كورمەنىڭ اشىلۋىندا قر مادەنيەت جانە سپورت ۆيتسە-ءمينيسترى رايىمقۇلوۆا اقتوتى راحمەتوللاقىزى, ساتيريك اقىن كوپەن امىربەك, قورىق-مۋزەي ديرەكتورى احمەتجانوۆ نۇربولات قادىر ۇلى ءسوز سويلەپ ىزگى تىلەكتەرىن ءبىلدىرىپ, كورمە جۇمىسىنا ساتتىلىك تىلەدى.
«ازىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قورىق-مۋزەيىنىڭ كوشپەلى كورمەسى 3 بولىمىنەن توپتاستىرىلعان. كورمەنىڭ ءبىرىنشى ءبولىمى تۇركىستان وڭىرىندە ورنالاسقان تاريحي قالالار جايىندا توپتاستىرىلعان. قازاقستاننىڭ ورتاعاسىرلىق تاريحىندا, ونىڭ ىشىندە قازاق حاندىعىنىڭ مەملەكەتى بولىپ قالىپتاسۋى جانە دامۋى بارىسىندا ەرەكشە ورىن الاتىن تاريحي-گەوگرافيالىق ايماقتار بار. سول ايماقتىڭ بىرىنە - سىردىڭ ورتا اعىسى بويىندا ورنالاسقان جانە ءحىىى-ءحVى عاسىرلارداعى شىعىس جازبا دەرەكتەرىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا بەلگىلى بولعان تۇركىستان ءوڭىرى جاتادى. تۇركىستان - تۇركى دۇنيەسىنىڭ ەجەلدەن كەلە جاتقان رۋحاني, مادەني ورتالىعى. اتالمىش بولىمدە شاۋعار-شويتوبە, قاراتوبە-ساۋران, ياسى-كۇلتوبە, ەسكى تۇركىستان جانە حان ورداسىنا جۇرگىزىلگەن ارحەولوگيالىق قازبادان تابىلعان قولا ءداۋىر ەسكەرتكىشتەرى, ورتاعاسىردا كەڭ ەتەك جايعان كەراميكادان قۇيىلعان قۇمان-قۇمىرا, ىدىستار, نۋميزماتيكالىق ماتەريالدار قامتىلادى.
كورمەنىڭ ەكىنشى ءبولىمى اۋليەلەردىڭ سۇلتانى اتانعان قوجا احمەت ياساۋي مۇراسىنا ارنالدى. تۇركى حالىقتارىنىڭ قۇرمەتپەن تاعزىم ەتەر التىن بەسىگى, قاسيەت پەن كيە دارىعان مەكەنى. ورتا ازياعا العاش يسلام ءدىنىن اشا كەلگەن ىسقاق باپ, ءابدىجاليل باپ, ابدىرەيىم باپتاردىڭ تۇركىستان توڭىرەگىندە توعىسقانى دا تەگىن بولماسا كەرەك. مۇنىڭ بارلىعى ماۋلانا سافي اد-دين ورىن قويلاقىنىڭ «ناساب-ناما» قولجازباسىندا ەگجەي-تەگجەيلى باياندالعان. اتالعان بولىمدە قوجا احمەت ءياساۋيدىڭ ارتىندا قالعان باعا جەتپەس مۇرالارى «ديۋاني حيكمەت», «ءريسوللا ءدار ادابي تاريقات», «بۋستان ۋل-ميحيببين», «ناسابناما» شەجىرەسى, ءامىر تەمىردىڭ پارمەنىمەن سالىنىپ, باسىنان تالاي سىن ساعاتتاردى وتكەرگەن, كۇمبەزى كوكپەن تالاسقان, ءيسى تۇركى جۇرتىنىڭ بويتۇمارىنا اينالعان قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى, ونداعى ءحىV عاسىردان جەتكەن تۇپنۇسقا كىرپىشتەرى, اسپالى, ايداھار باستى شىراعداندارى, تايقازان, لاۋھا, قاقپا ەسىگىنىڭ كوشىرمەلەرى ەكسپوزيتسيادان ورىن العان.
كورمەنىڭ ءۇشىنشى ءبولىمى تۇركىستاندا جەرلەنگەن تاريحي تۇلعالار جايىندا سىر شەرتەدى. تۇركىستان قالاسى ءحVى عاسىردان باستاپ ەسىم حاننىڭ تۇسىندا قازاق حاندىعىنىڭ استاناسى بولىپ جاريالاندى. وندا قازاقتىڭ جاڭگىر, تاۋكە, بولات, ابىلمامبەت, ابىلاي سەكىلدى اتاقتى حاندارى بيلىك قۇردى. كيەلى شاھاردا قازاقتىڭ اتاقتى جاڭگىر, تاۋكە, بولات, تۇرسىن, سامەكە, قايىپ, سەيىت, سىعاي, باراق, ابىلمامبەت, ابىلاي, ابىلفەيىز, توعاي, بوكەي, اليكەن سىندى حاندارى بيلىك قۇردى. وسى كەزەڭدە الاشتىڭ يگى جاقسىلارى ۇرپاقتارىنا تۇركىستانعا وزدەرىن جەرلەۋدى امانات ەتتى. سول كەزەڭنەن باستاپ تۇركىستان ءيسى قازاقتىڭ ۇلتتىق پانتەونىنا اينالدى. اتالمىش بولىمدە تۇركىستاندا جەرلەنگەن ەسىم, تاۋكە, ابىلمامبەت, ابىلاي, ابىلفەيىز, باراق, بوكەي حانداردىڭ كۇمىس جۇزىك بەتىنە تۇسكەن مورلەرى, حاندارعا قاتىستى رەسەي, قىتاي مۇراعاتتارىنان تابىلعان قۇجاتتار مەن حاتتاردىڭ كوشىرمەلەرى (مۋلياجدارى), سونداي-اق, حان ورداسىنان ارحەولوگيالىق قازبا كەزىندە تابىلعان قىش تاباقتار, قۇمىرالار, قىلىش, قانجار جادىگەرلەرى ەكسپوزيتسيادا كورىنىس تاپقان.
تاريحي كورمەنى استانادا ۇيىمداستىرۋداعى ماقسات — تۇركىستاننىڭ تاريحي ورنىن, ونىڭ مادەني-رۋحاني كەلبەتىن اشىپ كورسەتۋ, تاريحي جادىگەرلەردى ناسيحاتتاۋ, مادەني بايلانىستى كەڭەيتۋ, مۋزەيلەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ جانە تۋريزم سالاسىن دامىتۋ بولىپ تابىلادى.
كورمە ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 1 قازانىنا دەيىن استانا قالاسى تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنىڭ نازارىنا ۇسىنىلادى.
