23 اقپان, 2010

29 جاستاعى انا “كۇمىس القا” الماق

1252 رەت
كورسەتىلدى
9 مين
وقۋ ءۇشىن
5 قىز, 1 ۇلدى ومىرگە الىپ كەل­گەن ايمان ابدىرازاققىزى, “بالا­لارىم ءتاجىحان مەن ساۋلە اپا­لارى­نىڭ جانە يمانبەك اتاسىنىڭ ارقاسىندا ءوسىپ جاتىر. ساۋلە اپام مەن يمانبەك اتام بۇگىندە التى نەمەرە ءسۇيىپ وتىرسا, ءتاجىحان اپام التى شوبەرەسىنىڭ قىزىعىن كورۋدە” – دەيدى. جاڭا جىلدىڭ الدىندا قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭ­نامالىق اكتىلەرىنە ازاماتتاردىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىن الەۋمەتتىك قول­داۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگە­رىس­تەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىل­گەن بولاتىن. ياعني, 2010 جىلدان باستاپ كۇشىنە ەنەتىن زاڭ جوبا­لا­رى ەلى­مىز­دىڭ تۇرعىندارىنا ۇلكەن جەڭىلدىك­تەر بەرىپ وتىر. بۇرىنعى زاڭ بوي­ىنشا بالالارى سەگىزدەن اسقان انا­لار “كۇمىس القانىڭ”, وننان جو­عا­رى بولسا “التىن القا­نىڭ” يەسى اتا­ناتىن. جاڭا جىلدان باستاپ كۇشىنە ەنگەن زاڭعا سايكەس 2010 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان التى بالاسى بار انالار “كۇمىس القا”, جەتى نەمە­سە ودان كوپ بالاسى بار انا­لار “التىن القا” الاتىن بولا­دى. بۇل جونىندە قالا اكىمدىگى جا­نىنان قۇرىلعان زاڭ جوباسىن ناسي­حاتتاۋ توبى قالامىزدا جانە قالاعا قاراس­تى اۋىلداردا “التىن القا” جانە “كۇمىس القا” توسبەل­گىلەرىنىڭ بەرىلۋ جولدارى جونىندە ءتۇسىندىرۋ جۇمىس­تارىن جۇرگىزدى. بۇگىندە ارنايى قۇرىلعان جۇمىس توبى ماراپاتقا لايىقتى انالار­دىڭ ءتىزىمىن الىپ, قۇجاتتار قابىل­داپ جاتىر. 29 جاستاعى, ياعني 1981 جىلى تۋىل­عان جۇزتاەۆا ايمان ءابدىرا­زاق­قىزى قالا اكىمدىگىنىڭ جانىن­دا­عى ارنايى قۇرىلعان جۇمىس توبىنا “كۇمىس القا” ماراپاتىن الۋعا ءوز قۇجاتتارىن تاپسىرعان. بۇگىندە قا­لا­لىق اكىمدىكتىڭ ۇيىمداستىرۋ جانە ماماندار ءبولىمىنىڭ باس ماما­نى عاليا تونتەكوۆا ايمان ءابدى­را­زاققىزىنىڭ ماراپاتقا لايىقتى ەكەندىگىن ءسوز ەتىپ, الداعى ۋاقىتتا “كۇ­مىس القا” تاعاتىنىن ايتىپ وتىر. جۇزتاەۆا ايمان قالاداعى ب.مو­مىش ۇلى اتىنداعى №12 مەك­تەپ­تە ءبىلىم العان. قازىرگى كەزدە التى بالانىڭ اناسى. العاشقى قىزى بەكتاسوۆا ايجاننىڭ جاسى تو­عىزدا. ول ءال-فارابي اتىنداعى №14 مەكتەپتىڭ 4 سىنىبىندا وقي­دى. ال سىمبات جەتىگە كەلسە, جال­عاسبەكتىڭ جاسى بەستە. ۇشكە كەلگەن نازەركە قىزىقتى قىلىعىمەن اتا­سى مەن اجەسىن كۇلدىرىپ جۇرسە, بىرگە تولعان ەگىز قىزدار ءمولدىر مەن ءجاۋدىر قاز-قاز باسىپ ءجۇر. 5 قىز, 1 ۇلدى ومىرگە الىپ كەل­گەن ايمان ابدىرازاققىزى, “بالا­لارىم ءتاجىحان مەن ساۋلە اپا­لارى­نىڭ جانە يمانبەك اتاسىنىڭ ارقاسىندا ءوسىپ جاتىر. ساۋلە اپام مەن يمانبەك اتام بۇگىندە التى نەمەرە ءسۇيىپ وتىرسا, ءتاجىحان اپام التى شوبەرەسىنىڭ قىزىعىن كورۋدە” – دەيدى. ايماننىڭ جولداسى تاكسيست بو­لىپ جۇمىس ىستەيدى. ء“ار بالا­نىڭ ءوز نەسىبەسى بار” – دەپ ساناي­تىن وت­باسى مۇشەلەرى ايمانعا “ ۇلىڭا سە­رىك كەرەك” دەپ قولقا سالىپ وتىر­عان كورىنەدى. ال ايمان بولسا, بۇل ۇسىنىسقا قارسى ەمەس. ەلباسىمىزدىڭ قولداۋىمەن ءجۇ­زەگە اسىپ وتىرعان بۇل باستا­ما­نى مەملەكەت باسشىسىنىڭ قام­قور­لى­عى دەپ باعالاعان ايمان ءاب­دىرازاق­قىزى, ەلباسىنا  ريزاشى­لىعىن ءبىلدىرىپ, العىسىن ايتۋدا. مىنە, قازىرگى كەزدە ءارتۇرلى سىل­­تاۋلارمەن بالا سانىن ءبىر-ەكىمەن عانا شەكتەپ قوياتىن كەيبىر انالار ايماننان ۇلگى السا ەكەن دەيمىز. قايرات زاينيشەۆ, كەنتاۋ. بارەكەلدى! ابايتانۋ: ايرىقشا ارنالار مارحابات بايعۇت. وتكەن جىلعى كۇزدىڭ جايماشۋاق ءبىر كۇنىندە شىمكەنت شاھارىنداعى “حاكىم اباي مۋزەيىنىڭ” الدىندا “حاكىم اباي تاعىلىمدارى” اتتى كونفەرەنتسيا ۇيىمداستىرىلعانىن “ەگەمەن قازاقستان” گازەتى جازعان بولا­تىن. سول كونفەرەنتسياعا مەكەم­تاس مىرزاحمەت ۇلى, شەرحان مۇرتازا, ومىربەك بايگەلدى, مىرزاتاي جولداس­بەكوۆ, توكەن يبراگيموۆ, ءسابيت ورازباەۆ سىندى ساڭلاقتار قاتىسقان. بۇكىل ءومىرىن ابايتانۋعا ارناپ كەلە جاتقان ءبىلىمپاز عالىم, اباي اتىنداعى ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋني­ۆەر­سيتەتى ابايتانۋ عىلىمي-زەرت­تەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى مەكەم­تاس مىرزاحمەت ۇلى ەلدى ەلەڭ ەتكىزگەن. ابايتانۋدىڭ تىڭ تۇجىرىم­­داماسىن تۇسىندىرگەن. دانىش­پان اقىننىڭ حاكىمدىگىن تەرەڭدەي تانىپ-بىلمەكتىڭ, مۇرالارىن مەڭگەر­مەكتىڭ, اينالىمعا تۇسىرمەكتىڭ جاڭاشا جۇيەلەرىن ۇعىندىرعان. پرەزيدەنتتىك مادەنيەت ورتالىعى­نىڭ ديرەكتورى, قايراتكەر-قالامگەر مىرزاتاي جولداسبەكوۆ اباي قالدىر­عان قازىناعا قاراپ وتىرىپ, وقىپ وتىرىپ, ويلاپ وتىرىپ, قالايشا قاي­ران قالاتىنىن مۇقاعاليداي قۇبى­لىس­پەن بايلانىستىرا ماعلۇمداپ, كوپشىلىكتى ودان سايىن تاڭىرقاتقان. ءسويتىپ, وڭتۇستىكتەگى وڭدى ىستەردىڭ قاتارىن رۋحاني سالاداعى سەرپىلىس­تەرمەن نىعايتا تۇسپەك جونىندە ۇتىر­لى ۇسىنىس بىلدىرگەن. “حاكىم اباي مۋزەيى” شىمكەنتتىڭ اباي سايابا­عىندا ەڭسە كوتەرىپ, مىناداي ءمانىستى باسقوسۋ جاساپ جاتىرمىز. ەندى مۇحتار اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەر­سيتەتىندە ابايتانۋ كافەدراسىن نەمە­سە ابايتانۋ ورتالى­عىن اشۋ كەرەكتىگى وزىنەن-ءوزى سۇرانىپ تۇر ەمەس پە؟ ءۋاليحان, سەن بۇعان قالاي قاراي­سىڭ؟” – دەپ, وسىناۋ وقۋ ورنىنىڭ رەكتورى, ۋ.بيشىمباەۆ مىرزاعا قاراعان. مىنەكيىڭىز, سودان بەرى ءۇش ايدان ءسال عانا استام ۋاقىت ءوتتى. م.اۋەزوۆ اتىنداعى وقمۋ-دا ابايتانۋ عىلىمي وقۋ ورتالىعى اشىلدى. ونىڭ ديرەك­تورى بولىپ فيلولوگيا عىلىم­دارى­نىڭ كانديداتى ساتتار ومىرزاقوۆ تاعايىندالدى. جىگەرلى, جاس عالىم ءا دەگەننەن-اق تالپىنىسىن, تالاپشىل­دىعىن تانىتتى. وقمۋ ستۋدەنتتەرى ەكىنشى وقۋ سەمەسترىن ابايتانۋدىڭ ايرىقشا ارنالارىنا ارنالعان ءدارىس­پەن باستادى. ابايتانۋشى مەكەمتاس مىرزاحمەت ۇلى جۇرگىزگەن بۇل دارىسكە تەك ستۋدەنتتەر عانا ەمەس, وسى ۋنيۆەر­سي­تەتتىڭ, شىمكەنتتەگى وزگە دە وقۋ ورىندارىنىڭ وقىتۋشىلارى, اقىن-جازۋشىلار, زيالى قاۋىم وكىلدەرى قىزىعا قاتىستى. مەكەمتاس اعامىز قازان ايىندا, “حاكىم اباي مۋزەيى” الدىندا وتكەن كون­فەرەنتسيادا ورتاعا سالعان اباي­تانۋ­دىڭ تىڭ تۇجىرىمداماسىن, جاڭاشا جۇيەلەرىن تەرەڭدەتە, اسەرلى اڭگىمەلەدى. تۇران جەرىندە تۋىنداپ جەتىلگەن جاۋانمارتلىك ءىلىمىنىڭ, تولىق ادام ءىلىمى باستاۋ-بۇلاقتارىنىڭ قاي­نار كوزدەرىن اشىپ, سۋسىنداتقان­داي بولدى. قورقىت ابىز, قوجا احمەت ياساۋي, ءال-فارابي, ءجۇسىپ حاس حاد­جيپ, ءجۇسىپ بالاساعۇندار عاسىرلار قويناۋلارىنان سىر شەرتكەندەي. اباي­داعى يمانيگۇل نەمەسە ءۇش ءسۇيۋ ماسەلەسىنىڭ ءمانى, اباي نەگىزىن سالعان تولىق ادام ءىلىمىن دامىتۋداعى ءشا­كارىم ويلارىنىڭ ورنى, اقىل, ادىلەت, راقىم سىندى ءۇش قاسيەتتىڭ كۇردەلىلىگى, جۇرەك پەن جاۋانمارتلىك (حال) جايىن­داعى باياندارى بارشانى باۋرادى. “جان ازىعىن اياقاستى ەتۋدەن ءتان قۇمارى ۇستەم ءتۇسىپ وتىرعانىن, ادام­دىقتى ناداندىق, ءدىلدى دۇنيەقۇمارلىق باسىپ, تۇنشىقتىرىپ بارا جاتقانىن كورىپ-ءبىلىپ ءجۇرمىز. بۇدان ارىلۋدىڭ جولى – رۋحاني تازارۋ جولى. رۋحاني تازارۋ جولى – ابايدىڭ تولىق ادام ءىلىمىن ارنايى كۋرستار, سەمينارلار ارقىلى مەكتەپ پەن جوعارى وقۋ ور­نىندا ايرىقشالاپ, جۇيەلەپ, جاڭاشا­لاپ جاپپاي وقىتۋ, جاستار ساناسىنا سەرگەك ءسىڭىرۋ”, – دەدى عۇلاما عالىم. “پاراساتتى جاستار” بايقاۋى ءنازيرا جارىمبەتوۆا. ا.بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى قوستاناي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى بيىل ءبىرىنشى رەت ستۋدەنتتەردىڭ “پاراساتتى جاستار-2010” اتتى كونكۋرسىن ۇيىمداستىردى. وندا ستۋدەنتتەر جاساعان يننوۆا­تسيا­­­لىق بيزنەس-جوبالار تالقىعا ءتۇستى. بايقاۋ­دىڭ ەكىنشى شەشۋشى تۋرىنا وتكەن ون بەس جۇمىس قۇرامىنا وب­لىسقا بەلگىلى كاسىپ­كەرلەر, بانك باس­- شى­لارى, قوعامدىق كاسىپكەرلىك, ەكونوميكالىق ۇيىمدار جەتەكشىلەرى, دەپۋتاتتار, بيلىك وكىلدەرى كىرگەن بەدەلدى كوميسسيا قۇزىرىنا بەرىلدى. كوميسسيا مۇشەلەرى الدىمەن ستۋ­دەنت­تەردىڭ جۇمىستارى يننوۆاتسيالىق جانە شىعارماشىلىق سيپاتقا يە دەگەن باعا بەردى. قازىلاردىڭ كاسىبي دەڭگەي­دەگى سۇزگىسىنەن وتكەن وسى ون بەس جۇمىس­تىڭ بەسەۋى العاشقى ستۋدەنتتەر كون­كۋرسىنىڭ جەڭىمپازى دەپ تانىل­دى. ولاردىڭ اراسىندا ستۋدەنتتەر قۇرىلىس­قا كەتەتىن تسەمەنت شىعىنىن ازايتۋ تەحنولوگياسىن, اۋىل شارۋاشى­لىعى دا­قىل­دارىن ساتۋدىڭ ەلەكترون­دىق الاڭىن ۇيىمداستىرۋدى, تازالىق قاعازىن شىعا­راتىن شاعىن زاۋىت سالۋدى, باسە­كەگە قابىلەتتى جاستاردىڭ تۇلعالىق الەۋەتىن دامىتۋ تەحنولو­گياسىن جاساۋ­دى كوتە­رەدى. كوميسسيا مۇشەلەرى جوبالاردىڭ كەيبىرىن قارجىلاندىرۋ قازىردەن-اق باستالۋى كەرەكتىگىن دە ايتتى. “پاراساتتى جاستار” ستۋدەنتتەردىڭ يننوۆاتسيالىق جوبالارى بايقاۋى الداعى جىلى جالعاسىن تابادى جانە ول تەك قوستاناي ۋنيۆەرسيتەتى ەمەس, وبلىستاعى باسقا دا جوعارى وقۋ ورىندارىن قامتيتىن بولادى. قوستاناي.
سوڭعى جاڭالىقتار