ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىندا دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى تاقىرىپتا وتكەن باسقوسۋدا تەك ماشينا جاساۋ سالاسىنىڭ عانا وزەكتى ماسەلەلەرى ەمەس, بارلىق وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ ءىرى جۇيەلى ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
شارا باسىندا ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى اسقار مامين پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ فورۋم قاتىسۋشىلارىنا ارنالعان قۇتتىقتاۋ ءسوزىن وقىپ بەردى. ەلباسىنىڭ قۇتتىقتاۋ سوزىندە: «ماشينا جاساۋ – ەكونوميكانىڭ نەگىزگى سالالارىنىڭ ءبىرى. مەملەكەت بۇل باعىتتىڭ ورنىقتى دامۋى ءۇشىن بارىنشا قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى. 2017 جىلى ماشينا جاساۋ ءونىمىنىڭ كولەمى 1 ترلن تەڭگەگە جۋىق بولدى. بيىلعى فورۋمنىڭ نەگىزگى يدەياسى ماشينا جاساۋ سالاسىنداعى ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا, جاھاندىق تەحنولوگيالىق پروگرەستىڭ قازىرگى بولمىسىنا سايكەس كەلەدى. ماشينا جاساۋ ءىسى قارقىندى دامىپ, جۇرگىزۋشىسى جوق اۆتوكولىكتەر, روبوتتاندىرىلعان زاۋىتتار جانە سۋتەگى وتىنىمەن جۇرەتىن ماشينالار بۇگىندە وزىق ەلدەر ءۇشىن ۇيرەنشىكتى قۇبىلىسقا اينالدى», دەلىنگەن. سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى اتالعان سالانىڭ ساندىق فورمات ۇدەرىسىنەن تىس قالماۋ كەرەكتىگىنە ماڭىز بەرەدى. «ماشينا جاساۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ 2019-2030 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى جوسپارى فورۋمدا تالقىلاناتىن ماڭىزدى تاقىرىپتاردىڭ ءبىرى بولماق. جاھاندىق تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەرگە ساي وندىرىستە جاڭعىرتۋدى كوزدەيتىن اتالعان باعدارلامالىق قۇجات سالانى دامىتۋدىڭ ستراتەگيالىق باعدارىن ايقىندايدى. ءىس-شارا اياسىندا ناتيجەلى پىكىرتالاس بولىپ, وسى سالادا وزەكتى ماسەلەلەرگە قاتىستى ناقتى ۇسىنىستار ازىرلەنەدى دەپ سەنەمىن», دەدى ن.نازارباەۆ.
القالى جيىندى قازاقستان ماشينا جاساۋشىلارى وداعىنىڭ باسقارما توراعاسى مەيرام پىشەمباەۆ جۇرگىزدى. ء«بىزدىڭ ماشينا جاساۋ سالاسىندا اتقاراتىن جۇمىستار اۋقىمدى دەۋگە بولادى. سالانىڭ ونىمدەرى ءوز مەملەكەتىمىزگە كەرەكتى قۇرال-جاب-
دىقتاردىڭ 25%-ءىن عانا قامتاماسىز ەتەدى, ال قالعان 75-%-ءى يمپورتتان كەلەدى. الدىمىزعا قويىپ وتىرعان ماقساتىمىز 2019-2030 جىلدارعا ارنالعان ماشينا جاساۋ سالاسىن دامىتۋ جوسپارى, ءوزىمىزدىڭ ىشكى ءوندىرىستى بىرنەشە ەسە ۇلعايتۋ. بيىل مينيسترلىك مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ءتيىستى قوسىمشا شارالارىن جاساۋ ءۇشىن جەكەلەگەن كاسىپورىندارعا يندۋستريا 4.0 ەلەمەنتتەرىن ەنگىزۋ جوباسىن ىسكە اسىرۋدا. 7 مودەلدى تسيفرلىق فابريكا, سونىڭ ىشىندە 3 ماشينا جاساۋ كاسىپورىنىمەن جۇمىس جاسالدى. بۇل «كەنتاۋ ترانسفورماتور زاۋىتى» اق, «الماتى جەلدەتكىش زاۋىتى» اق جانە «كارلسكرونا» جشس. بۇل كاسىپورىندارعا تەحنولوگيالىق اۋديت جۇرگىزىلدى, ونىڭ ناتيجەسىندە تسيفرلاندىرۋ بويىنشا جول كارتالارى بەكىتىلىپ, ىسكە اسىرۋ جۇمىستارى باستالدى», دەدى ول.
فورۋمدا ءسوز العان ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى جەڭىس قاسىمبەكتىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, ەلىمىزدە 2018 جىلدىڭ 8 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جالپى قۇنى 117,7 ملرد تەڭگە بولاتىن 19 مىڭنان اسا اۆتوموبيل شىعارىلعان. «ماشينا جاساۋ سالاسى – يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ باسىم باعىتى. 2018 جىلدىڭ 8 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ماشينا جاساۋ ءوندىرىسىنىڭ كولەمى 638,1 ملرد تەڭگەدەن اسىپ, ءوندىرىستىڭ ءوسىمى 13,8%-ءتى قۇرادى. اۆتوموبيل قۇراۋ ماشينا جاساۋ سالالارى اراسىندا ەڭ ۇلكەن ءوسىم قارقىنىن بايقاتتى. بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 1,6 ەسەگە كوپ», دەدى مينيستر.
جيىندا ۆەدومستۆو باسشىسى اتاپ وتكەندەي, ءوندىرىستىڭ قارقىندى وسۋىنە نارىقتاعى سۇرانىستىڭ ارتۋى, ەكسپورتتىق نارىقتاردىڭ اشىلۋى, سونداي-اق مەملەكەت تاراپىنان جەڭىلدەتىلگەن اۆتونەسيە مەن ليزينگتىك قارجىلاندىرۋ باعدارلامالارى سەپ بولدى. بۇل باعدارلامالار اۆتوموبيل جاساۋ سەكتورىنىڭ دامۋىنا وڭ سەرپىن بەردى. ەگەر 2017 جىلى ساتىلعان ءاربىر ءۇشىنشى اۆتوموبيل وتاندىق كاسىپورىنداردا شىعارىلعان بولسا, 2018 جىلدىڭ 8 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ساتىلعان ءاربىر ەكىنشى اۆتوموبيل وتاندىق وندىرىسكە تيەسىلى.
ايتا كەتۋىمىز كەرەك, بيىلعى فورۋمعا 20-دان استام ەلدەن 1000-عا جۋىق دەلەگات كەلگەن. اتاپ ايتقاندا, جەتەكشى وتاندىق جانە شەتەلدىك ماشينا جاساۋ كاسىپورىندارىنىڭ باسشىلارى, كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ, دامۋ ينستيتۋتتارىنىڭ, بيزنەس قاۋىمداستىقتار مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى القالى جيىندا ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى.
فورۋم الدىندا ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى رومان سكليار ارنايى ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزىپ, جۇرتتى وتاندىق اۆتوكولىككە وتىرعىزۋ ماقساتىندا ەلدە اۆتونەسيەلەندىرۋ باعدارلاماسى ىسكە قوسىلعانىن مالىمدەگەن بولاتىن. ر.سكليار اتاپ وتكەندەي, بۇگىنگى تاڭدا حالىققا جالپى سوماسى 61 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن نەسيە بەرىلدى. بيۋدجەتتەن بولىنەتىن بۇكىل قاراجات ەسەلەپ قايتارىلادى. جالپى, ماشينا جاساۋ سالاسىن دامىتۋعا 110 ميلليارد تەڭگە بولىنگەنىن ايتا كەتكەنىمىز ءجون.
مينيستر ج.قاسىمبەك كەلتىرگەن دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, اۆتوموبيل قۇراۋ ماشينا جاساۋ سالالارى اراسىندا ەڭ ۇلكەن ءوسىم قارقىنىن كورسەتسە, تەمىر جول ماشيناسىن جاساۋدا دا بيىلعى جىلدىڭ 8 ايىندا 1000-نان اسا جۇك ۆاگونى ءوندىرىلىپ, كورسەتكىش 2017 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 37,2%-كە ارتقان. سونداي-اق 2018 جىلدىڭ 6 ايىندا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى سەكتورىنىڭ ءوندىرىس كولەمى 12 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 33,8%-كە ۇلعايعان. ءوندىرىس كولەمدەرىنىڭ ءوسۋى «اگروماشحولدينگ» اق, «كومباينوۆىي زاۆود «ۆەكتور» جشس, «كازاحستانسكايا اگرويننوۆاتسيوننايا كورپوراتسيا» جشس-ندا دا بايقالادى.
مەملەكەت ماشينا جاساۋ سالاسىن قولداۋدىڭ بىرقاتار شارالارىن قابىلداپ كەلە جاتىر. اتاپ ايتقاندا, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن وتكىزۋدە قوسىمشا قۇن سالىعىنان بوساتۋ, بيىل بيۋدجەتتەن كومبايندار مەن تراكتورلاردىڭ جەڭىلدەتىلگەن ليزينگىنە قاراجات ءبولۋ قولعا الىنعان. ودان بولەك, مينيسترلىك كەلەسى جىلى قوسىمشا 3 ملرد تەڭگە ءبولۋدى پىسىقتاۋدا.
فورۋم اياسىندا اتالعان سالادا ناتيجەلى ەڭبەك ەتىپ, ءوز ىسىمەن كوپ ۇلگى بولىپ جۇرگەن بىرقاتار ازاماتتار ماراپاتتالدى. باس شاھارداعى بوتانيكالىق باقتا ماشينا جاساۋشىلاردىڭ اللەياسى اشىلدى.
ميراس اسان,
«ەگەمەن قازاقستان»
