ء«بىز ارىپتەستەرىمىزبەن بىرگە جوبا نورمالارىن مۇقيات زەردەلەدىك. ماڭىزدىسى – جاڭا كونستيتۋتسيادا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ راتيفيكاتسيالاعان حالىقارالىق شارتتارى مەن حالىقارالىق قۇقىقتىڭ جالپىعا تانىلعان نورمالارىنىڭ زاڭدىق كۇشىن جوققا شىعاراتىن ەشقانداي ەرەجە جوق», دەدى دەپۋتات.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان وزگە مەملەكەتتەرمەن قارىم-قاتىناستا ءوزارا سىيلاستىق قاعيداتىنا, سونداي-اق بۇۇ اياسىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى نەگىزگى حالىقارالىق شارتتارعا ادالدىعىن ساقتايدى. جوبا ماتىنىندە ادامنىڭ اجىراماس قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنا قاتىستى قابىلدانعان حالىقارالىق مىندەتتەمەلەردەن باس تارتۋدى بىلدىرەتىن نورمالار قاراستىرىلماعان.
دينارا زاكيەۆا: بوستاندىق پەن قۇقىققا مەملەكەت تاراپىنان كەپىلدىك بەرىلەدى
ءبىرىنشى وزگەرىستەر بلوگىنا توقتالعان دەپۋتات حالىقارالىق شارتتاردىڭ زاڭداردان باسىمدىعىنا بايلانىستى تۋىنداعان قايشىلىقتاردى اتاپ كورسەتتى.
«قولدانىستاعى كونستيتۋتسيادا زاڭ مەن حالىقارالىق شارت اراسىندا قايشىلىق بولعان جاعدايدا حالىقارالىق شارتتىڭ نورمالارى قولدانىلۋى مۇمكىن ەدى. تاجىريبەدە بۇل ۇلتتىق زاڭناماعا, ءتىپتى ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن ىسكە اسىرۋعا كەرى اسەر ەتۋى ىقتيمال جاعدايلاردا دا حالىقارالىق كەلىسىم ەرەجەلەرىنىڭ اۆتوماتتى تۇردە قولدانىلۋىنا اكەلدى», دەپ اتاپ ءوتتى ابەنوۆ.
سونىمەن قاتار دەپۋتات حالىقارالىق شارتتاردىڭ ءوز ساپاسىنا قاتىستى تاۋەكەلدەرگە دە نازار اۋداردى.
ازات پەرۋاشەۆ: كونستيتۋتسيالىق رەفورما بيلىك جۇيەسىندەگى تەڭگەرىمدى كۇشەيتەدى
«مۇنداي شارتتاردى جاساۋ كەزىندە كەتكەن ناقتىلاۋسىز جانە انىق ەمەس مىندەتتەمەلەر كەيىننەن باسىم كۇشكە يە بولىپ, ولاردى قازاقستان زاڭدارى ارقىلى تۇزەتۋ مۇمكىن بولماي قالدى. بۇل قۇقىقتىق جۇيەنىڭ تۇراقتىلىعىنا كەرى اسەر ەتتى», دەدى سپيكەر.
مۇرات ابەنوۆتىڭ تۇسىندىرۋىنشە, جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا حالىقارالىق شارتتار قولدانىستاعى قۇقىق مارتەبەسىن ساقتايدى, الايدا ەڭ جوعارى زاڭدىق كۇش ەشقانداي ەسكەرتۋسىز تەك كونستيتۋتسياعا تيەسىلى بولادى.
ەكىنشى وزگەرىستەر بلوگى حالىقارالىق شارتتاردى قولدانۋ تارتىبىنە قاتىستى.
«قولدانىستاعى كونستيتۋتسياداعى تاعى ءبىر كەمشىلىك – حالىقارالىق شارتتاردىڭ كۇشىنە ەنۋ ءتارتىبى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىمەن ايقىندالۋى مۇمكىن» دەگەن نورما», دەپ اتاپ ءوتتى ابەنوۆ.
ول اتالعان نورما اتا زاڭنىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىنا قايشى كەلەتىنىن ەسكە سالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي قۇرىلىم قۇقىقتىق بەلگىسىزدىك تۋعىزادى, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قۇزىرەتىن ناقتى كورسەتپەيدى جانە اسىرەسە حالىقارالىق ساۋدا, تەحنيكالىق رەتتەۋ, ستاندارتتاردى ساقتاۋ سالالارىندا قۇقىقتىق داۋلارعا جول اشادى.
ەلنۇر بەيسەنباەۆ: ەل ازاماتتارى جاڭا كونستيتۋتسيا ەرەجەلەرىنىڭ 98%-ىن قولدايدى
مۇرات ابەنوۆ سونداي-اق اشىق راسىمدەردىڭ ماڭىزىن دا اتاپ ءوتتى.
«قۇرىلتاي اياسىنداعى تالقىلاۋدى قوسا العاندا, زاڭداردى اشىق ءارى جاريا راسىمدەر ارقىلى قابىلداۋ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلەتتىگى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن ناقتى بەكىتۋ, قاجەتتى قارجىلىق رەسۋرستاردى ايقىنداۋ, سونداي-اق پارلامەنتتىك باقىلاۋ تەتىكتەرى حالىقارالىق مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋدىڭ نەعۇرلىم ءتيىمدى ءارى بولجامدى جۇيەسىن قالىپتاستىرادى», دەدى ول.
ابەنوۆ اتاپ وتكەندەي, ەڭ جوعارى زاڭدىق كۇش تەك كونستيتۋتسياعا تيەسىلى بولاتىن ايقىن يەرارحيا قۇقىقتىق جۇيەنى بارىنشا تۇسىنىكتى ەتەدى.
«بۇل جاعدايدا كونستيتۋتسيالىق رەتتەۋدىڭ باستى ماقساتى – نەگىزگى كونستيتۋتسيالىق قۇندىلىقتاردىڭ تۇراقتىلىعىن, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتىق كەپىلدىكتەرىن جانە زاڭنامانىڭ ءوزارا ۇيلەسىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ», دەپ تۇيىندەدى دەپۋتات.