر-بىرىمىزگە قارادىق.

− بولىڭدار-ەي, − دەدى باققوجا اعا اسىق­تىرىپ. – رەداكتسيانىڭ ىسساپارعا بول­گەن اقشاسى جەتەدى. 

سودان سوڭ ءبىزدىڭ تەز جاۋاپ قاتا قويماي, بو­گەلىپ قالعانىمىزدى ۇناتپاعانداي:

− بۇلارعا ۇلكەن-ۇلكەن كەسەمەن ىستىق-ىستىق سورپا جانە ۇيمە تاباق ەتىپ قۋىر­داق اكەل, − دەدى.

− جارايدى.

 قىز جىميىپ كۇلدى دە, اسۇيگە قاراي بەتتەدى.

ال ءبىز:

− وي, باكە-اي, ءسىزدىڭ قارىن­دا­سىڭ­ىزدىڭ قولىنان اس ىشەمىز دەپ ءبىزدىڭ قار­نى­مىز جارىلاتىن بولدى عوي, − دەپ, ويىن-شىنى ارالاس باققوجا اعاعا «وكپەلەپ» جاتىرمىز.

− بىلەم, − دەدى باكەڭ ك ۇلىپ. – تارازدا تاماشا-تاماشا مەيرامحانالار بار. اس­ىق­­پاساڭدار, وعان دا اپارامىن. بىراق مى­ناۋ جول ۇستىندەگى ەلگە از دا بولسا كو­مەگىمىز ءتيسىن... كۇندىز-ءتۇنى تاماق ازىر­لەپ, قاي جولاۋشى بۇرىلادى دەپ ەكى كوزى ءتورت بولىپ وتىرعان جوق پا.

ازدان سوڭ انار بىزگە ىستىق سورپا الىپ كەلدى.

− وتكەن جىلى الماتىعا وقۋعا بارىپ پا ەڭ؟ – دەپ باكەڭ ودان تاعى دا جاۋاپ الۋعا كوشتى.

− ءيا, − دەدى انار اقىرىن عانا.

− قازپي-گە تاپ­سىردىڭ با, الدە جەنپي-گە مە؟

− قازپي-گە...

− سوڭعى ەمتيحاننان وتە الماي قالدىڭ عوي, ءا؟

− وي, اعاي, ءسىز ونى قايدان بىلەسىز؟

قا­راقاتتاي جانا­رى كەڭ اشى­لىپ, انار تاڭدانىپ قالدى.

− بىلەم, − دەپ جىميدى باكەڭ. – بيىل تاعى دا سول ينستيتۋتقا, تاعى دا سول فا­كۋل­­تەتكە بارامىن دەپ جۇرگەنىڭدى دە بىلەمىن.

انار ەندى, ودان سايىن تاڭىرقاپ, «اعا, ءسىز­دىڭ كورىپ­كەلدىگىڭىزگە باس يمەسكە اما­لىم جوق» دەگەندەي ءۇنسىز تۇر.

− جۇمىستان قولىڭ بوساعان ۋاقىتتا كىتاپ وقىپ, داي­ىندالىپ ءجۇرسىڭ بە؟ –دەدى باكەڭ ەندى اعا­لىق قامقور كوڭىلمەن.

− ءيا...

بىراق وقۋعا تۇسۋگە دايىندالىپ جۇرگەنىنە وزگە تۇگى­لى, ءوزى دە سەنبەيتىندەي قىزدىڭ ەرنى ءسال عانا جىبىر ەتە قالدى.

− جاقسىلاپ دا­يىندال, − دەدى باكەڭ. – سەن قالايدا وقۋعا ءتۇسىپ, جوعارى ءبىلىم ال­ۋ­ىڭ كەرەك. بولاشاعىڭ ءالى الدا.

باكەڭ ايتقانداي, انار قار­ىن­دا­سى­مىز پىسىر­­گەن اس, راسىندا دا, ءدامدى بولدى ما, الدە اسۇيدەگىلەردىڭ قوناقجاي پەيى­لىنە ريزا بول­دىق پا, بىلمەيمىن ءبىز ۇيمە تاباق قۋىر­­داقتى قالاي جەپ قوي­عانى­مىزدى ءتىپتى, سەزبەي دە قالدىق. قوش­تاساردا باق­قوجا اعا اناردىڭ اپكەسىنە ارنايى بۇرىلىپ:

− كۇندىز-ءتۇنى قارا جۇمىسقا جەگىپ, قىز بالا­­نىڭ باعىن باي­لاماڭىزدار, − دەپ بۇر­ىن­نان تا­نىس جانداي قولقا سالىپ جاتتى. – جوعارى وقۋ ورنىنا ءتۇسۋ ءۇشىن كوپ وقىپ, دايىن­دالۋى كەرەك. 

− ءيا, ارينە − دەيدى انار­دىڭ اپكەسى باسىن يزەپ. – ونى ءوزىمىز دە ويلاپ ءجۇرمىز عوي. بىراق مىنا جەر­دەن ازىن-اۋلاق تابىس تاپسا, ەرتەڭ ءوزىن­ىڭ قاجەتىنە جاراتار دەيمىز دە...

− كۇرە جول­دىڭ بويىمەن كىمدەر جۇر­مەي­دى دەيسىز, − دەپ باققوجا اعا قاسىن كەردى. – «مال الاسى سىرتىندا, ادام الا­سى ىشىندە» دەگەن... انار سەكىلدى جاپ-جاس, كور­ىكتى, اقىلدى قىزعا كوز سۇ­عىن قا­داي­­تىندار كوپ شىعار. سون­دىق­تان ەر­­تەرەك وقۋعا ءتۇسىپ, ءبىلىم الىپ, قۇتتى ور­نىنا قونعانى ابزال...

− ءبىز­دىڭ دە تىلەگىمىز سول, − دەدى انار­دىڭ اپكەسى كوزىنە جاس الىپ.

* * *

ىمىرت قاراڭ­عىلىعى قويۋلانا تۇسكەن. كۇرە جول­دىڭ بويىمەن ەرسىلى-قار­­سىلى اعىل­عان ماشينالاردىڭ جا­رىعى القاراكوك اسپان ءتوسىن ءتىلىپ اققان قۇي­­رىق­تى جۇلدىزدارعا ۇقسايدى. باق­قوجا اعا ءۇنسىز. ماعان ول الداعى كۇن­دەر­دە جازاتىن جاڭا شىعارماسىنىڭ جەلى­سىن ويلاپ كەلە جاتقانداي كورىندى. «پەسا جازاتىن بولار؟.. − دەيمىن ىش­تەي قىزىعىپ. − جاڭاعى اسحاناداعى اڭگى­مە­نىڭ ءوزى ءبىر پەساعا ارقاۋ بولادى ەمەس پە». 

...كۇرە جولدىڭ بويىنداعى ۆاگون ۇيلەر. كۇندىز-ءتۇنى اس قامداپ, ءارى-بەرى اعى­لىپ ءوتىپ جاتقان جولاۋ­شىلارعا قار­اپ وتىر­عان قاراپايىم جان­دار. انە, ولاردىڭ ىشىندە الدەقايدان مۇل­دە باسقا الەمنەن اداسىپ كەلگەن اققۋ­داي سۇلۋ قىز ءجۇر...

− اعا, − دەدىم.

ءۇنسىز وتىرعان باكەڭ: 

− ا-ا, − دەدى ۇيقىدان ويانعانداي سەلك ەتىپ.

− جاڭا­عى كىسىلەردىڭ تىرشىلىگى ءبىر پەساعا جۇك بولاتىن سياقتى عوي. جول بوي­­ىن­داعى ۆاگون اسحانالار تاپتىرماي­تىن دەكوراتسيا, ال ولارعا كەلىپ-كەتىپ جاتقان جولاۋشىلار ءارتۇرلى كەيىپكەرلەر ەمەس پە؟!.

− ارينە − دەدى باكەڭ. – بىراق پەساعا كون­فليكت, ياكي شيەلەنىس, تالاس-تارتىس قاج­ەت. ايتالىق جاڭاعى قاراپايىم جان­داردىڭ ومىرىندەگى ءبىر ەرەكشە كۇن ار­قاۋ بولۋى مۇمكىن...

ول تاعى دا ويلانىپ, ءۇنسىز قالدى. الدى­مىزدان سامالاداي جارقىراپ تاراز قالا­سىنىڭ وتتارى كورىندى. 

* * *

...ءيا-ءا, سودان بەرى دە بۇل جولمەن تالاي رەت ءجۇرىپ ءوتتىم. اقىرتوبەدەگى باياعى ۆاگون ۇيلەر جوق قازىر. ولاردىڭ ورنىنا ءارتۇرلى كافە, مەيرامحانالار سالىنعان. وسىدان كوپ جىل بۇرىن ءوزىمىز توقتاپ, تاماق ىشكەن اسحانا قاي تۇستا ەدى؟ ول جەردەن قازىر قانداي كافە, ءيا بولماسا, رەستوران بوي كوتەردى ەكەن؟ ال يەسى... سول بۇرىنعى كىسىلەر مە ەكەن دەپ ويلايمىن.

بىراق ادەيى توقتاپ, ىزدەستىرىپ كورگەن ەمەسپىن. ويتكەنى سول باياعى انار قىز الدىمنان ك ۇلىمسىرەپ شىعىپ: «باققوجا اعام قايدا؟» دەسە, نە دەپ جاۋاپ بەر­مەكپىن.

اياۋلى ازامات, قازاقستان رەس­پۋب­لي­كاسى مەم­لەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, كورنەكتى جازۋشى, دراماتۋرگ باققوجا مۇقاي اعامىز ەرتەرەك دۇنيەدەن ءوتىپ كەتتى دەپ قالاي ايتپاقپىن...

نۇرعالي وراز,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار

نەسيە الۋ نەگە قيىندادى؟

قوعام • بۇگىن, 17:38